Кіріспе

Бута Кола, сондай-ақ Дайва Кола немесе Дайва Немата деп аталады, ол Тулу Наду және Карнатаканың Маленаду және Касаргодтың кейбір бөліктеріндегі индустар арасында таралған шамандық би қойылымы. Бұл би өте стильді және ол "Бхутарадхан" немесе тулу тілдес халық табынатын жергілікті құдайларға табынудың бір бөлігі ретінде орындалады. Яксагана халық театрына әсер етті. Бута-кола Солтүстік Малабар аймағындағы Теяммен тығыз байланысты.

Даивалардың тізімі

Қорағажа: Тулу халқының ең көп құлшылық ететін Дайвасы (Рухы) және кез-келген мәселені шешуде, жоғалған нәрсені қайтаруда немесе кез-келген жұмысты уақытында орындау үшін көмек сұрайды. Панжурли: Егіндіктерді қорғау үшін жабайы шошқалардың қауіпін жою үшін табынатын шошқа рухы. Тулу мифологиясына сәйкес, Шива иесінің аспан бағында бір жабайы шошқа өлген. Жабайы кабақтың ұрпағын Парвати құдайы асырап алған. Жас шошқа өскен сайын қыңырланып, Шива иесінің бағындағы өсімдіктер мен ағаштарды жоя бастады. Бұл Шиваны қатты ашуландырып, оны өлтіруге мәжбүр етті. Алайда Парвати құдайы қасқырды қорғап, күйеуінен кешірім сұрады. Сондықтан оны өлтірудің орнына Шива бозауды жерге өзінің ганасы ретінде шығарып жіберіп, оны жер тұрғындарын қорғауды тапсырды және оны халық қорғаушы құдай ретінде құрметтейді деп сендірді. Бұл қарақшы пәнжурли деп аталатын бута (құдайлық рух) болды. Бірақ кейбір адамдар Панжурлиді Вишну Иесінің шошқа кейпіне айналған Варахамен ұштастырады, өйткені екі құдай да шошқа. Ол сондай-ақ рудранш, сондықтан оны Шива Шамбута немесе Махадевтің құдіреті бар деп те атайды. Панжурли Дайва - тұңғыш дайвалардың бірі, оған бүкіл Тулунадта табынушылық бар. Оның алғашқы табынуы б.з.д. Панжурлиге табынудың идеясы - бұл жабайы шошқалар егіндіктерді жояды және осылайша шаруалар Панжурли деп аталатын шошқа патшасына табына бастады және олар панжурли егіндіктерді қорғайды деп санайды. Боббария: теңіз құдайы, көбінесе балықшылар қауымының мүшелері табынады. Қалқуда мен Каллурти: Олар - ағайынды даивалар. Аңыз бойынша, Қалқуда Каркаладағы Гомматешвара мүсініне сурет салған ұлы мүсінші болған. Ол әдемі ғибадатханалар мен ескерткіштерді салып бітіргеннен кейін, Каркаланың билеушісі оның сол қолы мен оң аяғын кесіп тастады, сондықтан ол басқа патшаға осындай әдемі мүсіндер жасай алмады. Ағасының күйін көрген Каллурти кек алуды уәде етіп, Шивадан оларды құдайларға айналдыруды өтінді. Шива келісіп, екеуі патшадан, оның отбасынан және патшалығынан қаһарлы кек алды. Олардың жойылуы тек бір сиқыршының өздеріне қалай және қалай табынуды уәде еткенінде ғана тоқтатылды. Гүлға: Аңыз бойынша, ол тастан дүниеге келген. Парвати құдайы бұл тасты күл үйіндісінен тапты. Гулига Шиваның көлді суға лақтырып жібергенінен пайда болды. Ол Вишнуға қызмет ету үшін оның туылғаннан кейін жіберілді. Алайда, Гулига өте бүлдіршін еді, бұл Вишнуға қатты ұнады. Сондықтан Вишну Гулиганы жерге жерлеуге мәжбүрлеп, оны жер бетіндегі адамдарды қорғауға тағайындады.

