Кіріспе
"Фред аға қашып кетеді" - британдық комик жазушысы П. Г. Водхаустың әңгімесі. Ол АҚШ-та 1935 жылдың шілдесінде "Redbook" журналында, ал Ұлыбританияда 1935 жылдың желтоқсанында "Strand" журналында жарық көрді. Ол "Жас жігіттер" жинағына кірді (1936). Бұл оқиға "Дрондар клубының" негізгі құрамына кіреді. Онда клуб мүшесі Понго Твистлтон және оның қарақшы Фред ағасы бейнеленген. Понго мен Фред аға төрт романда, соның ішінде Бландингс қасабасына екі рет баруда. Әңгімеде Фред ағасы үйге кіруге мүмкіндік алады, ол пен Понго жаңбырдан қашып кеткеннен кейін баспана ретінде пайдаланады. Үй иесінің туыстары жас жұпқа қатысты отбасылық драма туралы сөйлесуге келгенде, Фред ағасы олардың істеріне араласып, Понгоға ойынды жалғастырудан басқа амалы жоқ.
Сюжет
Дрон клубында Крампет пен оның қонағы Понго Твистлтонның алаңдаулы көрінгені туралы айтады. Крампет Понгоның өзінің қарақшы Фред ағасы Лорд Иккенхэмнің Лондонға келетінін білгенін түсіндіреді және Фред ағасы соңғы рет келген кезде не болғанын келесідей әңгімелейді. Фред ағасы немересіне Митчинг Хилл деген қала маңындағы жерге барып қалуды ұсынады. Олар сол жерге барып, жаңбырдың астында қалады да, есіктің алдында баспана табады. Есікті қызметші қыз ашады, ал Фред аға, иелері жоқ екенін біліп, үйге кіреді, ол біреудің попугайдың тырнақтарын кесуге келгенін көрсетеді, Понго оның көмекшісі ретінде таныстырды. Қызметші бір тапсырмамен кетіп барады, ал Фред аға өзін ыңғайлы етіп қояды. Үйге қызыл жүзді адам келіп, Роддис мырзаны іздеді. Фред ағамыз өзін Роддис мырзамын деп таныстырып, Понгоны өзінің ұлы Дуглас деп таныстырады. Ол көмек сұрап, Роддис мырзаға келді. Джулия ата-анасымен бірге келгенде, Фред аға Робинсонға қиындықтардан аулақ болу үшін диванның артына жасырынуды ұсынады. Паркерлер кіреді, ал Фред аға Понгоны құлақ ветеринар ретінде таныстырады. Джулияның ата-анасы қыздарына қызғанақ жәндіктің қызығушылық таныту туралы әңгіме айтады, ал Джулия оны жақсы көретінін айтады, оған ер адам диванның артында секіріп, оны сүйеді. Фред аға Паркерлердің өздерінің отбасы Робинсоннан жоғары екенін айтып, әртүрлі ағайындылары мен ағайындары ақшаларын азғындық және тіпті қылмыстық жолдармен тапқан деп айыптайды. Паркер әйелдің бәрін жоққа шығарғанымен, Робинсон мұны өзінің отбасылық тарихының ақталуы ретінде қарастырады және оған бизнестегі үлесін сатып алу үшін жүз фунт қажет екенін айтады. Фред аға бірден ақшаны береді, Робинсон мен Джулия қуана кетеді. Фред аға мен Понго Паркерлер үйінен шығып, таңғажайып оқиғадан кейін біршама чай ішеді. Олар көшеде үйдің иесі Роддис мырзамен кездеседі. Фред аға өзін көршісі мистер Дж. Г. Булстрод ретінде таныстырады, ал Понго оның қайын інісі Перси Френшем ретінде таныстырады. Ол Роддиске екі адамның үйіне кіргенін, терезеден шай ішетін жұпты көрсеткенін және Роддиске полиция шақыруды кеңес береді. Фред аға өзінің әрекеттеріне риза болса да, Понго ағасының қылығынан қатты қорқады. Осылайша, Крампеттің қорытындысында Понгоның ағасының тағы бір сапарына тап болу керектігін естігендегі мінез-құлқы түсіндіріледі.
Стиль
Вудхаус өзінің әңгімелерінде әзіл-сықақ жасау үшін әр түрлі стильдік құрылғыларды қолданады. Водхаус қолданатын құралдардың бірі - "Фред ағаның қашықтығы" кітабындағы келесі үзіндідегідей: "Уилберфорс әлемде кенеттен көтерілгенге дейін көп уақыт болмайды, - деді қыз. "Ол ешқашан шын сөзді айтқан емес. Осы сәтте, ол секіріп ласось сияқты диван артында келді.
"It won't be long," said the girl, "before Wilberforce suddenly rises in the world. "She never spoke a truer word. At this very moment, up he came from behind the settee like a leaping salmon.
Өмірбаян
Вудхаустың Викториялық Кройдондоғы балалық шағындағы тәжірибесі Фред ағаның балалық шағындағы ойдан шығарылған Митчинг Хилл туралы естеліктеріне әсер етті, ол Фред ағаның есіне түсіргеніндей, бір кездері ашық ел болған, кейін қала маңындағы қала болды. Вудхаус тотықтарды жақсы көретін, 1920-1930 жылдары ол үй жануарлары тотықтарды жиі ұстаған. "Фред ағаның қасында" дегеннен басқа, ол "Укридж жағымсыз бұрышты айналдырады" атты әңгімесіне бір тотықты енгізді.
