Кіріспе

Рефлекс Тамақ рефлексі - бұл тыныс алу жолдарының жөтел рецепторларын шаң немесе басқа да шеткі бөлшектер ынталандыра отырып, жөтел пайда болған кезде пайда болады, бұл тез қозғалатын ауаның пайда болуына әкеледі, бұл әдетте шеткі затты өкпеге жетуден бұрын алып тастайды. Бұл әдетте бронхтар мен трахеядан бөлшектерді тазартады, бұл ауаны мұрын мен ауыздан өкпе тіндеріне жеткізетін құбырлар. Әсіресе, кеуде қуысы мен көк қуысы (трахеяның түбінде орналасқан, ол бронхтарға бөлінген кезде) аса сезімтал. Тыныс алу жолдарының беткі жасушаларындағы (эпителийдегі) жөтел рецепторлары да химиялық заттарға сезімтал. Терминал бронхиолалар мен альвеолалар да күкірт диоксиді немесе хлор газы сияқты химиялық заттарға сезімтал. Тыныс алу бұлшықеттерінің әлсіздігі, трахеостомия немесе дауыс таспасының патологиясы (оның ішінде паралич немесе анестезия) тыныс жолдарын тиімді тазартуға кедергі келтіреді.

Функционалдық бұзылу

Асқазан және тыныс алу бұлшық еттері әлсіз болған адамда рефлекс бұзылады. Бұл проблема бұлшықеттердің әлсіздігіне немесе шалдықуына әкелетін аурулардың салдарынан, ұзақ уақыт бойы белсенділіксіз болудан немесе осы бұлшықеттерге қатысты операция нәтижесінде пайда болуы мүмкін. Төсекпен демалу көкіректің кеңейуіне кедергі келтіреді және жөтелге дайындық кезінде өкпеге алынатын ауаның мөлшерін шектейді, бұл жөтелді әлсіз және тиімсіз етеді. Бұл рефлекс рефлекс доғасының афференттік тармағын жалғайтын жоғарғы ларингеялық жүйенің ішкі тармағының зақымдануынан да бұзылуы мүмкін. Бұл жүйке көбінесе тауық сүйегі сияқты бөгде затты жұту арқылы зақымдалады, нәтижесінде ол пириформды ойыққа (ларингофаринкске) немесе аталған затты хирургиялық жолмен алып тастау арқылы зақымдалады.

Сынау

Қақырық рефлексін ауаға 200 мкмоль/л капсаицинді тұманды етіп жұту арқылы тексеруге болады.