Кіріспе
Рефлекс Тамақ рефлексі - бұл тыныс алу жолдарының жөтел рецепторларын шаң немесе басқа да шеткі бөлшектер ынталандыра отырып, жөтел пайда болған кезде пайда болады, бұл тез қозғалатын ауаның пайда болуына әкеледі, бұл әдетте шеткі затты өкпеге жетуден бұрын алып тастайды. Бұл әдетте бронхтар мен трахеядан бөлшектерді тазартады, бұл ауаны мұрын мен ауыздан өкпе тіндеріне жеткізетін құбырлар. Әсіресе, кеуде қуысы мен көк қуысы (трахеяның түбінде орналасқан, ол бронхтарға бөлінген кезде) аса сезімтал. Тыныс алу жолдарының беткі жасушаларындағы (эпителийдегі) жөтел рецепторлары да химиялық заттарға сезімтал. Терминал бронхиолалар мен альвеолалар да күкірт диоксиді немесе хлор газы сияқты химиялық заттарға сезімтал. Тыныс алу бұлшықеттерінің әлсіздігі, трахеостомия немесе дауыс таспасының патологиясы (оның ішінде паралич немесе анестезия) тыныс жолдарын тиімді тазартуға кедергі келтіреді.
The cough reflex occurs when stimulation of cough receptors in the respiratory tract by dust or other foreign particles produces a cough, which causes rapidly moving air which usually remove the foreign material before it reaches the lungs. This typically clears particles from the bronchi and trachea, the tubes that feed air to lung tissue from the nose and mouth. The larynx (voice box) and carina (at the bottom of the trachea, as it splits into bronchi) are especially sensitive. Cough receptors in the surface cells (epithelium) of the respiratory tract are also sensitive to chemicals. Terminal bronchioles and even the alveoli are sensitive to chemicals such as sulfur dioxide gas or chlorine gas. Weakness of the respiratory muscles, tracheostomy, or vocal cord pathology (including paralysis or anesthesia) may prevent effective clearing of the airways.
Функционалдық бұзылу
Асқазан және тыныс алу бұлшық еттері әлсіз болған адамда рефлекс бұзылады. Бұл проблема бұлшықеттердің әлсіздігіне немесе шалдықуына әкелетін аурулардың салдарынан, ұзақ уақыт бойы белсенділіксіз болудан немесе осы бұлшықеттерге қатысты операция нәтижесінде пайда болуы мүмкін. Төсекпен демалу көкіректің кеңейуіне кедергі келтіреді және жөтелге дайындық кезінде өкпеге алынатын ауаның мөлшерін шектейді, бұл жөтелді әлсіз және тиімсіз етеді. Бұл рефлекс рефлекс доғасының афференттік тармағын жалғайтын жоғарғы ларингеялық жүйенің ішкі тармағының зақымдануынан да бұзылуы мүмкін. Бұл жүйке көбінесе тауық сүйегі сияқты бөгде затты жұту арқылы зақымдалады, нәтижесінде ол пириформды ойыққа (ларингофаринкске) немесе аталған затты хирургиялық жолмен алып тастау арқылы зақымдалады.
Сынау
Қақырық рефлексін ауаға 200 мкмоль/л капсаицинді тұманды етіп жұту арқылы тексеруге болады.