Ежелгі грек философиясы
-
Көне дүниенің философиясы
Көне философия: ежелгі ой-сананың тарихы, Axial Age, грек, иран, ислам философиясы. Батыс және Шығыс мәдениеттеріндегі философиялық дәуірлер.
-
Философиялық ой-санадағы Жаратушы Идеясы
Демиург – ежелгі философиядағы (/Платон, неоплатонизм/) әлемді жасаушы ұста. Жаратушы емес, материяны өңдейтін күш. Философия, дін, космология.
-
Эпиктеттің нұсқауы: Ариан құрастырған стоик этикасы
Эпиктеттің «Энхиридион» кітабы – ежелгі стоик философиясының күнделікті өмірге арналған нұсқаулығы. Арийан құрастырған, рухани бостандыққа жетуге көмектеседі.
-
Грек тіліндегі «білім» ұғымы: Gnosis
Грек тіліндегі «gnosis» – білім, түсінік мағынасын береді. Грек-рим философиясында, гностицизмде маңызды роль атқарады. Білімнің түрлерін қарастырады.
-
Платонның бөлінген сызық аналогиясы
Платонның «Бөлінген сызық» аналогиясы: психиканың 4 деңгейі, көрінетін және түсінікті әлемдер. Философия, Платон, «Мемлекет» еңбегінен маңызды түсініктер.
-
Хрисипп: Ежелгі грек философы және стоицизмнің екінші негізін салушысы
Хрисипп Сольский – грек философ, стоицизм мектебінің екінші негізқалаушысы. Логика, этика, физика салаларындағы еңбектерімен танымал. Стоицизм философиясы.
-
Плотин және жаңа платонизмнің әсері
Плотиний (204/5-270) – неоплатонизмнің негізін қалаушы. Платонның идеяларын түсіндіріп, бұрмалаушылыққа қарсы күресті. Астрологияға да қарсылық танытқан.
-
Эпикур философиясы: Негізгі қағидалар мен тарихы
Эпикурлық философиясы: ежегі грек ойшылы Эпикурдың ілімдеріне негіделген, ләззатты өмірдің мақсаты деп қарастыратын философиялық жүйе. Қысқаша түсінік.
-
Пікір таласы арқылы шындыққа жету әдісі
Диалектика: пікір қақтығысы арқылы шындыққа жету әдісі. Дәлелдеме, философия тарихы, Гегельдік диалектика жайлы мағлұмат алыңыз.
-
Қарсы қою: Философиялық ұғым және сөз өнеріндегі қолданысы
Антонимия – сөйлеуде немесе жазуда қолданылатын қарама-қарсы ұғымдарды салыстыру тәсілі. Философиядағы маңызды түсінік, сөздер мен идеялардың тепе-теңдігін көрсетеді.
-
Платонның үңгір туралы аллегориясы
Платоның мәпелі: адамдардың білімсіздік пен білімнің табиғатына әсерін көрсетеді. Үңгірдегі тұтқындар көлеңкелерді шындық деп қабылдайды. Философия, білім алу.
-
Жоғары білім орнының тарихы мен мәні
Академия – жоғары білім беру және зерттеу орны. Платонның ежелгі грек мектебінен бастау алады. Ғылыми, әдеби, өнер салаларындағы білім беру орталығы.
-
Идеялар табиғаты мен маңызы
Идея – ойлаудың нәтижесі, санадағы бейне. Адамның ерекше қасиеті, мағынаны түсіну қабілеті. Философиядағы негізгі ұғымдарды қарастырады.
-
Барлық діннің бір шындыққа ұмтылуы
Діндердің түбі бір: мәңгілік философия негіздері, метафизикалық білім, неоплатонизм, prisca theologia, Фичино, Пико делла Мирандола зерттеуі.
-
Көп теориялылық және идеялардың үйлесімі
Эклектизм – түрлі теориялар мен идеяларды біріктіретін көзқарас. Бір жағдайды түсіну үшін әртүрлі стильдер қолданылады, бірақ бұл жинақылықтан кеміп қалуы мүмкін.
