Кіріспе

Ирландиялық ботаник Уильям Генри Харви, FRS FLS (1811 жылы 5 ақпан - 1866 жылы 15 мамыр) - балдырларға маманданған ирландиялық ботаник және фиколог.

Өмірбаян

Харви 1811 жылы Ирландияның Лимерик қаласына жақын Саммервилл қаласында 11 баланың ең кенжесі болып дүниеге келген. Оның әкесі Джозеф Масси Харви квакер және танымал саудагер болған. Уильям білімін Килдар графтығындағы Баллитор мектебінде бастады және 15 жасында балдырлар оның басты қызығушылығы болды. Мектепті бітірген соң ол отбасылық бизнеске кірісті. Харви балдырлар мен бриофиттер (балдырлар) бойынша авторы, "Англия балдырларының нұсқаулығы" (1841), "Фикология Британика" (4 том, 184651), "Nereis Boreali Americana" кітаптарының авторы. (3 бөлім 1852-85) және Phycologia Australica (5 том, 1858-63). Ол бірнеше жыл Оңтүстік Африкада тұрып, неміс ботаник Отто Вильгельм Зондермен бірге Flora Capensis (7 том) атты кітаптың авторы болды. 11, 1859 1933 ж.) Харвидің басты балдырлар гербариясы Дублиндегі Тринити колледжінде орналасқан. Харви 1831 жылы Ирландияға жаңа келген Килларнидегі Hookeria laetevirens мохын ашқанда, сол кезде Глазго университеті ботаникасының профессоры болған сэр Уильям Джексон Хукермен өмір бойы достық қарым-қатынас орнатты. Хукер жас жігіттің талантын танып, оған кітаптар мен үлгілерді қарыз берді. Көп ұзамай Хукер оны өзінің Британдық флорасына (1833) балдырлар туралы бөлімді, сондай-ақ Капитан Бичидің саяхаттарының ботаникасы бөлімін қосуға шақырды. 1835 жылы Харви ағасы Джозефпен бірге "Карнатик" кемесімен Оңтүстік Африкаға барды. Келесі жылы Жүсіптің денсаулығы нашарлап кеткенде, оның міндеттерін Уильям атқарады. Олар 1836 жылы 14 сәуірде бірге Британияға кетті, ал Жозеф сапар барысында қайтыс болды. Кейптаунға оралғаннан кейін Уильям ресми түрде бас қазынашы болып, Епископ сарайында тұрып, күн сайын таң атпай тұрып, тауларда немесе теңіз жағалауында жинап, түнде өсімдіктермен жұмыс істеді. 1837 жылы наурыз айында ол былай деп жазды: "Мен соңғы уақытта соншалықты көп экскурсияға шықтым, мен оның Ұлылықтарының жалпы ләззат алушысы деген лақап атауға ие боламын деп қорқамын". Сол жылы ол Уитенегаге келген ботаникалық коллекционер Карл Зейхердің қызметтеріне ие болды. Ол Кейптаундағы атақты бақтарын ашқан Барон фон Людвигпен тығыз достық қарым-қатынас құрды және оған Оңтүстік Африка өсімдіктерінің тұқымдарын арнады. Сэр Джордж Грейдің қамқорлығымен және коллекционерлер тобының және Отто Вильгельм Зондердің көмегімен ол ағылшын тілінде Flora Capensis жазуға кірісті. Ол алғашқы үш томның аяқталып, Дублинде жарық көргенін көруге жеткілікті өмір сүрді, ал үшіншісі 1865 жылы жарық көрді. Ол 1842 жылы ауруына байланысты қызметінен кеткеннен кейін үйіне оралды. 1844 жылы Харви Троица колледжінің гербариясының (TCD) кураторы, ал 1848 жылы Корольдік Дублин қоғамының ботаника профессоры болды. 1853 жылы ол Оңтүстік Африка, Цейлон, Австралия, Жаңа Зеландия, Тонга, Фиджи және Чили елдерін аралап, үш жылдық сапарға шықты. Қайтып оралғаннан кейін ол Солтүстік Америка мен Оңтүстік Африканың ботаникасына қатысты маңызды кітаптар жариялады және 1858 жылы Дублиндегі Тринити колледжінің ботаника профессоры болып тағайындалды. Ол 1866 жылы 15 мамырда Торквейде туберкулезден қайтыс болды және сол жерде жерленді. Басында Барбер өзінің әйел екенін айтпаған. Барбер Харвидің Оңтүстік Африкадан өсімдіктер жеткізушілерінің бірі болды, сондай-ақ көптеген түрлерді атау мен жіктеуде оған көмектесті. 30 жылдай хат алмасу барысында Харвиге әрқайсысына қатысты 1000-ға жуық түрді хатпен жіберген. Оның Phycologia Britannica 1846-1851 жылдары жарық көрді және оның Nereis Australis Or Algae of the Southern Ocean (1847-49) басылымы басқа басылымдармен бірге оның беделін қалыптастырды. Оның "Фикология Австралия" атты еңбегі 19-ғасырдағы фикологияға арналған ең маңызды кітаптардың бірі болып табылады. 1858 - 1863 жылдар аралығында бес томдық болып жарық көрген бұл кітап оның Австралия жағалауында жинаған кітаптарының нәтижесі. Харви Батыс Австралияға аяқ басқан кезде ол бірнеше ірі еңбектер жариялаған жетекші фиколог ретінде өзін қалыптастырған болатын. Ол "Австралиялық психологияның атасы" деген атаққа ие болды. 1858 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды.