Этимологиясы мен тарихы

Бұл сөз бутадан (тулу тілінде - "рух", "құдай", санскрит тілінде - "боз элементтер", "тазаланған", "қалыпты", "тиісті", "нағыз", "өткен", "құрылыстар"; ағылшынша: "bhūta", "bhoota", "bootha") және коладан (тулу тілінде - "ойын, өнер көрсету, фестиваль" немесе "форма" деген мағынада) алынған. Бхута кола немесе немата - бұл әдеттегідей жергілікті рухтар немесе құдайлар (бхута, дайвалар) Налике, Памбада немесе Парава қауымдастықтары сияқты белгілі бір жоспарланған касталардың ритуалдық мамандары арқылы арнаға айналатын жылдық рәсімдік өнер көрсету. Бута культі Тулу Наду аймағындағы тулувалар арасында кең тараған. Кола сөзі әдетте бір рухқа табыну үшін сақталады, ал нема бірнеше рухтарды иерархиялық тәртіппен бағыттауды қамтиды. Кола мен немаларда отбасылық және ауылдық даулар медиация мен төрелік үшін рухқа жіберіледі. Феодалдық дәуірде рәсімнің әділдік аспектісі саяси әділдік мәселелерін, мысалы саяси билікті заңды етуді, сондай-ақ үлестіру әділдігінің аспектілерін қамтыды. Бутаның (қоғамдық) тікелей иелігіндегі жердің өнімі, сондай-ақ жетекші иеліктерден алынған белгілі бір жарналар ауыл тұрғындары арасында қайта бөлінді. Бхута Коланың тарихы белгісіз, бірақ кейбір ғалымдар бұл дәстүр б.з.д. 700 жылы ертедегі тулу тайпаларының көшіп кетуімен пайда болған деп санайды. Бұл дәстүр Бхута Коланың тарихи дәстүрлердің өзгертілген түрі болғанымен, Бермер (Брахма), Панжурли (қаздық рухы) және басқа да рухтарға табынуды енгізді. Бхута Коланың ең көне жазуы 14 ғасырдағы Баркурудан алынған. Онда Кундодара есімді бір бута өзінің кемесін теңізге шығарып жібергісі келетін патшадан құрбандық талап еткені туралы айтылған.

Бхута ғибадат түрлері

Оңтүстік Канардағы Бутаға табынудың төрт түрі бар: кола, банди, нема және ангелу тамбила. Кола:Бұға билеуші жарты құдайлар, олар тұратын ауылдың станасында Буталарға ұсынылады. Банди: Банди - бұл коламен бірдей, оған арба сүйреу қосылады, оның үстінде Бутаны бейнелейтін адам отырады; көбінесе ол нальке, памбада немесе ажала қауымдастықтарынан. Нема:Нема - бұл Буталардың құрметіне арналған жеке рәсім, оны осылай ұнаған адамның үйінде өткізеді. Бұл рәсімді жыл сайын, екі, он, он бес, не жиырма жылда бір рет, отбасыларға жақсылап жасау үшін жүргізеді. Агелу тамбала: бұл тек отбасы мүшелеріне ұсынылатын ғибадат түрі, онда күріш, тағамдар, ет, алкоголь плантаның жапырақтарына ұсынылады және жыл сайын немесе тілектер орындалған кезде рухтарға, құдайларға, арбаға ұсынылады.

Өнер көрсету

Бута-колада немесе дайва-немада өтетін ырымға музыка, би, айтыс және сәнді киімдер жатады. Ежелгі тулу тіліндегі өлеңдер құдайдың шығу тегі туралы және оның қазіргі жерге қалай келгені туралы әңгімелейді. Бұл эпостар паддана деп аталады.