-
Қызығушылық: Ежелгі грек философиясындағы ләззат тұжырымы
Гректің "ләззат" мағынасындағы "хедоне" сөзі – ежелгі философиядағы маңызды ұғым. Эпикур мектебі, мифологияда ләззат құдайы.
-
Платонның білім туралы ілімдері: Еске түсіру және Идеялар әлемі
Платон эпистемологиясы: білім туралы грек философы Платонның теориясы. Білім – жанда туа біткен идеяларды еске түсіру. Нақты білім мен пікірдің айырмасы.
-
Платондық махаббат: рухқа қадам басу жолы
Платондық махаббат – романтикасыз, жыныстық тартымдылықтан бұрын рухани жақындыққа негіделген махаббат. Философиялық түсінік, достықтан артық.
-
Өлімнің сөзсіздігін еске саларлық нәрселер
Өлімнің сөзсіздігін еске салмау үшін «Memento Mori» – өнер мен философиядағы ежелгі троп. Демокрит, Платон, Сенека сияқты ойшылдардың көзқарастары.
-
Аристотель философиясының дәстүрі
Аристотельдік философия: Аристотельдің еңбектеріне негіделген, логикалық ойлау, метафизика, этика, саясат және ғылымдарды қамтитын философиялық дәстүр.
-
Құдайлық нұрмен ойдың қалыптасуы
Құдайлық жарық: Адам ойының қайнар көзі. Ежелгі грек философиясынан ислам мектебіне дейін, ой-сананың рухани көмекке муқтаж екенін түсіндіреді.
-
Платон философиясындағы Жақсылық Идеясы
Платон философиясындағы Жақсылық Идеясы – мәңгілік, өзгермейтін түсініктердің ең жоғары формасы. Әділеттілік анықтамасы мен формалар теориясы туралы мақала.
-
Логос: Философия, дін және риторикадағы ұғым
Логос: философия, дін, риторикадағы мағынасы. Аристотельдің үш риторикалық принципінің бірі, ой логикасы, дәлелдеу және тіл құрылымы.
-
Еліктеу арқылы қарым-қатынас
Философия мен әдебиеттегі мимесис: еліктеу, ұқсастық, бейнелеу, өрнектеу ұғымдары. Ежелгі Грециядағы өнер мен сұлулықтағы рөлі. Платонның көзқарасы.
-
Жақсылық: Діни, этикалық және философиялық тұжырымдама
Жақсылық – дін, этика, философиядағы маңызды ұғым. Жақсылық пен жамандық аражігін ажырату, моральдық таңдау жасау мәдениеттерде ортақ.
-
Ақыл-ойдың табиғаты мен қабілеттері
Ақыл-ой, интеллект – шындықты тану қабілеті. Ақылдың анықтамасы, қабілеттері, тарихы (грек, латын тілдерінде). Психология, философия зерттеуі.
-
Плотиннің «Эннеадтары»: Алты жинақтағы тоғыз кітап
Плотиннің «Эннеадалары»: неоплатонизм философиясының негізгі еңбектері. Порфирий құрастырған 54 трактаттан тұрады, Батыс және Шығыс ой-санасына әсер еткен.
-
Классикалық пантеизм: анықтама мен ерекшеліктері
Классикалық пантеизм: Шарль Хартшорн анықтамасы, Spinoza, стоиктер философиясы. Панентеизмнен айырмасы, детерминизм мәселесі. Құдай туралы ойлар.
-
Қазақстандағы достық және махаббат түрлері: ежегі грек философиясы бойынша
Ежелгі грек махаббатының түрлері: Philia – достық, пайда немесе ләззатқа негізделген қарым-қатынас. Аристотельдің этикалық көзқарасы. Достық түрлері.
