Кіріспе

нідерланд тілі - батыс герман тілінің бірі, ол көне франк диалектілерінен шыққан. Голландия тілінің ағылшын тіліндегі сөздік қорын байытатын сөздердің арасында: бренди, капуста, печенье, крейсер, док, шейтел, жүк, пейзаж, spook, stoop және яхта бар. Голландия тілі әдебиеттің ерекше тілі ретінде ерекше назарға ие, бірақ ол салыстырмалы түрде аз санда болса да, сауда және империя арқылы әлемдік қоғамда өз белгісін қалдырған іскер адамдардың тілі ретінде де маңызды болды. Голландия тілі Еуропадағы ең көне тілдердің бірі болып табылады. Голландия тілі ресми тіл болып табылатын елдер: Нидерланды, Бельгия, Суринам, Кюрасао және Аруба.

Герман тілдері тобымен байланысы

Индоевропа тілдері ағашының ішінде голланд тілі герман тілдеріне топтастырылған, яғни ол ағылшын, неміс және скандинавия тілдері сияқты тілдермен ортақ ата-бабаны бөліседі. Бұл жалпы, бірақ тікелей емес, барлық қазіргі заманғы герман тілдерінің ата-бабасы (прототіл) протогерман тілі деп аталады, әдетте ол шамамен б.з.д. Барлық герман тілдері Гримм заңының және Вернер заңының дыбыс ауысуына бағынғандықтан біріктірілген, бұл протогерман тілінің бастауы болды. Бұл екі заң герман тілдерінің негізгі ерекшеліктерін басқа үнді-еуропа тілдерінен бөліп көрсетеді. Жазбасыз болған протогерман тілінде белгілі құжаттар жоқ, ал біздің осы ерте тіл туралы біліміміздің бәрі салыстырмалы әдісті қолдану арқылы алынған. Барлық қазіргі заманғы герман тілдері (ағылшын, неміс, голланд және т.б.) Орта ғасырдың басында протогерман тілінен бірте-бірте бөлініп кетті. Ең көне германия жазуы ретінде Скандинавиядан рун жазуы бойынша 200-ге дейінгі жазулар бар. Бұл, әрине, Скандинавияда айтылған прото-норс тілінің, ол жергілікті диалект ретінде жалпы прото-герман тілінен бөлінгеннен кейін.

Батыс герман тілі

Алғашқы куәландырудан бастап герман диалектілері үш топқа бөлінді: Батыс, Шығыс және Солтүстік герман. Олардың нақты қатынасын рун жазуларының аз дәлелінен анықтау қиын, және олар көші-қон кезеңінде белгілі бір дәрежеде өзара түсінікті болды. Бұл кейбір жеке диалекттерді жіктеу қиын дегенді білдіреді. Батыс тобы протогерман тілінің диалектісі ретінде соңғы жастофтық мәдениетте (шамамен б.з.б. б. з. б. 1 ғасыр). Ерте орта ғасырларда Батыс герман тілдері Ежелгі ағылшын (англосаксон) және байланысты Ежелгі фриз тілінің аралық дамуымен, жоғарғы неміс дауыссыздарының ауысуымен және төменгі саксон және ескі голланд тілдерінің салыстырмалы түрде консервативті (жалпы Батыс герман тілдеріне қатысты) ата-бабаларымен бөлінді.

Ежелгі голланд тілінде

Ежелгі голланд тілі - төменгі франкония тілдерінің, соның ішінде голланд тілінің түп атасы. Ол 6 - 11 ғасырларда қолданылған, ол бұрынғы көне франк тілінің жалғасы болды. Ол жоғарғы неміс тіліндегі дауыссыз ауысуына қатыспады. Бұл кезеңде франкония және саксон аймақтары арасында, сондай-ақ төменгі франкония мен орта немесе жоғары франкония арасында толық диалекттік континуум сақталды. Ежелгі голланд тілі негізінен дерлік бөлек тіл болып саналады, өйткені ол саяси және экономикалық себептермен едәуір кейінгі голланд тілінің пайда болуына себеп болды. Қазіргі голланд тілінің стандартты тілі 510 жылы жазылған франк құжаты Салик заңына сәйкес алғаш рет тіркелген Батыстағы ежелгі голланд диалектілерінен алынған. Бұл құжаттан ең көне голландша сөйлем пайда болды: "Maltho thi afrio lito" - құл азат ету үшін қолданылатын сөйлем. Голландия тілінің басқа ескі сегменттері "Visc flot aftar themo uuatare" ("Балық суда жүзіп жүрді") және "Gelobistu in got alamehtigan fadaer" ("Сен құдайға сенесің бе, құдіреті шексіз әке"). Соңғы фрагмент 900 жылы жазылған. Дәстүрлі түрде көне голланд тілінде жазылған ең танымал мәтін: "Hebban olla vogala nestas hagunnan, hinase hic enda tu, wat unbidan we nu" ("Барлық құстар ұя жасай бастады, мен және сізден басқа, біз не күтеміз"), 1100 жылы Англияның Рочестер қаласында монастырдың фламандтық монахтары жазған. Ең көне белгілі бір сөз - вад, Тациттің "Тарихында" вадам (қазіргі Ваденойен) топонимімен расталған, яғни ford (бір адам вадты) білдіреді.

