Кіріспе

Blåvandshuk – Ютландияның Солтүстік теңіз жағалауында, Эсбьергтің солтүстік-батысында орналасқан мүйіс және материктік Данияның ең батыс нүктесі. Blåvand маягы – Даниядағы ең батысқа орналасқан ғимарат.

Табиғи орта

Бловандшуктың маңызды бөлігі батпақтар, сортаңдар, құм төбелер және жағажайлардан тұрады. Бловандшук жағалауда орналасқандықтан және оңтүстік-шығысқа қарай созылатын Скаллинген жарты аралына ие болғандықтан, оны көптеген сулар қоршап тұр. Солтүстік-батысында Солтүстік теңізі жатыр. Скаллингеннің оңтүстік-шығысында Фанё шығанағы (Фанё бугы) және Фанё аралы орналасқан. Фанё шығанағынан әрі Вадден теңізі көрінеді. Скаллингеннің солтүстік-шығысында Хо шығанағы (Хо бугы) және кішкентай Лангли аралы бар. Скаллинген және оның жағалауындағы сулар қорғауға алынған, Вадден теңізінің табиғат қорығы мен қорғалатын аймағының бөлігі болашақта ұлттық парк болуы мүмкін деп қарастырылуда.

Әкімшілік мәртебесі

2007 жылдың 1 қаңтарына дейін Blåvandshuk сонымен қатар мүйісті қамтитын муниципалитеттің (дандық, kommune) атауы болды. Муниципалитеттің ауданы 223 км² құрады, ал 2005 жылы жалпы халқы 4 378 адамды құрады. Соңғы әкімі Ханс Хр. Тонинг, Venstre (Либералдық партия) саяси партиясының мүшесі болды. Басты қала және муниципалитет кеңесінің орны Оксбøл қаласы еді. Blåvandshuk муниципалитеті Kommunalreformen (“2007 жылғы Әкімшілік реформа”) салдарынан таратылды. Ол бұрынғы Blaabjerg, Helle, Varde және Ølgod муниципалитеттерімен біріктіріліп, жаңа Varde муниципалитеті құрылды. Батысқа қарай орналасқандығының арқасында “Blåvand” көп жылдар бойы маңызды жағалау радиостанциясы (1914 жылдан бастап) және кейіннен Inmarsat станциясы “Blaavand Atlantic East” сияқты спутниктік радио орталықтарына ие болды. 1996 жылы радиостанция Lyngby Radio арқылы қашықтан басқарыла бастады және 2019 жылы толығымен жабылды. Бұл радиостанция Солтүстік теңізде балық аулаумен айналысатындар үшін өте маңызды болды, ал “Blåvand дауыл ескертеді” (“Blaavand storm warning”) хабары аса қорқынышты болып саналды, тіпті 1938 жылы осы атпен фильм түсірілді (“Blåvand melder storm”).

Кен орындары

Скаллингеннің оңтүстік-батыс жағалауында орналасқан Данияның соңғы миналау аймағы Екінші дүниежүзілік соғыстан қалған, сол кезде Германияның оккупациялық әскерлері Данияға 1,389,289 мина орналастырған, олар қорғаныс желісінің бір бөлігі болды. Мұражайдың 1,86 км² жабық аумағында соғыстан кейін алпыс жыл өткен соң да миналар кездесетін. Миналарды жою жұмыстары құмның жылжуымен қиындыққа тап болды, ол миналарды бірнеше метр тереңдікке көме алады, сондай-ақ теңіздің ағыны жағажайды соғыс аяқталғаннан бері шамамен 200 метр шығысқа қарай жылжытты. Оттава конвенциясына және Миналарды тыйым салу шартының 5-бабына сәйкес, миналау аймағының көп бөлігі 2006-2008 жылдары Көлік министрлігі мен Данияның жағалау басқармасы тарапынан тазартылды, ал ең қиын бөлігі 2012 жылы тазартылды. Барлығы 3098 дана адамға зиян келтіретін мина, 259 дана көлікке қарсы мина және 554 дана жарылмаған оқ-дәрі жиналып, жойылды.