-
Теория мен практиканың бірігуі
Праксис: теорияны іске асыру, білімді қолдану жолы. Философия, саясат, білім берудегі маңызы, анықтамасы мен тарихы туралы ақпарат.
-
Entityдің мәні мен анықтамасы
Мағынасы, анықтамасы: «Эссенция» – нәрсені осы нәрсе ететін қасиеттер жиынтығы. Философия, теологиядағы маңызы, «оусиямен» байланысы туралы ақпарат.
-
Аристотельдің «Алғы Аналитикасы»: Логиканың ғылыми негізі
Аристотельдің логикаға қатысты «Алғы Аналитика» еңбегі – силлогизмдер, ойлау қағидалары, ғылыми әдіс-тәсілдерді зерттейді. Платонның ықпалы да бар.
-
Сократтың ізгілік табиғаты жөніндегі мәселесі
Сократтың ізгілік табиғаты туралы мәселесі: «Құдайлар ізгілікті жақсы көре ме, әлде ізгілік Құдайлардың жақсы көруінен туа ма?» – Euthyphro дилеммасы, философия, теология.
-
Рухтың немесе сананың эволюциясы
Рухани эволюция: адам санасының қалыптасуы, рухани даму жолдары, өмір мен өлімнен кейінгі эволюция, эзотерикалық ілімдер. Жаңа ойлар ашыңыз!
-
Көрікті де қайырлы мінез – ежелгі грек идеалы
Ежелгі гректердің «kalos kagathos» идеалы – әдемілік пен ізгіліктің қатар келуі. Арыстардың мінез-құлқы, дене мен жанның үйлесімділігі. Тарих, философия.
-
Ежелгі грек философиясы: Арете тұжырымы
Ежелгі грек философиясы: Арете – кез келген нәрсенің өзіндік қасиеттері мен дамуының жоғары деңгейі. Жақсы мінез бен потенциалды жүзеге асыру туралы түсінік.
-
Аристотельдің ізгілік туралы ілімі және «Никомах этикасы»
Аристотельдің ізгілік этикасы: жақсы өмір сүру жолы, мақсаттар, ізгілік туралы философиялық көзқарас. «Никомах этикасы» – адам өмірінің ғылымы.
-
Платонның «Менoн» әңгімесі: Ерлік туралы ізденіс
Платонның «Менон» диалогы: ізгілік туа біткен нәрсе ме, үйреніле ме, тәжірибемен келе ме? Сократ пен Менон арасындағы тартыс, ізгіліктің мәнін анықтау.
-
Құдайтану тарихы мен мәнінің эволюциясы
Теология тарихы: Құдай туралы ой-пікірлердің ежелгі грек философиЯсынан бастау алатыны, Платон мен Аристотельдің еңбектеріндегі маңызы жайлы ақпарат.
-
Білім және түсінік жүйесі: Эпистема тұжырымы
Эпистема: философиялық білім, түсінік. Эпистемологияның түбірі, Платонның доксадан (наным) және технеден (шеберлік) айырмасы. Білімнің маңызын біліңіз!
-
Пікір қайшылығы және күмәнділік мәселесі
Апория: философия мен риторикадағы дағдырған сұрақтар, күмәнділік білдіру. Грек философиясынан постструктурализмге дейін зерттеу құралы ретінде қолданылады.
-
Көне грек философиясындағы «техне» ұғымы
Техне: ежелгі грек философиясындағы «жасау» немесе «істеу» ұғымы. Математика, медицина, өнер сияқты салаларды қамтиды. Философиялық анықтамасы мен мағынасы.
-
Көркемдік мән және ұлылық туралы
Көркемдік эстетикадағы «сублим» – өлшеусіз ұлылық сапасы. Грек философиясынан бастау алып, әдебиет, өнер тарихында маңызды ұғым. Лонгиннің еңбегінен бастау алады.
-
Философия тарихының дамуы
Философия тарихы: ежелгі Грециядан бастау, ой-пікірдің дамуы, метафизика, этика, тану теориясы, орта ғасырлық теология. Зерттеу мақаласы.
