Кіріспе

Оңтүстік Калдер суы, жергілікті тұрғындарда "Каудер" немесе жай ғана "Калдер" деп аталады, Шотландиядағы өзен. Ол Шоттс пен Фолдхауз арасындағы биік платодан батысқа қарай ағады және одан әлдеқайда үлкен Клайд өзеніне қосылады. Биік платода сондай-ақ шығысқа қарай Форт өзеніне құятын Альмонд өзенінің су айдыны орналасқан.

Этимология

Атаудың этимологиясы расталмаған, бірақ қазіргі заманғы Уэльске жақын тіл болып табылатын және ерте орта ғасырларда шамамен 1200 жылы Strathclyde аймағында сөйленген Cumbric тілінен шыққан болуы мүмкін. Ұсынылған этимология "қатты су" дегенді білдіретін "caled dwr" сөзінен шыққан, бұл ағымның күшін немесе су астындағы тас тасқыны туралы айтылған болуы мүмкін.

Тарих

Ежелгі римдіктер өзеннен тым алыс емес Уишоу мен Матервелл арқылы жолдар салғандығы белгілі, ал Ботвеллхоудағы форттың қираған жерлері Кальдер мен Клайдтың шоғырлануында орналасқан. Ботвеллхаудағы өзеннен өтетін көпірді римдіктер салған деген болжам бар, бірақ көпірдің нақты жасы күмәнді. 1600 жылдардың басында өзен жағалауында үлкен әулет салынды және Вишоу үйі деп аталды, сонымен қатар бірнеше жергілікті ферма сатып алынды. Бұл үй 1950 жылдары тасталып, құлатылмайынша, бірнеше ұрпақ абыройлыларға мұра болып қалды.

Курс

Оңтүстік Калдер суы шамамен 10 миль (16 км) қысқа жолды соғады, оның ішінде ол Шоттс, Вишоу және Матервеллді айналып өтіп, Стратклайд көліне құяды. Кальдерхед пен Ньюменс қалаларындағы бастауынан бастап өзен кең мұздық аңғармен өтеді және Бонкл және Мурдостон қамалы ауылдарынан өтеді, бірақ Ньюменстен кейін, Матервеллдегі Стратклайд көлінде аяқталғанға дейін өте терең және бұрмалы аңғардан өтеді. Ол Вишоудың Бонкл және Колтнесс сияқты аймақтарының шетінде орналасқан. Бұл аңғар Равенскрейгте үлкен жазық аумақ құру үшін Ravenscraig болат зауытын салу кезінде толтырылды. Сондықтан өзен "кесіп, жабу" туннеліне орналастырылады, өйткені ол Жервистонда қайта пайда болғанға дейін, шамамен сайттың астынан өтеді. Қазір ескірген Равенскрейг жері арқылы көлікпен жүргенде, астынан ағатын жер асты өзені туралы ешқандай мәлімет жоқ. Өзен Strathclyde көлінде аяқталады, ол бұрын тікелей Клайд өзенімен қосылған. Клайд өзені осы нүктеден батысқа қарай 1 миль (2 км) батысқа қарай 1960 жылдары үлкен адам жасайтын көлді құру үшін бұрылды, ол қазір тек Оңтүстік Калдер суынан сумен қамтамасыз етіледі. Өзен өз ағысына жақын жердегі адам жасаған нысандарда, соның ішінде Коурсингтондағы (Матервелл) Калдер қоғамдық паркі, Колтнестегі (Вишоу) Калдербридж бастауыш мектебі және Шотстағы Калдерхед орта мектебі.