Стандарттау және қазіргі заманғы голланд тілі

Орта ғасырларда, әсіресе Дижондағы Бургундия герцогтік сотының (1477 жылдан кейін Брюссель) ықпалымен стандарттау процесі басталды. Фландрия мен Брабант диалектілері осы уақытта ең ықпалды болды. Стандарттау процесі 16 ғасырда, негізінен, Антверпеннің қалалық брабант диалектісіне негізделген. 1585 жылы Антверпен испан әскерінің қолына түсті: көптеген адамдар Голландияға қашып, сол провинцияның қалалық диалекттеріне әсер етті. Брабант тілі, басқа голланд диалектілерімен салыстырғанда, стандартты голланд тілінің дамуына үлкен әсер етті. Бұл голланд тілінің стандартталуы 16 ғасырда басталғанда, Брабант Нидерландының басым аймағы болғандықтан болды. Стандартты голланд тілінің алғашқы ірі қалыптасуы да Брабтан диалектісі сөйленетін Антверпенде орын алды. Сондықтан осы уақытта дамыған әдетті тілдің негізінен Брабантиялық әсері болды. XVI ғасырдағы Брабантия диалектісі голланд тілінің тілдік тілге жақын. Стандартты голланд тілі негізінен Брабант тілінен, ал кейінірек 16 ғасырдан кейінгі голланд диалектілерінен дамыды. Стандартты голланд тілі 16 ғасырдан бері аз өзгерді. 1637 жылы бір тілге жету жолында тағы бір маңызды қадам жасалды. Ол - алғашқы голланд тіліндегі Киелі кітаптың "Статенверталинг" аудармасы. Ол әртүрлі диалекттердің элементтерін қолданған, бірақ сөйлеу формасы негізінен Голландия провинциясының қалалық диалекттеріне негізделген. Сондықтан да тілдік мақалда "Голландия тілі Фландрияда дүниеге келді, Брабантта өсті және Голландияда жетілді" деп айтылады. Сонымен қатар, жоғары неміс тілінде сөйлейтін аймақтарда стандарттау процесі жүргізілді. Ақырында, Нидерландының саяси шекарасынан шығысқа қарай барлық аймақтар бір ғана неміс Hochsprache қабылдады, диалекттік континуумды 19-ғасырдан бастап бұзады. Жаратылыс 1:13 1637 жылдан бастап голланд тілінде Қазіргі голланд тілінде Inden beginne schiep Godt den Hemel, ende de Aerde. Бастапқыда Құдай аспан мен жерді жаратты. Жер беті құлазыған, ал аспан - ашық, ал рух - судағы Құдай. Жер беті бос, ешбір пайдасы жоқ, терең тозақтың үстінде қараңғылық орнаған еді. Ал Құдайдың Рухы судың үстінде қозғалып тұрды. "Құдай былай дейді: "Жұмысты жарыққа шығарамыз, жарыққа шығамыз". Құдай: "Жаратылыс жарқырап жарқырап тұрсын!" - деді. Ол жарық еді.

Германдық дыбыстардың дамуы

Лингвистикалық тұрғыдан алғанда, голланд тілі 16 ғасырдың соңынан бастап аз өзгерді; сөйлеудегі айырмашылықтар елеусіз болып саналады, әсіресе ескі форманы қазіргі аймақтық акценттермен салыстырғанда. Грамматика біршама жеңілдетілді, бірақ қазіргі голланд тілінде жоғалған грамматиканың көп бөлігі сол уақытқа немесе одан бұрын қолданылған көптеген сөз тіркестерінде сақталған.