-
Ақыл-ой перспективасы және білімнің мәні
Интеллектуализм: ақыл-ойды дамыту, рационализм, эмпиризм, әлеуметтік көзқарас. Зейін қабылу, логикалық ойлау, интеллект деңгейін анықтау туралы мағлұмат.
-
Ежелгі грек философиясы: Практикалық даналық - Фронесис
Φρόнесис – ежелгі грек философиясынан шыққан, тәжірибелік іс-әрекетке, салауатты мінез-құлыққа және даналыққа қатысты ұғым. Аристотель этикасында маңызды рөл атқарады.
-
Орта жол: Тарих және философиялық мағынасы
Via media – латын тілінен аударғанда "орта жол". Ағылшын тілінде Англиялық философиямен және Аристотельдің "алтын орта" қағидасымен байланысты. Тарихы, мағынасы туралы біліңіз.
-
Адиафорон: Философия, Дің және Тарихи Тұжырымдар
Философия мен дін ұғымдары: Адиафорон – өмірдегі құндылығы жоқ нәрселерге бей-жайлық. Киниктер мен стоиктер аскетизм арқылы осыған қол жеткізеді.
-
Аристотельдің «Телос» тұжырымы: мақсат, міндет және өмірлік мағынасы
Аристотельдің «telos» тұжырымы: мақсат, ұғым, нәрсенің өмірлік мағынасы. Телеология, төрт себеп теориясы, этика, эпистемология негіздері.
-
Ирландиялық философ және теолог: Иоанн Скот Эриугена
Ирланд философы, теологы және ақыны Иоанн Скот Эриугена (800-877 ж.) туралы мақала. "Табиғатты Бөлу" еңбегі, неоплатонизм, орта ғасыр философиясы.
-
Христиандық және грек философиясының өзара әсері
Христианство мен грек философиясының (стоицизм, платонизм) арақатынасы. І-IV ғасырлардағы ықпалы, христиандық этикаға сіңірілуі жайлы мақала.
-
Африка философиясы: тарихы мен қазіргі дамуы
Африка философиясы: Африка мен африкалық диаспора философтарының метафизика, эпистемология, этика, саяси ой-пікірлері. Тарихы мен ерекшеліктері.
-
Жоғары жақсылық: философиялық тұжырымдама тарихы
Жоғары жақсылық – summum bonum: мағынасы, тарихы, этикалық жүйелердегі рөлі. Цицерон, Платон, Эпикур философиясы туралы біліңіз.
-
Жаңа пифагорлық мектеп: Ежелгі грек-рим философиясының жаңғыруы
Неопифагореизм: ежелгі грек-рим философиясының мектебі. Піфагорлық ілімдерді жаңарту, Платонизм әсері, жанының рухани бірігуі.
-
Жамандықтың болмауы: Теологиялық доктрина
Жамандық – жақсылықтың жоқтығы: теологиялық тұжырым. Жамандық өздігінен емес, жақсылықтың жетіспеуінен туындайды. Платон мен Плотин идеялары.
-
Теңсеру және рухани зерделеу
Тебіліс ойлау, діни зерделену, Платон философиясы. Құдайды тану, медитация, танымға жету жолдары. Рухани дамуға арналған мақала.
-
Родослық Гекатон: Ежелгі стоик философы
Ежелгі грек философы Гекатон Родосский (б.ж.д. 100 ж.). Стоик мектебінің өкілі, Панаэтийдің шәкірті. Философия тарихы, ежелгі Грекия.
-
Білімді жақсы көретін адам
Білімді жақсы көретін, жаңа нәрсені үйренуге құштар адам – филомат. Философиядан, полиматтан айырмасы, білімді меңгеру процесіне баса назар аударады.
-
Өзіңді тану: Ежелгі Грек мәкәлісінің тарихы
«Өзіңді таны» – ежегі грек философиясының маңызды ұстанымы. Дельфидегі Аполлон ғибадатханасында жазылған, өмірлік шектеріңді білуге шақырады.
