Кіріспе
Компания Primus пештері 1892 жылы Стокгольмдегі фабрика механигі Франс Вильгельм Линдквист жасаған тұңғыш қысымды керосин (парафин) пештері болды. Пеш қолмен ұсталатын шамырағыш құрылғысына негізделген; Линдквисттің патенті шамырағышқа қарағанда пештің үстінде сыртқа емес, жоғары қарай бұрылатын от жағу құрылғысын қамтыды. Сол жылы Линдквист Йохан Виктор Свенсонмен серіктес болып, Primus атауымен сатылатын жаңа пештерді өндіру үшін J. V. Svenson's Kerosene Stove Factory-ті құрды. Бірінші модель No1 пеш болды, оған тез арада әртүрлі үлгілер мен өлшемдердегі ұқсас пештер ілесті. Көп ұзамай Б. А. Хьорт & Co. (кейін Bahco) 1889 жылы Стокгольмде құрылған құрал-жабдықтар мен инженерлік фирма Primus пешін сатудың айрықша құқығын алды. Тиімді Primus пеш күнделікті пайдалануда сенімді және берік пеш ретінде тез беделге ие болды, және ол қолайсыз жағдайларда ерекше жақсы жұмыс істеді: бұл Фридтжоф Нансеннің Солтүстік полюске, Роалд Амундсеннің Оңтүстік полюске және Ричард Бёрдтың Солтүстік полюске экспедициясына таңдалған пеш болды. Primus пештері сонымен қатар 1924 жылы Джордж Мэллоридің Эверест тауына экспедициясын, сондай-ақ 1953 жылы Тензинг пен Хилларидің сәтті экспедициясын сүйемелдеді. Көптеген басқа компаниялар да Primus-ке ұқсас дизайнды портативті пештер жасаса да, бұл стильді өндірушіге қарамастан, "Primus" пеш деп атайды.
The Primus stove was the first pressurized burner kerosene (paraffin) stove, developed in 1892 by Frans Wilhelm Lindqvist, a factory mechanic in Stockholm. The stove was based on the design of the hand held blowtorch; Lindqvist's patent covered the burner, which was turned upward on the stove instead of outward as on the blowtorch. The same year, Lindqvist partnered with Johan Viktor Svenson [sv] and established J. V. Svenson's Kerosene Stove Factory for manufacturing the new stoves which were sold under the name Primus. The first model was the No.1 stove, which was quickly followed by a number of similarly designed stoves of different models and sizes. Shortly thereafter, B. A. Hjorth & Co. (later Bahco), a tool and engineering firm begun in Stockholm in 1889, acquired the exclusive rights to sell the Primus stove. The efficient Primus stove quickly earned a reputation as a reliable and durable stove in everyday use, and it performed especially well under adverse conditions: it was the stove of choice for Fridtjof Nansen's North Pole attempt, Roald Amundsen's South Pole expedition, and Richard Byrd's North Pole expedition. Primus stoves also accompanied George Mallory's ill fated expedition to Mount Everest in 1924, as well as Tenzing and Hillary's successful one in 1953. While many other companies also made portable stoves of a similar design to the Primus, this style is often generically referred to as a "Primus" stove, regardless of the manufacturer.
Құрылыс
"Примус" No. 1 мыстан жасалған пештің түбінде отын резервуары, оның үстінде "көтерілетін түтік" және от жағу қондырғысы бар. Қазанды орнату үшін жоғарыдағы болат сақина үш тірекпен ұсталады. Басқа Primus стильіндегі пештер үлкен немесе кіші болуы мүмкін, бірақ негізгі дизайны бірдей. Жоқ. 1 пештің салмағы шамамен , және шамамен жоғары өлшемдері бар жалпы диаметрі шамамен төмен.
Жұмыс істеу принципі
Отты жағу үшін, пайдаланушы шамды отқа құяды. Ыстық болған кезде пайдаланушы ыдысқа кішкентай қолмен құюды қолданады. Бұл ыдыстан керосинді жоғары түсетін түтік (А) және жоғары түтік (В) арқылы алдын ала қыздырылған отқа (С) дейін қысымға түсіреді, онда отын қыздырылады және буланады. Керосин буы төмен түсетін түтік (D) арқылы буды тұнбаға (E) қысыммен тартылады; мұнда ол от жағушының ортасындағы ұшқыш арқылы шашылады, онда ол ауамен араласады және көк жалынсыз отта жандырады. Бұл оттың ыстық ыдысы көбірек отын буландырады, бұл процесс тоқтайтын болады. Пайдаланушы қысымды арттыру және жалынды ұлғайту үшін резервуарды көбірек сорғылай алады; кішкентай "ауа бұрандасын" бұрағанда (әдетте толтырғыштың қақпағында орналасқан) резервуардағы қысым босатылады және жалын кішірейді. Егер спирт жоқ болса, онда матаның немесе тіпті құрғақ шөптің бір бөлігі спирт құтысына шырақ жасайды. Бір рет сорғылау керосиннің аз мөлшерін бөлікке құяды, содан кейін ол кене арқылы отқа айналады. Жалынның сөнген сайын, басқа бір жұмсақ сорғы негізгі отты жандырады немесе спирт құтысына көбірек керосин құяды. Примустың пайда болуына дейін керосинді пештер май шамдарына ұқсас етіп жасалатын, олар отынды резервуардан отқа тарту үшін фитильді қолданады және толық емес жанудан кейін көп саң шығарады. Primus пешінің құрылымы қысым мен жылуды пайдаланып, отқа жағар алдында керосинді буландырады, нәтижесінде ыстық, тиімді пеш пайда болады. Оның кенесі де, шырыны да болмағандықтан, "Примус" пеші "шырыны" да, "шырыны" да жоқ алғашқы пеш ретінде жарнамаланды.