Даивалардың түрлері

Тёрстон ең танымал құдайлардың қатарында "Брахмеру, Кодаманитая, Куккинтая, Джумади, Сарала Джумади, Панча Джумади, Леккесири, Панжурли (тақуалық шошқа), Куппе Панжурли, Ракта Панжурли, Джарндая, Урундарая, Хосадевата (немесе Хоса Бута немесе Поса аппе), Деванаджири, Калкуда, Тукатери, Гулига, Баббария (немесе Боббарая), Нича, Дуглая, Махисандая, Варте, Корагаджа, Чамунди, Баукулидер, Укатери, Каллурти, Ширади, Ультилал, Оклабаль, Кордабу, Улья, Сири, Корхати, Мантхатраде, Сатья Деватеш, Радеше, Истатевари және Одай. Бхуттар әр түрлі кастаға жатады. Мысалы, Окубаллала мен Деванаджири - джайндар, Кодаманитая мен Куккинатая - бундар, Калкуда - Smith, Боббария - Маппилла, ал Нича - Корага ". Олардың кейбіреулері Боббария, Калкуда, Каллурти, Сири, Кумар Коти және Ченная сияқты ата-бабалардың рухтары. Кейбіреулері құдайлық жануарлар, мысалы, кабақ Паньжурли (әйел заты - Варте Паньжурли) немесе жолбарыс Пиличамунджи. Кейбір буталар Андрогинді, мысалы, жұмади кей жағдайларда мойыннан төмен әйел ретінде бейнеленеді, бірақ еркек бас сүлгімен. Сондықтан орман әлемі мен рухтар әлемі бір-бірінің айнасындай көрінеді. Адамның егіншіге және оның егістік жеріне қауіп төндіретін жабайы жануарлар, мысалы, жолбарыс, жылан, жабайы шошқа және гаур, олардың ойындағы бейнелерін олардың сәйкес келетін буталарында табады. Бұл үш әлемнің арасындағы қарым-қатынас теңгерім мен моральдық тәртіпке негізделген. Егер бұл тәртіпті адамдар бұзса, рухтар қатыгез болады деп есептеледі. Егер тәртіп сақталса, рухтар қолдаушы және игілікші болады деп сенуде. Сондықтан тулу халқының рухтары "жақсы да, жаман да емес" және "адамдарға қатыгез де, қалаусыз да емес. Олар адамзаттың моральдық құндылықтары мен ынтымақтығының құндылығын әдептілікпен және табандылықпен еске салады". Адамдар ешбір жанның, тіпті рухтардың немесе құдайлардың да осы үштік ғаламның моральдық және космологиялық нормаларынан жоғары екеніне сенбейді. Сондықтан буталар өз шешімінде әуесқой немесе еріксіз емес. Буталар - өздерінің қамқоршыларының қорғаушылары, олар өздеріне қарамастан емес, моральдық нормалар жүйесіне қатысты. Клаустың айтуынша, феодалдық мәмілелердің осы желісінің негізгі делдалдары бір кездері кўнья мен джаңгала / аранья арасында лиминалдық өмір сүрген қауымдар болып табылады. Орманның ішінде және сыртында тұратын, орман өнімдерін саудалайтын тайпалық қауымдар рухтардың кейіпкерлері ретінде қызмет етуге тағайындалды, өйткені олардың өмір әлемі, орман, рухтар әлемінің тек қолмен қолға тиетін жағы. Олар өздерінің тіршілігін қамтамасыз ету үшін ауыл мен орман арасындағы шекараны үнемі бұзады. Олар ауылдың шетінде, орман мен егістік аралығындағы бос жерде өмір сүреді, сондықтан олар өздері белгілі бір мағынада лиминалдық. Мұндай адамдардың рухтар арқылы сөйлейтінін айту өте орынды. Бүгінде Налике, Парава немесе Памбада сияқты буталар мен дайвалардың әртүрлі түрлерін бейнелейтін қауымдарды енді тайпалық деп сипаттауға болмайды. Олар көбінесе жауын-шашын кезінде жерсіз ауыл шаруашылығында жұмыс істейді, ал құрғақ мезгілде спиртті имитациялайды.

Дін

Бүгінде феодалды қатынастар бұдан былай жоқ және осылайша бұрынғы билеуші отбасылар енді саяси немесе сот қызметін атқара алмайды. Дегенмен, ауыл тұрғындары олардың жыл сайынғы "кола" немесе "нема" шарасына ауыл құдайларын құрметтеу үшін қатысуын талап етеді. Халық рухтардың назарынан тыс қалуы олардың өмірін бақытсыз етеді деп санайды. Пураникалық түрдегі жақсы танымал индуистік құдайлардан айырмашылығы, бута ғибадат қауымдық.

Дүниежүзілік қызмет

Коланың немесе неманың зайырлы қызметі "әділет сотының қасиетті" ретінде сипатталды, онда дәстүрлі (феодалдық) моральдық идеалдар қиын өмірлік жағдайларға әкелінеді. Кейіннен соттың алдында ауыл тұрғындары рухқа бата сұрап немесе дау-дамайларды шешуге көмектесуін сұрайды.

Қанал/орталық

Қанағатпен хабарласудың шеберлігі - үйренілетін нәрсе. Памбада, Парава, Налик касталарына жататын жас жігіттер туыстары өнер көрсететін рәсімдерге қатысады; олар арна / медиумның киімі үшін кокос жапырақтарын майдалауға көмектеседі, арна / медиум макияж киіп жатқанда айна ұстайды және т.б. Олар өздерінің туыстарының өнерін байқап, оны еліктеуге тырысады. Өзінің туыстарының іс-әрекетін еліктеуге қабілетті болумен қатар, сәтті арна / медиум болу үшін тәңірдің иелігіне ие болу қабілеті де маңызды. Қасиетті адам өзінің денесін билікке түсуге дайындау үшін белгілі бір ережелерді ұстану керек. Бұл вегетариандық және алкогольді ішімдіктерді ішпеуді қамтиды. Падданаларда рухтар мен құдайлардың пайда болуы туралы айтылады. Бұл - ритуалдардың өткенді қайта құру және оны заңды етудің бір жолы. Коти Ченная 2007 жылы тулу тілінде түсірілген фильм, ол 54-ші Ұлттық кино сыйлықтарының үздік тулу фильм сыйлығын жеңіп алды. Деи Байдети, 2019 жылғы тулу тіліндегі тарихи фильм, Коти мен Ченнаяның анасы Деи Байдетидің өмірі туралы. 2022 жылы түсірілетін Кантара кинофильмі өзінің негізгі сюжетіне Бута Коланың рөлін көрсетеді. Фильмнің арқасында Карнатака үкіметі 60 жастан асқан бута-кола орындаушыларына ай сайын жәрдемақы беруді енгізді.