Кіріспе

Англиялық шахмат гроссмейстері (1990) Дэвид Вэй Лян Хауэлл (1990) - ағылшын шахмат гроссмейстері және комментаторы. Үш мәрте Ұлыбритания чемпионы (2009, 2013 және 2014) болған ол 16 жасында Ұлы шебер атағына ие болған ең жас британдық болып табылады.

Ерте өмір

Хауэлл Истборн қаласында Анжелин (әуелде Сингапурдан) мен доктор Мартин Хауэллдің отбасында дүниеге келген. Оның кіші әпкесі бар және отбасымен бірге Шығыс Сассекс штатының Сифорд қаласында тұрады.

1998-2007: шахмат шебері - Грандмастер

Хауэлл шахматты бес жасынан бастап ойнайды. Ол тез арада әкесімен шайқасуға үйреніп, көп ұзамай Сассекс жасөспірімдер шахмат қауымдастығының назарына түсті, онда ол көптеген белгілі ойыншылардан оқу алды. Ол жылдам дамып, 8 жасқа дейінгі, 9 жасқа дейінгі және 10 жасқа дейінгі жастағы британ чемпионы атанды. 1999 жылдың тамызында Хауэлл ресми ойында Грандмастерді жеңген ең жас ойыншы ретінде әлем рекордын жарып, халықаралық атаққа ие болды. Сегіз жасында ол Джон Наннды ақыл-ойындар олимпиадасында жеңді. Хауэлл бұл рекордты 2024 жылға дейін ұстады. Ол 2000 жылы тамыздағы Британдық шахмат чемпионатына қатысып, ұлттық шахмат чемпионатына қатысуға біліктілік алған әлемдегі ең жас ойыншы болды. 2000 жылы Британдық шахмат федерациясы өткізген "Жылдың үздік ойыншысы" байқауында төртінші орын алды. 2001 жылы Хауэлл 12 жасқа дейінгі жастар арасында өткен Еуропалық шахмат чемпионатында бірінші орынды, сондай-ақ, осы санат бойынша өткен Дүниежүзілік шахмат чемпионатында екінші орынды иеленді. 2001 жылдың қаңтар айында өткен "Хестингс Челленджерс" турниріне қатысқан Хауэлл классикалық уақыт бақылауында ұтып алған Ұлыбританияның ең жас ойыншысы атанды. 2002 жылдың наурызында Хауэлл Эйнштейн тобының әлем чемпионы Владимир Крамникпен төрт ойынның соңғысын теңестіріп, ұйымдастырылған шахмат матчта әлем чемпионына қарсы ұпай жинаған әлемдегі ең жас ойыншы болды. Нәтижесінде жарияланғаны барлық негізгі британдық ұлттық газеттердегі мақалаларға және CBBC, Channel 4 News және Richard & Judy телеарналарында пайда болды. Ұлыбританияның ең дарынды жас шахматшысы ретінде алған кең көлемді қамтылуы Breakfast TV, Blue Peter, Nickelodeon, Good Morning America және бірнеше жергілікті жаңалық бағдарламаларында көрінеді. Ұлыбританияның ең дарынды жастарына арналған теледидардағы марапаттау шарасында оған Патрик Мур сыйлық табыс етті. Жасөспірім шақтағы жетістіктері шамалы болған шығар, бірақ Хауэлл барлық маңызды қиындықтарды жеңіп, алдымен Халықаралық шебер атағын жеңіп, он алты жасында Ұлыбританияда ең жас гроссмейстер атанды. Осы жолы ол Хастингс нокаут стилі турниріне (20045 басылым) жақсы өнер көрсетті, онда ол ширек финалда (5-раунд) күшті поляк GM Бартош Сочкодан шығарылды. Шахматқа деген күш-жігеріне қарамастан, ол Истборн колледжінде француз, неміс (екеуінде де еркін сөйлейді) және математика деңгейі үшін оқуды жалғастырды. Ол 2004 және 2007 жылдар аралығында Грандмастер (GM) атағына ие болу үшін қажетті үш норманы алды; олар 4NCL командалық турнирі (2004/5 маусым), Нью-Йорк қаласында CCA ICC International 2005 және Стокгольмнің Rilton Cup 2006/7 турнирін қамтыды. Соңғы турнирде ол екінші орынға теңесті, 2007 жылдың 5 қаңтарында 16 жасында гроссмейстер титулына ие болды. Осылайша Хауэлл Люк МакШейннің 2000 жылы Ұлыбританиядан шыққан ең жас гроссмейстер ретінде алты ай бұрын орнатылған рекордты бұзды.

