Кіріспе

Португалиялық философ Франсиско Санчес (1550 ж. 16 қараша 1623 ж.) - сефардтық еврей тектес скептик, философ және дәрігер, Испанияның Туи қаласында немесе Португалияның Брага қаласында (суға шомылдыру рәсімінен өтіп, өскен) туған.

Ерте өмір және академиялық мансап

Тулуза университетінің аудиториясында Франсиско Санчестің суреті бар, оның үстінде мынадай жазу бар: "Франсиско Санчес Лузитанус". ХХ ғасырдың басында Генри Пьер Казак жүргізген зерттеулер Франсиско Санчестің испандық шығу тегін көрсеткенмен, оның ұлты туралы ұзақ уақыттан бері дау-дамайлар болды, бұл танымал дәрігер мен философтың есімін француз қайта өрлеуіне (Жохан Оуэннің француз қайта өрлеуінің скептиктері) немесе португалдарға (Франсиско Санчес және португалдық қайта өрлеудегі әдістемелік мәселе, Эваресто де Мора Фильхоның докторлық диссертациясы) жатқызуға тырысқан кейбір басылымдардың атауларында көрсетілген. Оның әкесі испандық Антонио Санчес, сонымен қатар дәрігер, ал анасы Филиппа де Соуза португалдық. Яһуди тегіне ие болғандықтан, тіпті ол дінге айналған болса да, ол заңды түрде жаңа христиан болып саналды. Ол 12 жасқа дейін Брагада оқыды, содан кейін португал инквизициясының қадағалауынан қашып, ата-анасымен бірге Бордоға көшіп барды. Ол сол жерде Гвиен колледжінде оқуын жалғастырды. 1569 жылы Римде, Францияға оралғанда Монпелье мен Тулузда медицинаны оқыды. 1575 жылдан кейін ол Тулуза университетінде философия және медицина профессоры болды.

Негізгі еңбектері мен ойлары

1576 жылы жазылған және 1581 жылы жарық көрген Quod nihil scitur (Біле бермейтін ештеңе) еңбегінде ол классикалық скептикалық аргументтерді пайдаланып, ғылымды Аристотельдік мағынада табиғаттың мінез-құлқының қажетті себептерін немесе себептерін беру мүмкін емес екенін көрсетті: себептерді іздеу тез арада шексіз кері шегіне түседі және сондықтан сенімділік бере алмайды. Ол сондай-ақ, жеке (қорытынды) жалпы (жайлар) туралы түсінік алу үшін қажет деп, силогизм түріндегі демонстрацияларға шабуыл жасады және осылайша силогизм шеңберлі болды және білімге қосылмады. Егер кемелді білімге қол жеткізу мүмкін болса, онда ол әрбір жеке заттың интуитивті түсінігі. Бірақ, ол тіпті өзінің ғылым туралы түсінігі (жеке бір нәрсені толық білу) заттардың табиғаты мен адамның табиғатынан адам мүмкіндіктерінің шегінен тыс екенін айтты. Нысандардың өзара байланысы, олардың шексіз саны және олардың үнемі өзгеріп отыратын сипаты оларды тануға кедергі жасайды. Адамның сезім мүшелерінің шектелуі мен өзгеріске ұшырауы оны сыртқы көріністер туралы біліммен шектейді, ешқашан нақты заттар туралы емес. Осы соңғы пікірін білдіруде ол өзінің медицинадағы тәжірибесін пайдаланып, біздің сезімдік тәжірибемізге қаншалықты сенімді емес екендігін көрсетті. Санчестің алғашқы тұжырымдамасы сол кездегі әдеттегідей адалдық болды, ақиқатты сенім арқылы алуға болады. Оның екінші тұжырымы кейінгі ойлауда маңызды рөл атқарды: ешқандай нәрсені түпкілікті мағынада білуге болмайтыны үшін біз білімге деген барлық әрекеттерден бас тартпауымыз керек, бірақ білуге болатын білімді алуға тырысуымыз керек, атап айтқанда, бақылау, тәжірибе және үкім арқылы танысатын кейбір нәрселер туралы шектеулі, кемелсіз білім. Нихиль сцитур ("ешнәрсе белгісіз") деген түсінік кейбір конструктивті нәтижелерге әкелуі мүмкін. Бұл ертедегі "құрылысшыл" немесе "жағымды" күмәнділік Марин Мерсенн, Пьер Гассенди және Корольдік қоғам басшылары жаңа ғылымның маңызды түсіндірмесіне айналды.

Аудармалар

Латын неміс тілі. Кіріспе мен жазбалар: Каспар Хауолд. Аудармашы: Дамиан Калуори мен Каспар Хоуолд. Сергей Мариевтің латын мәтіні. PhB 586 - бұл 2007 жыл. Quod nihil scitur сын басылымы. Санчес, Франсиско. 1991 жыл, білмейтін нәрсе. Кіріспе: Паласиос, Фернандо А. Испан тіліне аударылған, Эспаса Кальпе, Мадрид.