Кіріспе
Патагозаврлар (патагониялық кекілек) - Аргентинаның Патагониядағы орта және соңғы тоарциан кезеңінен шыққан еузавропод динозаврлардың жойылған туысы. Ол алғаш рет шамамен 179-177 миллион жыл бұрын пайда болған Канадон асфальті формациясының шөгінділерінде табылды. Алғашында 12 дана даналар таксонға бөлінгенмен, олардың кем дегенде біреуі басқа тұқымдасқа тиесілі болуы мүмкін. Патагозавр, мүмкін, Пиатницкизавр, Кондорраптор және Волкгемерия сияқты тұқымдармен бірге өмір сүрген. Патагозавр көптеген үлгілерден, соның ішінде кем дегенде бір жас үлгіден белгілі болғандықтан, оның анатомиясы мен өсуі жақсы түсінікті. Екі дәуірде де сауроподтың ерекше белгілері - мойыны ұзын, басы кішкентай, құйрығы ұзын және төрт аяқты. Жас бөліктердің жамбас, кеуде белдеуі, жамбас және артқы мүшелері сияқты аймақтарда ересектерден ерекшеліктері бар, бірақ жалпы алғанда олардың анатомиясы өте ұқсас. Көптеген белгілі үлгілер, мысалы, алдыңғы аяқ пен бас сүйек сияқты, геннің анатомиясындағы олқылықтарды толтыруға көмектеседі. Скелеттің кейбір бөліктері, мысалы, кеуде белдеуі, құйрық сүйегі мен көк сүйек сүйегі мықты, ал басқалары, мысалы, алдыңғы аяқ пен көк сүйек сүйегі, мықтырақ. Патагозаврдың материалы Сетиозавр және Волкгемерия сияқты жақын туысқан таксондарға, Барапазавр және Амигдалодон сияқты примитивті тұқымдарға және Диплодокус және Камаразавр сияқты савроподтарға ұқсас.
Patagosaurus (meaning "Patagonia lizard") is an extinct genus of eusauropod dinosaur from the Middle Late Toarcian of Patagonia, Argentina. It was first found in deposits of the Cañadón Asfalto Formation, which date to around 179 to 177 million years ago. Although originally twelve specimens were assigned to the taxon, at least one of them may belong to a different genus. Patagosaurus probably lived alongside genera as Piatnitzkysaurus, Condorraptor and Volkheimeria. Since Patagosaurus is known from many specimens, including at least one juvenile, its anatomy and growth are fairly well understood. Both ages exhibit the typical features of a sauropod, a long neck, small head, a long tail and being quadrupedal. The juvenile exhibits features different from the adult in regions like the mandible, pectoral girdle, pelvis and hindlimb, although overall their anatomy is quite similar. The many known specimens help fill in gaps in the anatomy of the genus, such as the forelimb and skull. Parts of the skeleton, like the pectoral girdle, tibia and pubis are more robust, while others, like the forelimb and ischium, are more gracile. The material of Patagosaurus is similar to closely related taxa like Cetiosaurus and Volkheimeria, more primitive genera such as Barapasaurus and Amygdalodon, and more derived sauropods like Diplodocus and Camarasaurus.
Ашылуы және атауы
1970 жылдары бұрын анықталмаған динозаврдың көптеген үлгілері бір төсек пен жергілікті жерде: Серро Кондорға баратын жолдың жанындағы тасқылды қабатта бірге табылды. Оның қаңқасы Пиатницкизавр мен Волкхаймерияның қасынан табылды. Патагозаврдың барлық қаңқасын, оның ішінде бас сүйегінің бөліктерін қамтитын көптеген буыны бар үлгілері бар. 1997 жылы Джон С. Макинтош пен оның әріптестерінің бұрынғы бағалауы бойынша, Патагозавр шамамен Ұзындық, сондай-ақ салмағы бойынша Холцтың кейінгі бағалауларына ұқсас болды. Патагозаврдың бас сүйегі өте танымал емес, 2003 жылы Оливер Раухут тек бірнеше жауырын анықтады, бұл оған барлық бас сүйегіне қарсы. MPEF PV 1670 ересек немесе кіші жастағы бас сүйегінің морфологиясын көрсетеді, ал MACN CH 933 жас жеке тұлғаны білдіреді. Патагозаврдың ересек буыны бар жамбасының қаншалықты кең, биік және қысқа екендігіне сүйенсек, оның мұрны қысқа, биік және кең болуы керек, бұл көпшілік савроподтардың ерекшелігі. Тіс тағында шеткі тістер де бар.
