Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Юань Чигуй (; 405 8 қыркүйек 440), формалды атауы Юань императрицасы (元皇后, сөзбе-сөз "танымды императрица") - Қытайдың Лю Сунь әулетінің императрицасы. Оның күйеуі император Вэнь (Лю Илонг) болды .
Yuan Qigui (; 405 – 8 September 440), formally Empress Yuan (元皇后, literally "the discerning empress") was an empress of the Chinese Liu Song dynasty. Her husband was Emperor Wen (Liu Yilong).
Өмір
Юань Чигуй ресми Юань Данның () және оның кәнизагы Ван ханымның қызы болды, бірақ оның анасы соншалықты төмен мәртебелі болғандықтан, Юань Дан басқаларға Юань Чигуйдің бар екендігін төрт немесе бес жасқа дейін білдірмеді. Ол Лю Йилунға әлі Иду ханзадасы болған кезде үйленді. Ерлі-зайыптылардың екі баласы болды, оның үлкен ұлы Лю Шао және қызы Лю Иньэ (劉英), кейіннен ханшайым Донгян. Императордың негізгі лауазымды адамдары оның ағасы император Шао император болуға лайық емес деген қорытындыға келгеннен кейін, олар 424 жылы император Шаоны биліктен алып тастап, өлтірді және тақты Лю Йилунға ұсынды. Лю Йилун бұл ұсынысты қабыл алып, Вен императоры ретінде таққа отырды. Сол жылы 26 қазанда ол оны императрица етіп тағайындады. Осы уақыт аралығында, император Вэнь император болғаннан кейін немесе одан кейін, император Юань оның ұлы Лю Шаоны дүниеге әкелді. Дәстүрлі тарихта айтылғандай, ол ұлының бет-әлпетіне қарап, бұл бала үйге апат әкелетінін айтты және оны өлтіруге дайын болды. Патша бұл сөзді естіп, қыздың бөлмесіне жүгіріп барып, баланы құтқаруға мәжбүр етеді. Кейінгі кейбір тарихшылар, соның ішінде Бо Янг, бұл оқиғаға күмән келтірді. Алайда, ол әлі де әкесі император Ву үшін үш жылдық аза тұту кезеңінде болғандықтан және жыныстық қатынастан аулақ болуы керек болғандықтан, Лю Шаоның тууын жұртшылықтан жасырып, тек 426 жылы ғана жариялады. Император Вэнь Юань императрицасына көп көңіл бөлді. Юань тайпасы кедей болғандықтан, ол көп жағдайда өз тайпасына ақша беру үшін одан ақша сұраған. Император Вэнь, ақшаны үнемдеуші ретінде танымал болғандықтан, оған көп нәрсе беруден бас тартты. Кейіннен ол Пэн ханшайымына артықшылық бере бастайды. Император Вэннің өзіне деген сүйіспеншілігін тексеру үшін император Юань ханзада Паннан император Вэннің бергенінен 6-10 есе көп ақша сұратуды өтінді. Император Вэнь ханзада Панның өтінішін мақұлдады; осы сәттен бастап император ханшайымы Юань ашуға толы болды. Император Вэн оны көргісі келгенде, ол одан жасырынуға тырысты, сонымен қатар ол өгей балаларын көргісі келмеді. Ол ашу-ызаға беріліп, 440 жылы қатты ауырып қалды. Император Вэнь онымен кездесу үшін палатасына барды, жылап, оның қолын ұстап, не сұрағанын сұрады. Ол оған ұзақ уақыт қарап, содан кейін, ештеңе айтпай, оның бетін жамылғымен жауып, оған қайтадан қарауға бас тартты. Көп ұзамай ол қайтыс болды. Император Вэнь оған қатты қайғырып, талантты жазушы Ян Янцзиге (顏延之) оған арнап әдемі ән жазуға бұйырды.
Yuan Qigui was a daughter of the official Yuan Dan (袁湛) and his concubine, Lady Wang, but her mother was of such low status that Yuan Dan did not let others know of Yuan Qigui's existence until she was four or five. She married Liu Yilong when he was still the Prince of Yidu. The couple had two children, his oldest son Liu Shao and a daughter, Liu Ying'e (劉英娥), later the Princess Dongyang. After key imperial officials concluded that his brother Emperor Shao was unfit to be emperor, they deposed and killed Emperor Shao in 424 and offered the throne to Liu Yilong. Liu Yilong accepted and took the throne as Emperor Wen. Later that year, on 26 October, he created her empress. It was around this time, either right before or right after Emperor Wen became emperor, that Empress Yuan gave birth to his son Liu Shao. According to traditional histories, when she observed her son's face, she remarked that this child would bring disaster on the house and was ready to kill her child. Emperor Wen, hearing this, rushed to her bedchambers and forced her to spare the child. Some later historians, including Bo Yang, doubted this account. However, because he was still within the three year mourning period for his father Emperor Wu and supposed to abstain from sexual relations, he hid Liu Shao's birth from the public and only announced it in 426. Emperor Wen initially favored Empress Yuan greatly. Because the Yuan clan was a poor one, she often requested him to give her money so that she could give them to her clan. Emperor Wen, who was known to be thrifty, refused to give her much. Later on, he began to favor Consort Pan more than her. In order to test Emperor Wen's affection for her, Empress Yuan asked Consort Pan to request an amount of money six to 10 times greater than what Emperor Wen had been giving her. Emperor Wen approved Consort Pan's request; from this point on, Empress Yuan was filled with anger. Whenever Emperor Wen wished to see her, she would try to hide from him, and she also refused to see her stepchildren. She grew ill in her anger, and in 440 she grew very ill. Emperor Wen went to her chambers to see her and, crying, held her hands to ask what request she had. She looked at him for a long time and then, without saying anything, covered her face with a blanket and refused to look at him again. She soon died. Emperor Wen mourned her greatly and had the talented writer Yan Yanzhi (顏延之) write a beautiful ode dedicated to her.