Кіріспе
Пропорционалдылық деген ұғым заңның түсіндіру процесінде әділдік пен әділдік критерийі ретінде қолданылады, әсіресе конституциялық құқықта, түзету шарасымен салынған шектеу мен тыйым салынған актінің табиғатының ауырлығы арасындағы дұрыс тепе-теңдікті ажыратуға көмектесетін логикалық әдіс ретінде қолданылады. Қылмыстық құқық аясында бұл ұғым қылмыскердің жазасы қылмысқа сәйкес келуі керек деген ойды білдіреді. Қарулы қақтығыстарда заңды күш қолдануды реттейтін халықаралық гуманитарлық құқық бойынша пропорционалдылық пен айырмашылық әскери қажеттілікті бағалауда маңызды факторлар болып табылады. Біріккен Корольдіктің азаматтық іс жүргізу ережелеріне сәйкес, шығындар "өте тиімді және орынды түрде" немесе "өте тиімді және орынды мөлшерде" болуы керек, егер олар сот шығыны туралы шешімінің бөлігі болып табылса.
Proportionality is a general principle in law which covers several separate (although related) concepts:
The concept of proportionality is used as a criterion of fairness and justice in statutory interpretation processes, especially in constitutional law, as a logical method intended to assist in discerning the correct balance between the restriction imposed by a corrective measure and the severity of the nature of the prohibited act. Within criminal law, the concept is used to convey the idea that the punishment of an offender should fit the crime. Under international humanitarian law governing the legal use of force in an armed conflict, proportionality and distinction are important factors in assessing military necessity. Under the United Kingdom's Civil Procedure Rules, costs must be "proportionately and reasonably incurred", or "proportionate and reasonable in amount", if they are to form part of a court ruling on costs.
Тарих
Заңда сыналатын пропорционалдық ұғым алғаш рет 19-ғасырдың аяғында Германиядағы жоғары мемлекеттік әкімшілік соттарда (Oberverwaltungsgericht) полиция әрекеттерін тексеру үшін әзірленді. Пропорционалдылық сынағы Федералды Конституциялық Соттың (Bundesverfassungsgericht) үкімінде жүйелі түрде пайда болды.
Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенция
Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенцияда пропорционалдылық - ұлттық билік орындарының Конвенция бойынша құқықтарды шектейтін әрекеттерін тексеру үшін пайдаланылатын Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық Сот қолданатын негізгі қағидалардың бірі.
Австралия
Еуропалық Одақ саясаттың мәселелері, атап айтқанда адам құқықтары аясында пропорционалдылық сынағына тұрақты назар аударса, Австралия жағдайындағы пропорционалдылық сынағы Конституция бойынша заң шығарушы билікке қатысты конституциялық түсіндіру мәселесі болып табылады. Еуропадан айырмашылығы, Австралия Конституциясының 51-бабы бойынша, Австралия Құрамасының заңнамасы билік басына жата ма, жоқ па, оны сипаттау құралы ретінде пропорционалдық тесті әртүрлі көзқарастарды тудырды, онда Кирби судья "тест жалпыға бірдей қолдау таппады" деп атап өтті. Алайда, Оуэн Диксон соты "сұрақ негізінен байланыспен байланысты, пропорционалдылықтың орындылығы емес, және жеткілікті байланыс анықталған жағдайда, сот заңның орынсыз немесе пропорционал емес екеніне үкім шығаруға жатпайды" деп түсіндірді.
Халықаралық гуманитарлық құқық
Қорғалған азаматтарға немесе азаматтық мүлікке келтірілген зиян әскери мақсатқа шабуыл жасау арқылы "есептелген нақты және тікелей әскери артықшылыққа қатысты шамадан тыс" болмауы тиіс. Луис Морено Окампо - 2003 жылы Иракқа шабуыл кезінде соғыс қылмыстары туралы айыптауларды тергеген Халықаралық қылмыстық соттың бас прокуроры. Ол өзінің қорытындыларын қамтитын ашық хат жариялады; "Соғыс қылмыстарына қатысты айыптаулар" деп аталатын бөлімде ол пропорционалдылықты қолдануды түсіндіреді: