Кіріспе

Адамның санасының тұтастығы, саналы және санасыз Психологияда психика - адамның санасының тұтастығы, саналы және санасыз. Психология - психиканың ғылыми немесе объективті зерттелуі. Бұл сөздің психология мен философияда қолданылуының ұзақ тарихы бар, ол ежелгі дәуірлерге барып такалады және ғылыми тұрғыдан адам табиғатын түсінудің негізгі тұжырымдамаларының бірі болып табылады. Кейде "жан" сөзі бір-бірімен синоним ретінде қолданылады, әсіресе көне мәтіндерде.

Этимология

Грек тіліндегі ψυχή (психе) сөзі "өмір" дегенді білдіреді. Бұл сөздің негізін жоққа шығарса да, кейбіреулер оны ψύχω (психо, "ұшу") етістігінен алынған деп айтады. Бұған "рух", "жан", "жанды", "жан" және "жанды тұлға" деген мағынада "өзін-өзі" деген мағыналар қосылған.

Ежелгі психология

Психика туралы идея Платон философиясының негізгі бөлігі болып табылады. Ғалымдар Платонның бұл сөзді "жан" деп аударуын, оның өлместікке сенгенін түсіндіреді. Платон өзінің "Фаидо" еңбегінде Сократтан жанның өлмейтіндігі және жан мен денеден бөлініп кеткеннен кейінгі өмір туралы төрт дәлел келтіреді. Платонның Сократ та өлімнен кейін Психика даналыққа жетуге және Платондық формаларды тәжірибеге алуға қабілетті екенін айтады, өйткені ол денеге кедергі келтірмейді. Грек философы Аристотель психика туралы әсерлі трактат жазды, грек тілінде Περὶ Ψυχῆς (Peri Psyches), латын тілінде De Anima және ағылшын тілінде On the Soul деп аталады. Бұл еңбегінде ол жан деген ұғымды белгілі бір функцияларын түсіндіру үшін қолданды. Ол үшін жан - бұл қозғалыс, сондықтан оған дене қозғалысын түсіндіретін принцип қажет. Ежелгі дәуірдің соңында Гален медицинасы Аристотельдің үш жанымен сәйкес келетін үш "рух" (пневма) идеясын дамытты. Пневма психикон ақыл-ойға толы жанға сәйкес келеді. Қалған екі пневма - пневма физикон және пневма зотикон.

Ортағасырлық психология

Психика термині латын тілінен anima болып аударылды, ол ортағасырлық психологияда қолданылатын негізгі терминдердің бірі болды. Анима әдетте ағылшын тілінде "жан" деп аударылатын, бірақ қазіргі қолданыста "психика" термині артық.

Феноменология

XIX ғасырдың Франц Брентано сияқты психологтары психика туралы түсінікті субъективті бағытта дамытты.

Психоанализ

Психоанализде және терең психологияның басқа да түрлерінде психика жеке адамның ойлауына, мінез-құлқына және жеке басына әсер ететін күштерді білдіреді.

Юнгиандық мектеп

Көптеген ойшылдар, соның ішінде Карл Юнг, бұл анықтамаға адамның жеке және ұжымдық элементтері арасындағы жабысу мен кернеуді де қамтиды. Карл Юнг өзінің көптеген еңбектерін неміс тілінде жазды. Юнг психика мен жан (силе) деген сөздердің мағынасын нақтылап түсіндірді . Мен санасыздық құрылымын зерттеу барысында жан мен психиканың арасындағы тұжырымдамалық айырмашылықты жасауға мәжбүр болдым. Мен психика деп саналы және санасыз психикалық процестердің жиынтығын түсінемін. Ал жан деген сөзбен мен "жеке тұлға" деп сипаттауға болатын нақты функционалдық кешенді түсінемін. (Жунг, 1971: Def. 48-ге тең. 797) [Бұрынғы аудармаларда, сондай-ақ осы аудармада, Юнгтің неміс тіліндегі Psyche немесе Seele қолданған psyche барлық психикалық процестердің жиынтығына қатысты қолданылған (сағ. Юнг, психологиялық типтер, қорғаныс. 48); яғни, бұл жан-жақты термин. Ал жан, аналитикалық психологияның техникалық терминологиясында қолданылғандай, мағынасы шектеулі және "функционалдық кешенді" немесе ішінара тұлғаны білдіреді, ешқашан бүкіл психикаға қатысты емес. Ол көбінесе "anima" және "animus" сөздеріне қолданылады; мысалы, осыған байланысты ол "жан суреті" (Seelenbild) сөзінің құрамында қолданылады. Бұл жан туралы түсінік, оқырманға таныс христиандық түсініктен гөрі, ертерек қалыптасқан. Христиандық мағынада ол "адамдағы трансценденттік энергияға" және "адамның моральдық жағынан немесе Құдаймен қарым-қатынаста қарастырылған рухани бөлігіне" қатысты. " редакторлар.] (Jung, 1968: 2-ескертпе, 2-тармақ). 9)

Когнитивтік психология

"Адамның психикасы" деген сөзді когнитивтік ғалымдар "ақыл" деп атайды. Ақыл - сана, қабылдау, ойлау, үкім шығару, тіл және есте сақтау сияқты танымдық қасиеттердің жиынтығы. Ол әдетте тұлғаның ой-санасы мен санасының қабілеті ретінде анықталады. Ол қиял, тану және бағалау қабілетін қамтиды, сондай-ақ сезімдер мен эмоцияларды өңдеуге жауапты, нәтижесінде көзқарастар мен әрекеттер.