Кіріспе

Малистан немесе Малестан - Ауғанстанның Газни провинциясындағы аудан. Оның 100% хазар халқы 2009 жылы 350 000 деп бағаланды. Ауданның астанасы Мир-Адина қаласы.

Тарих

Дос Мұхаммед ханның 1830 жылдары кезінде бұл аймақ жартылай автономды аймақ ретінде жұмыс істеді. 1949 жылы бұл аудан Жахори ауданынан бөлініп шықты. Кеңес өкіметі тұсында маошылдардың қарсылық күрес топтары белсенді болды. 1985 жылы "Харакат" "Газнидің" Қарақабағында "Наср" партиясынан жеңілгеннен кейін саяси ұйымдар "Хизб-э-Исламиді" Джахори мен Малистан аудандарынан қуып шығару үшін бірікті. Алайда, мұнда тек кейде ғана қақтығыстар болды және орталық үкімет Малистанға қызығушылық танытпады. 1997 жылы талибандар Хазаражатты басып ала бастағанда, аймаққа азық-түлік блокадасы қойылды, шамамен 1 миллион Хазаралар, соның ішінде Малистандағылар да, аштықпен өлім аузында қалды. 2002 жылы сот қызметі мен мемлекеттік мекемелерге қолжетімділікті жеңілдету үшін Малистанды төрт бөлек округке бөлу жоспарлары жасалды. Оның үлкен халқы мен Мирадинадан қашықтығына байланысты бұл жоспарлар жүзеге асырылмаған деп есептеледі. 2002-2008 жылдар аралығында UNHCR жүйесі арқылы шамамен 3 801 босқын елге қайтарылды, бірақ 2008 жылы тек 35 адам қайтарылды, ал басым көпшілігі 2002-2004 жылдары қайтарылды.

Қауіпсіздік

Хизб-и-Вахдатқа қатысы бар кейбір қарулы топтар қорқытушылыққа ұшыраған, бұл кейбір ішкі қоныс аударуларға әкелді. Бұл жерде Наср фракциясының мүшелері ерекше назарға алынды, оларды адам ұрлау, қорқытып алу және басқа да қылмыстарда айыптап отыр. Газниде талибандардың болуы да маңызды проблемаға айналды, кейбір дереккөздер бұл аймақты талибандардың бақылауында деп атайды. Бұдан басқа, дау-дамайлардың негізгі көзі жер мен сумен байланысты, ал қарыз және некеге байланысты дау-дамайлар орын алады. Құрғақшылық кезінде жер мәселесі айтарлықтай көбейді. Ең бастысы, 2008 жылы Талибанның ауданда шектеулі белсенділігі болғанымен, провинцияның басқа бөліктеріндегі қауіпсіздік жағдайы тұрғындардың тіршілігіне қатты әсер етті, олардың өміріне, қауіпсіздігіне және бостандығына үлкен қауіп төндірді. Аудандарға Талибан аумағынан өтуден басқа жол жоқ, онда жол миналанған және кейбір аудандарда көліктерге тыйым салынған. Кейбір ақпараттарға сәйкес, Малистан арқылы өтетін Қарабақ ауданынан Джагуриге дейінгі жол әсіресе қауіп төндіреді, адам ұрлаулар мен 150-ге жуық көлік ұрланған. Сондай-ақ, талибандар Кучи көшпенділерін аймақта өз ықпалын арттыруға пайдаланады деген қауіп бар. 2021 жылдың 12 тамызында талибандар Газни провинциясын басып алған кезде болған қазалар туралы куәгерлер хабарлаған.

Ауыл шаруашылығы және даму

2003 жылы Ауғанстанға арналған БҰҰ азық-түлік бағдарламасының және 2007 жылы Ауылдық қайта құру және даму министрлігінің мәліметтері бойынша, аймақта басты егіндіктер - бидай, жүгері, жүгері, бұршақ, жүзім, бадам, картоп, пияз және шөптер. Малистанда 2008 жылы 182 Қоғамдық даму комитеті жұмыс істеген. Талибан құлдырағаннан кейінгі жылдары бұл аймақ әсіресе құрғақшылықтан зардап шекті. Бұл жағдай Кабул мен Кандагар айналма жолындағы жиі болатын шабуылдармен бірге, көмек пен дамуға қатты әсер етті және жергілікті қақтығыстарды күшейтті.

Саясат

Бұрынғы және қазіргі негізгі саяси партияларға Муттахед и Инклаб и Ислами Афганистан (1981 жылы құрылған), Хизбулла, Харакат и Ислами, Сазман и Наср и Афганистан, Пасдаран и Джихад и Ислами Афганистан (1983 жылы құрылған) және Хизб и Вахдат (Наср фракциясы) кіреді. Аудан әкімі - Зафар Шариф. Полиция бастығы Аqhyee Abassi 2008-2010 жылдар аралығында Nahzat i Islami ұйымына қатысты. Қазіргі губернатор - Малистаннан Хедяят мырза және Лалчак Малистаннан Қомандам Аскарияр мырза.

Білім

Ауғанстанда Талибан режимі құлағаннан кейін білім беру саласына инвестиция салу басымдыққа ие болды. Халқының білім алуға деген ықыласы туралы: "Хазар халқы балаларын мектепке оқуға жіберу үшін ең қажетті нәрселерін де аямайды", - делінген.