Бас сүйектің соңы
Патагозаврдың мидан кейінгі қаңқасының көп бөлігі белгілі. Мойын, құйрық және арқа омыртқалары, әдетте, Камаразаврға ұқсас, бірақ сакраль көптеген ерекшеліктерге ие. Сакральды сүйек жақсы сақталған, бұл Патагозаврдың бес сакральды омыртқасы болғанын көрсетеді. Бесінші омыртқадан басқа барлық омыртқалар біріктірілген. Барлық жүйке тіректері биік, ал орталықтары кейде көлденең тар болады. Алайда омыртқаның жүйке арнасы савроподтар арасында ерекше. Бірінші омыртқаның соңынан бастап, үшінші омыртқаның соңындағы каналдың кеңейуі жақсы анықталған қуысты қалыптастырады. Сакральды қабырғалар Камаразаврға ұқсайды. Сакральды омыртқалардың жалпы ұзындығы - 15 м. 1995 жылы Пол Апчерч П.А. П. Патагозаврды қайтадан цетиозавр ретінде тауып, ертедегі завроподтар туралы мақала жариялады. Ол бұрынғы еңбектерде екі топтың, шунозаврлар мен цетиозаврлардың, отбасының айырмашылығын көрсеткенін, бірақ шунозаврлар мен туыстары шын мәнінде Эухелопусқа жақын екенін және цетиозаврлар (цетиозаврлар, патагозаврлар және амигдалодон) жалғыз шын цетиозаврлар екенін анықтады. Алайда, Upchurch бұл топтағы жұмысты одан әрі жалғастыру басқа қорытындыларды шығара алады деп атап өтті. 2009 жылы Еухелопустың қайта қарауында Джеффри А. Уилсон мен Апчерч алғашқы еуроподалар арасындағы қарым-қатынас туралы бірлескен талдау жариялады. Олар Патагозаврдың шын мәнінде Сетиозаврдың бауырлас таксоны емес екенін, оның орнына Cetiosauridae-ді жарамсыз деп таныған тұқымнан гөрі базальды екенін анықтады. Олардың нәтижелері төменде көрсетілген: 2021 жылғы зерттеуде Патагозаврдың Цетиозавридтердің мүшесі екені анықталды.
Later in 1995, Paul Upchurch published a paper on early sauropods, finding Patagosaurus as a cetiosaurid again. He found that although earlier works had distinguished two groups, the shunosaurines and cetiosaurines, in the family, but that Shunosaurus and relatives were actually closer to Euhelopus, and cetiosaurines (Cetiosaurus, Patagosaurus and Amygdalodon) were the only true cetiosaurids. Upchurch noted, however, that further work on the group might reveal different conclusions. In a 2009 revision of Euhelopus, Jeffrey A. Wilson and Upchurch published a joint analysis on primitive eusauropodan relationships. They found that Patagosaurus was in fact not a sister taxon of Cetiosaurus, but instead more basal than the genus, effectively invalidating Cetiosauridae. Their results are shown below:
A 2021 study found Patagosaurus to be a member of the Cetiosauridae.
Палеоэкология
Патагозавр Юра дәуірінің Канадон асфальттық формациясында табылды, бастапқыда ол Орта немесе Ежелгі Юра дәуірінде деп ойланған, бірақ жақында Ежелгі Юра дәуірінің (Орталық Тоарциан) соңғы кезеңінде табылды. Фаунада судағы қосмекенділерден бастап, құрлықтағы торғайлар, сүтқоректілер мен динозаврларға дейін тетраподтар басым. Жалғыз амфибиялық Notobatrachus; Торналар Кондорхелис деп аталатын ерекше формамен бейнеленеді; сүтқоректілер бірнеше тұқымнан белгілі, соның ішінде Аргентоконодон, Асфальтомилос және Хеносферус; бірнеше динозаврлар анықталды, оның ішінде савроподтар Volkheimeria, Патагозавр және әлі күнге дейін аталмаған үшінші потенциалдық тұқым, ал тераподтар туысқан Пьятницкизавр мен Кондоррапторды қамтиды.