-
Саяси ғылымның тарихы мен дамуы
Саяси ғылым – тарих бойы саяси билік пен мемлекетті зерттейтін ғылым. Аристотель саяси ғылымның негізін қалаушы ретінде танылады. Басты түсініктер мен тарихы.
-
Аристотельдің «Эвдемиялық Этикасы»: Жақсылық және жамандық туралы философиялық еңбек
Аристотельдің «Эвдемиялық этикасы» – жақсы мінез-құлық, этика, философия туралы еңбек. Аристотель этикасының маңызды көзі, Nicomachean Ethics-тен бұрын жазылған.
-
Аристотельдің «Топика» еңбегі: Диалектика және аргументтер құрастыру өнері
Аристотельдің «Топика» еңбегі – диалектика өнері, пікірлерді қалыптастыру жолдары. Аргументтерді табу, дәлелдеу әдістері, эндокса негізіндегі ойлар.
-
Платонның «Заңдар» диалогынан кейінгі «Эпиномис» туралы
Платонның «Заңдар» еңбегінен кейінгі «Эпиномис» диалогы – даналыққа қалай қол жеткізу туралы сұрақтарды талқылайды. Криттік Клиний, Мегилл және Афиналықтар пікір аласаптығы.
-
Философия және діндегі даналықтың бейнесі
Пәлсапа мен діндегі «София» – даналықтың бейнесі. Платон, Гностицизм, христиан теологиясындағы мағынасы, қайнасы, тарихы туралы ақпарат.
-
Орта Платонизм: Философия дамуының кезеңі
Орта Платонизм: философияның даму кезеңі (б.з.д. 90-б.з. 3 ғ.). Антиох Аскалондықтан неоплатонизмге дейінгі кезең, Стоиктер мен Перипатетиктердің ықпалы, Платонның идеялары.
-
Сенеканың «Тағдыр туралы» эссесі
Сенеканың «Тағдыр туралы» эссесі зұлмат пен жақсылық аракатынасын, әділеттіліктің мәнін Стоик философиясы тұрғысынан қарастырады. Философия, тағдыр, зұлмат.
-
Пікірді тоқтату: философиялық қарастырулар
Греч. философиядағы «эпохе» – шешімді кейінге қалдыру, күмәндік. Пырроншылдықта алаңдаусыздыққа (атараксия) жету үшін қолданылады. Скептицизм туралы біліңіз!
-
Платонның дана билеуші тұжырымы
Платонның «Философ патшасы» тұжырымы: билік пен философияның үйлесімі. Идеал мемлекеттің қағидалары, тарихы және ислам әлеміндегі дамуы.
-
Кемілдік: толықтық, қатесіздік және жоғары жетістік
Кәмпелдік, қатесіздік немесе жоғары сапа – мінсіздік. Математика, этика, теология сияқты ғылымдардағы мағынасы, сөздің тарихы туралы ақпарат.
-
Адамият: Латын түсінігі мен мағынасы
«Humanitas» – латын сөзі, адамгершілік, білім, өркениетті білдіреді. Римдік дәстүр, Цицеронның идеалы, жақсы әдебиеттер мен ізгілік туралы мәліметтер.
-
Алқыной: Екінші ғасыр грек философы және Платонизм туралы нұсқаулық
Алқыной – 2 ғ. грек философы, орта платонизмнің өкілі. «Платонизм нұсқауы» еңбегінің авторы, платонизм доктринасын түсіндіреді. Тарихы, философиясы.
-
Платонның «Кратил» диалогы: Аттар мәні туралы әңгіме
Платонның «Кратил» диалогы атаулардың мағынасы, тілдің табиғаты мен сөздердің нәрселермен байланысы туралы сұрақтарды талқылайды. Гераклиттің әсері де қарастырылады.
