Кіріспе

Өліп кеткен кеміргіштер туысы Russellosaurus - Солтүстік Американың соңғы креда дәуіріндегі тетизауринді мозазауроидтардың жойылған туысы. Бұл тұқым АҚШ-тың Техас штатындағы DFW Метроплексінің оңтүстік орталық бөлігіндегі Далас округіне қарасты Седар Хилл қаласында Аркадия Парк Шилі (төменгі Орта Туроний) экспозициясында табылған бас сүйегінен сипатталған. Бас сүйегін (SMU 73056, Shuler Paleontology Museum, Southern Methodist University) 1992 жылы Даллас палеонтологиялық қоғамының мүшесі тауып, мұражайға сыйға тартты. Расселозаврдың басқа да фрагментарлы үлгілері Далас аймағындағы екі басқа жердегі Kamp Ranch Limestone-дан табылды.

Этимология

Типтік түрі, R. coheni, SMU 73056 табылған әуесқой фоссилдерді жинаушының атымен аталған, ал тұқым атауы палеонтолог Дейл А. Расселдің мозазаврлар ("Расселдің кеміргісі") туралы ауқымды жұмысы үшін құрметке ие. Бұл Расселлдің атымен аталған екінші мозазавр түрі, біріншісі Selmasaurus russelli (Райт және Шаннон, 1988). Расселлозаврдың типтік үлгісі Солтүстік Америкада табылған ең көне жақсы сақталған мозазавр ретінде ерекшеленеді.

Сипаттама

Полисин және басқалар. Белл (2005, 323) Расселлозаврды былайша диагностикалайды: "Шағын, жеңіл салынған мозазавр, ұзындығы мен енінің арақатынасы 1,6:1-ге тең. 16 жоғарғы жақ тістері мен 16 тіс тістері. Алдыңғы премаксилла кең және тығыз, артқы жағынан қарағанда премаксиллалық максиллалық тігіс көлбеу. Эктоптигоид жеңіл салынған және кішкентай субтұғынды птеригоидты процестен және жугаль процессіне ұқсас жұқа таяқтан тұрады. Сыртқы мұрынның алдыңғы бөлігінің басталуы. Базиоципитальдің еденіндегі жұқа медиандық септуммен бөлінген екі формина базальды артерияның кіреберісі ретінде түсіндіріледі және базальды артерияның вентральды беті бірнеше кішкентай және алдыңғы орналастырылған формина ретінде шығады. Базалық феноидтың птеригоидтық процестерінің өте төмендеуі. Жеңіл салынған орбитальді-фронтальді процестер. Пинеальды саңылау үшбұрышты тегіс үстелдің ортасында орналасқан. Сырдың үстіндегі еріген қаңқалы түйісудің терімен байланысы. Дорс-орталық жағынан артқы тегіс жиектің ортаңғы жарығы".

Түрлер

Polcyn et Bell (2005, 322-бет) Russellosaurus-ті мозазаврлардың жаңа парасемьясының типтік туысы ретінде белгіледі, Russellosaurina (= Беллдің Russellosaurinae қосалқы туысы, 1997). Бұл теңіз кеміргіштер клады барлық мозазаврлар ретінде анықталады, олар Mosasaurinae тұқымдасына қарағанда, Tylosaurinae және Plioplatecarpinae тұқымдастарына және олардың бауырлары топтарына, Tethysaurus, Yaguarasaurus және Russellosaurus, олардың жалпы ата-бабалары мен барлық ұрпақтарына жақын. Расселозаврдың бас сүйегінде Плиоплатекарпиналардың диагностикалық көптеген белгілері бар, бірақ ол көптеген плезиоморфтық белгілерді сақтайды. Кладистік талдаулар Расселлозавр мен Ягуаразавр Колумбианның, Колумбияның Турониясынан шыққан Оңтүстік Американың примитивті мозазаврының тығыз қарым-қатынасын көрсетеді. Марокконың Турониясынан шыққан тағы бір ерте мозазауроид - Tethysaurus nopcsai-мен бірге бұл тұқымдар Plioplatecarpinae және Tylosaurinae қосалқы тұқымдарының "дивергенциясына базалды" кладты құрайды деп есептеледі. Базакарний элементтері арасындағы қосылудың жоқтығына және сүйек бетінің жоғары дәрежедегі тамырлануына байланысты, бұл жануар өлген кезде жылдам өсу кезеңінде болғандығын көрсетеді, Расселлозавр кохенидің голотиптік бас сүйегі субжетілген адамнан шыққан деп есептеледі. Бұл үлгідегідей Седар-Хиллдің сол жерінен одан да примитивті мозазавр, Даллазавр турнери табылған.