2007 жылдан бүгінгі күнге дейін: Турнирдің табысты өтуі және рейтингтің өсуі

2007 жылы гроссмейстер болғаннан бері Хоуэлл әртүрлі жарыстарға қатысты; ол сол жылы британ чемпионатында төртінші орынға ие болды және ағылшын шахмат федерациясының Жыл ойыншысы сыйлығын жеңіп алды. 2008 жылы Андорра Ашық турниріне жеңіске жетіп, 8/9 ұпай жинады, осында тәжірибелі гроссмейстерлер Хулио Гранда Зуньига мен Михаил Мариннен озып кетті. Ол бұдан кейін Газиантепте өткен Жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатында үшінші орынды иеленді. Ливерпульдегі өте күшті ЕО жеке шахмат чемпионатында ол уақытында жеңіліске қарамастан бесінші орынға ие болды, содан кейін жыл сайынғы Винтертур Мастерс турниріне басқа гроссмейстерлерден, соның ішінде бұрынғы Парагвай чемпионы Аксель Бахманнан және бұрынғы Швейцария чемпиондары Джозеф Галлахер мен Флориан Дженниден озып өтті. 2008 жылы Дрезденде өткен шахмат олимпиадасында Англия құрамасына 3-ші тақтада қосылып, турнирдің нәтижелік рейтингісі (TPR) 2675-ке 71⁄2/11-ге қол жеткізді. Хауэлл 2008 жылы 10/11 ұпаймен және 2009 жылы 9/11 ұпаймен британдық шашка чемпионы болды. Ол 2009/10 жылғы Хастингс халықаралық шахмат конгресінде Андрей Истрацеску, Ромен Эдуард және Марк Хебденмен бірінші орынды теңестірді. 2009 жылдың тамызында Хауэлл 9/11-ге ұпай жинап, алғаш рет Ұлыбритания чемпионатында жеңімпаз атанды. Ол желтоқсан айында Лондон шахмат классикасында үшінші орын алды. Ол 2010 жылы 101⁄2/11 ұпаймен тағы да британдық шашка чемпионатында жеңімпаз атанды. 2012 жылы Хауэлл Лейден шахмат турниріне жеңімпаз атанды. 2013 жылдың тамызында Хауэлл 91⁄2/11 ұпаймен екінші рет Ұлыбритания чемпионы атағын жеңіп алды. Келесі жылы ол 101-ші Британдық шахмат чемпионатында Джонатан Хокинспен бірінші орынды бөлісті. Хауэлл 2015 жылы Гибралтар Мастерс турниріне 8/10 ұпаймен, Хикару Накамурадан жарты ұпай артта қалып, екінші орын алды. 2015 жылдың желтоқсан айында Хауэлл 7-ші Лондон шахмат классикасымен бірге өткен алғашқы британдық нокаут чемпионатында жеңіске жетті. 2015 жылдың тамызындағы ФИДЕ рейтингтік тізімінде ол 2712-ге жетті және осылайша алғаш рет 2700+ ойыншылардың қатарына қосылды. Хауэлл Англияның 42-ші және 43-ші шахмат олимпиадаларында ойнаған. 2019 жылы Хауэлл Кандидаттар турниріне іріктеуден өте жақындады. 2019 жылы Астана қаласында Хауэлл Англия құрамасының құрамында шахмат бойынша әлем чемпионатында күміс медаль жеңіп алды. Оның 3-ші тақтадағы өнер көрсетуі жеке қола медальға ие болды. Ол сондай-ақ 2022 жылы 44-ші шахмат олимпиадасында 3-ші тақтада жеке алтын медаль алып, іс-шараның ең жоғары көрсеткішін көрсетті. Хауэлл тұрақты түрде 2020/21 кандидаттар сияқты ірі турнирлердің шахмат24 комментарийін өткізеді. Қазіргі уақытта Ослода тұрады.