Кіріспе
1942 жылы АҚШ президенті Франклин Д. Рузвельттің сөйлеген сөзі АҚШ президенті Франклин Д. Рузвельт 1942 жылы 16 қыркүйекте Вашингтон әскери-теңіз кемесінде Норвегия Корольдік әскери-теңіз кемесінің HNoMS King Haakon VII тапсыру рәсімі кезінде "Норвегияға қараңыз" сөзін айтты. Бұл баяндама Норвегия мен Еуропаның қалған бөлігін неміс оккупациясына қарсы күрескен норвегиялықтарға, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде басқа кіші елдердің қарсылық күресшілеріне маңызды шабыт көзі болды. Президент өзінің сөзінде: Егер әлі күнге дейін бұл соғыстың не үшін жүргізіліп жатқанын білгісі келетіндер болса, Норвегияға қарасын. Егер осы соғысты болдырмау мүмкін еді дегенге сенетіндер болса, Норвегияға қарасын, ал егер жеңіске жетудің демократиялық еркіне күмәнданатын болса, тағы да айтамын, Норвегияға қарасын. Бұл сөз Норвегиялық американдықтарға және Америка жұртшылығының Еуропадағы күрес туралы пікіріне де әсер етті. Норвегиялықтардың жағдайы туралы ой-пікірлер американдық журналист Лиланд Стоудың мақаласынан қатты зақымдалды, ол немістер қалаға шабуыл жасаған күні Ослода болған. Ол соққыға ұшыраған норвегиялық азаматтардың немістердің Карл Йоханс қақпасының алдындағы көшеде жүріп жатқанын көріп тұрды. Ол шокты норвегиялық халықтың бей-жайлығы мен қабылдауы деп қате түсіндірді және "Тайм" журналында және бірнеше газеттерде американдық жұртшылықтың норвегиялық қарсылық туралы пікіріне және сол себепті Норвегия мен Еуропаға көмектесуге деген ынтасына қатты зақым келтірген мақала жазды. Бұл сөз осы көзқарасты түзетті. 1940 жылы 13 сәуірде сөйлеген сөзінде президент Норвегияның қарсылық қозғалысын мақтаған болатын. Рузвельттің Норвегияға деген қызығушылығы Норвегияның мұрагер ханзадасы Олав пен оның әйелі, ханшайым Марта және Норвегияның АҚШ-тағы елшісі Вильгельм Торлейф фон Мунте аф Моргенстерне (1887-1963) арасында қалыптасқан жақсы қарым-қатынастарға байланысты болды. 2005 жылы Норвегияның королі Харальд V Вашингтонның әскери-теңіз базасына барып, президенттің Рузвельттің "Норвегияға қараңыз" сөзін қайтадан көрумен қатар, АҚШ пен Норвегияның ұзақ мерзімді одақтастығын құрметтеумен болды. Бұл рәсім Норвегия мен АҚШ арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастың 100 жылдығын атап өту үшін өткізілді.
The "Look to Norway" speech by U. S. President Franklin D. Roosevelt was given during the handover ceremony of the Royal Norwegian Navy ship HNoMS King Haakon VII at the Washington Navy Yard on 16 September 1942. The speech served as an important source of inspiration to Norwegians fighting the German occupation of Norway and the rest of Europe as well as for the resistance fighters of other small countries during World War II. In the speech the President said: If there is anyone who still wonders why this war is being fought, let him look to Norway. If there is anyone who has any delusions that this war could have been averted, let him look to Norway; and if there is anyone who doubts the democratic will to win, again I say, let him look to Norway. The speech also made an impact on Norwegian Americans and the rest of the American public's opinion on the struggle in Europe. The impression of the Norwegian's situation had been severely damaged by an article by the American reporter, Leland Stowe, who happened to be in Oslo on the day the Germans marched into the city. He witnessed shocked Norwegian civilians standing around watching the Germans march down the parade street Karl Johans gate. He misinterpreted the shock as indifference and acceptance on the part of the Norwegian population and wrote a stinging article in Time and several newspapers which severely damaged the American public's opinion of the Norwegian resistance and therefore their motivation to help Norway and Europe. The speech corrected that impression. In a speech on 13 April 1940, the President had already praised the Norwegian resistance movement. Roosevelt's interest in Norway was in part due to the good relations established by Norwegian Crown Prince Olav and his wife, Princess Märtha, and the Norwegian ambassador to the U. S., Wilhelm Thorleif von Munthe af Morgenstierne (1887–1963). In 2005, His Majesty King Harald V of Norway visited the Washington Navy Yard to view events including a reenactment of President Roosevelt's "Look to Norway" speech, honoring the United States and Norway's long term alliance. The ceremony was to mark the centenary of diplomatic relations between the nations of Norway and the United States.
Танымал мәдениетте
1943 жылы Голливудта түсірілген "Қараңғылық шеті" фильмінде Эррол Флинн ойдан шығарылған Норвегиядағы балық аулаушы ауылдың неміс басқыншыларына қарсы қарулы көтеріліс бастауы туралы әңгімелейді. Бұл оқиға қаланың орталығында үлкен шайқаспен аяқталады, онда тіпті діни қызметкер де жау әскерлерін автоматпен атуды бастайды. "Норвегияға қараңыз" сөзін Рузвельт дауысын қайталайтын адам соңғы кредиттерде оқиды.