Жариялану тарихы
Америкалық Red Book әйелдер журналында (ал 1943 жылы мамыр айында Redbook болып өзгерді) бұл әңгімені Джеймс Монтгомери Флаг суреттеді. Бұл әңгімені Гилберт Уилкинсон "Странда" суреттеген. 1948 жылы сәуірде әңгіме швед әдеби журналында пайда болды, оны Бергитта Хаммер аударған және Кьелл Виборг суреттеген. 1955 жылдың тамызында бұл әңгіме Джерри Варшоудың суреттерімен Playboy журналында жарық көрді. "Фред ағаның қасында" 1939 жылы Герберт Дженкинс Лимитед баспасында шыққан Week End Wodehouse ағылшын тіліндегі басылымында, 1960 жылы Simon and Schuster баспасында шыққан The Most of P. G. Wodehouse жинағында және 1978 жылы Ричард Усборн редакциялаған және Barrie & Jenkins баспасында шыққан Vintage Wodehouse жинағында жинақталған. Бұл әңгіме 1982 жылы жинақталған "Дрондар клубынан әңгімелер" және 1983 жылы жинақталған "Фред ағаның әлемі" жинағында жарық көрді. Ол 1985 жылы жануарларға қатысты Вудхаус әңгімелер жинағы болып табылатын Вудхаус малжадысында жиналды. Бұл әңгіме 1937 жылы Харкорт, Брейс және Ко. баспасынан шыққан "Заманауи қысқа әңгімелер" антологиясына енгізілді. Ол 1939 жылы Уильям Сомерсет Мохам редакциялаған "Теллерс оф Талес: 100 қысқа әңгіме АҚШ, Англия, Франция, Ресей және Германиядан" антологиясында жарияланды. Бұл әңгіме 1945 жылы Харкорт баспасынан шыққан "Англия әдебиетіндегі оқиғалар" антологиясына енгізілді. 1952 жылы "Хилтон төсек жағындағы кітап: Хилтон қонақ үйінің қонақтарына арналған қызықты оқу қазынасы" антологиясында бұл оқиға жарияланды. Ол 1957 жылы Огден Нэш таңдап алған және таныстырған әңгімелермен "Мен күлуге көмектесе алмадым" антологиясына енгізілді. Бұл әңгіме 1979 жылы Кроуэлл баспасынан шыққан "Rogues: Stories of Swindlers, Thieves, and Confidence Men" антологиясында да жарық көрді.
Бейімделулер
Бұл оқиғаға негізделген радиодрама 1939 жылы 14 қазанда BBC Home Service телеарнасында көрсетілді. Радиодрама Сесил Тронсерді Фред аға ретінде және Филип Каннингхэмді Понго ретінде ойнады. Басқа актерлік құрам мүшелері арасында Уилберфорс Робинсон ретінде Эварт Скотт, Клод Паркер ретінде Ральф Трумэн, Джулия Паркер ретінде Анжела Кирк, Конни Паркер ретінде Гладис Янг және Мистер Роддис ретінде Д. А. Кларк Смит болды. Кристофер Сергельдің "Фред ағаның қашығы" (перри Кларк псевдонимімен) драмалық нұсқасы 1949 жылы Чикагодағы Dramatic Publishing Co. баспасында жарық көрді. Америка телесериалы "Голливудтың ашылу түнінде" бұл оқиғаны "Фред ағаның қасы" эпизодына бейімдеген, ол бастапқыда 1953 жылдың 15 наурызында эфирге шыққан. Дэвид Нивен Фред ағаның, ал Роберт Николс Понгоның рөлін сомдады. Басқа актерлік құрам мүшелері арасында Джеймс Лилберн, Доун Аддамс, Маргарет Дюмонт, Эрик Сноуден және Молли Глэссинг болды. Нивен мен Николс сонымен қатар Фред аға мен Понгоны 1955 жылы "Төрт жұлдызды ойын үйі" эпизодында "Фред аға қашып келеді" эпизодында Норма Варденді миссис Тармиган (sic), Дженифер Рейнді Джулия, Леон Тайлер Робинсон, Алекс Фрейзерді мистер Тармиган және Тюдор Оуэнді Роддис ретінде бейнеледі. Бұл оқиға 1955 жылы BBC Home Service телеарнасында радиодрама ретінде көрсетілді. Д. А. Кларк Смит Фред аға ретінде, Дерек Харт Понго ретінде, Брайан Хейнс Уилберфорс Робинсон ретінде, Элисон Леггат Конни Паркер ретінде, Т. Сент Джон Барри Клод Паркер ретінде, Джоан Харрисон Джулия Паркер ретінде және Эдвард Жезбери мистер Роддис ретінде. Кларк Смит 1939 жылы радиода жазылған әуенде Роддис мырзаның дауысын берген. Орындаушылар құрамына Конни Паркер рөлінде Авис Баннадж, Уилберфорс Робинсон рөлінде Джордж Пенсоттти, Клод Паркер рөлінде Гордон Роллингс, Джулия Паркер рөлінде Жанина Фэй және Мистер Родди рөлінде Баллард Беркли кірді. Ол 1994 жылы BBC радиосы арқылы "Динамит аға" сериалының алты бөлімнен тұратын алғашқы бөлігінде түсірілген. Орындаушылар құрамына Ричард Брайерс Фред ағаның рөлін, Хью Грант Понгоның рөлін, Пол Эддингтонның баяндаушы рөлін, Жаклин Тонгтың Конни рөлін, Джон Эвиттс Клодтың рөлін, Фелисити Монтеггуның Джулия рөлін, Дэвид Ховарттың Уилберфорс рөлін сомдады. Актер Джон Литгоу бұл әңгімені Ринг Ларднердің "Шырақ" атты қысқа әңгімесімен бірге "Жүрек әңгімелері" (Бродвей, 2018) атты бір адамдық пьесасында орындайды.