Мұра

Харви жинаған Ирландия, Цейлон, Достық аралдары, Австралия және Тасманиядан 600-ге жуық дана Ольстер мұражайының гербариясында (BEL) сақталған, олардың 90-ға жуығы Ольстер мұражайындағы Уильям Томпсонның 5-ші томында, каталог нөмірлері: F8848F8937. Алайда оның негізгі жинағы әлі күнге дейін Тринти колледжінің Ботаника мектебі ғимаратына қосылған ТКД гербариясында. Харви үлгілерінің жинақтары: Университет колледжінің бұрынғы ботаника бөлімі, Корк, Ирландия; Батыс Честер, Пенсильвания, АҚШ; Викторияның ұлттық гербариясы (MEL), Мельбурн, Австралия; Жаңа Оңтүстік Уэльстің ұлттық гербариясы (NSW), Сидней, Австралия және Сент-Эндрюс университетінің гербариясы (STA). Ол үш эксикката сериясын редакциялады: Австралиялық балдырлар, Цейлон балдырлары және Достық арал балдырлары. Экзиккаталар бірнеше гербарияда сақталады. Харвидің заманында табиғаттанушылар басқа ғалымдармен және әуесқой коллекционерлердің үлесімен үлгілерді алмасуға көбінесе арқа сүйеді. Оның 1841 жылғы "Британ балдырларының нұсқаулығы" британдық жағажайлық Амелия Гриффитске арналған. Харви өзінің Phycologia Britannica еңбегінде әр түрдің "таралуы" туралы жиі жазған, ал бұл туралы жазған коллекционердің есімін келтірген. "Кітаптың" кіріспесінде 1 ол өзінің қарыздар 19 адам туралы тізімдеген. Олардың ішінде: Оркни алгалары үшін Rev Pollexfen және Dr McBain. Басқалары: Rev Hore, Dr Cocks, Mr Rohloff, Mr Boswarva, Miss White, Miss Magdalene Turner, Miss Warren, Miss (Anne) Ball, Miss (Isabella) Gifford (4), Miss Cutler (1), Mrs Gatty, Mrs Gulson (1871) 5), Mrs Hayden, Rev Dr Landsborough, Dr Dickie (2), Mr Ralfs және Mr Cresswell. 1-топта атап өтілген басқа адамдар: Винч, МакКалла (1814-1849 жылдары) 3., Вигг, Боррер, Хачинс, Джон Темплтон, Т.Н. Коул, Клаустон, Дэвис, Стэкхаус, Овенс, Бекхаус, Джеймс, П.Нилл және басқалар. Харви Тернердің көмегін мойындап, Cladophora magdalenae Харв деп атады. оның құрметіне. Харви сонымен қатар Сьюзан Фердейдің еңбегіне Дася Фердей және Немастома Фердей түрлерін оның есімімен атады. Бұл ботаниктің авторлық қысқартуы Харв. ботаникалық атауды келтіргенде.

Басқа коллекторлар

Джордж Клифтон (18231913) Г-н Г. Клифтон Харвидің естеліктерінде Харвидің Фримантлде жинаған кемесін пайдаланған Батыс Австралиядағы Перттегі Су полициясының бастығы ретінде аталады (Блэклер, 1977). Оның кейбір үлгілері Ольстер мұражайының гербариумында: BEL: F2195; F2196 "W. Австралия" деп жазылған. Рональд Кэмпбелл Ганн (18081881) Харвидің Үлстер мұражайындағы үлгілері Джордж Тауннан. Қолжазбаны доктор Х. Б. С. Уоммерсли (1980) анықтады: F2256; F2242; F2083; F2081 және басқалар. Харви Дублин университетінің құрметті доктор-медициналық докторы (1844) және Ф.Р.С. (1858) болды. Оның суреті Дублиндегі Ирландияның Ұлттық галереясында орналасқан.