-
Әлеуметтік циклдар теориясы: тарих пен қоғамның қайталануы
Әлеуметтік цикл теориялары: тарих пен қоғам дамуы эволюциялық прогреске емес, қайталанатын циклдарға негізделгенін қарастырады. Прогресс мүмкін!
-
Тұрақты қалып және бейімділік
Гректің "hexis" ұғымы – Аристотель философиясындағы тұрақты мінез-қалпы, білім, денсаулық сияқты иелік ететін жағдай. Философия термині ретінде маңызды.
-
Өзіңді-өзіңді бақылаудың жоқтығы
Өзіңді-өзіңді бақылаудың жоқтығы – акрасия. Грек философы Платон акрасияның болуын жоққа шығарды, адам жамандыққа ерікті түрде бармайды деді. Психология, философия.
-
Palingenesis
-
Құдайға сенбеу тарихы мен философиясы
Атеизм – Құдайға сенбеушілік. Мақалада атеизмнің тарихы, философиялық түбірлері, ежелгі Греция мен Үндістандағы алғашқы көріністері зерттеледі.
-
Экстремизмге қарсы орта жол тұжырымы
Экстремизмге қарсы афоризм: «Артық емес, кем емес» қағидасы – өте шектен сақтану, мінездің алтын ортасы. Аристотельдің этикалық тұжырымдамасы.
-
Немесий Эмеский: Философ, Врач және «Адам Табиғаты» Авторлары
Немeсий Эмеский – 4 ғ. грек философы, рухани. «Адам табиғаты» еңбегі христиан философиясы, анатомия саласындағы маңызды ойларды қамтиды.
-
Гректің "доxa" ұғымы: Халық пікірі мен нанымдары
Дoxa – грек сөзі, жалған пікір немесе халық сенімін білдіреді. Біліммен (episteme) қарама-қарсы. Слава (сла́ва) сөзімен байланысы бар. Философия, сөздер.
-
Пантеизм және оның тарихындағы тұлғалар
Пантеизм: Құдайдың барлық әлемде екенін, жеке құдай жоқ екенін түсіндіреді. Наммалвар, Вяса, Лаоцзы сияқты философтардың көзқарастары.
-
Көне Грек философиясында әдемілік туралы ойлар
Грекия философиясының эстетика тарихы: Платон, Аристотель, Плотин еңбектері. Сұлулық, жақсылық, пайдалылық ұғымдарының қалыптасуы. Әдемінің мағынасы.
-
Естелік жазбалар: Гипомнем атасының мәнісі
Жазылған естеліктер: «Гипомнемáта» – ежегі грек сөзі, есте сақтау, жазба, ой-толғамдар жинағы. Платон мен Фуко еңбектеріндегі маңызы жайлы ақпарат.
-
Шындық, сұлулық және жақсылық: Барлықтың мәнді қасиеттері
Шындық, сұлулық, жақсылық – барлық нәрсенің негізгі қасиеттері. Платон, Аристотель, Аквинский және ежелгі шығыс философиясынан бастау алатын трансценденталдықтар туралы біліңіз.
-
Классикалық философиядағы "Nous" тұжырымы
Ноус: ежелгі философиядағы интеллект, сана, түсінік қабілеті. Ақыл-ойдың шындықты тануы, «ішкі көз» ретіндегі мағынасы. Грек тілінен аударма.
-
Адам табиғаты: философиялық және антропологиялық көзқарасдар
Философиялық антропология – адам табиғаты, метафизика, феноменологияны зерттейтін ғылым. Платон ақыл-дене екілігін, жанның мәңгілігін айтады.
-
Гректің "физис" ұғымы: табиғат, даму және бастау
Гректің философиялық ұғымы – "physis" ("табиғат"). Алғашқы грек ойшылдарында заңнан, кейін физика мен метафизикадан ажыратылған. Философия, теология термині.
-
Технология табиғаты мен әлеуметтік әсерлерінің философиялық зерттеуі
Технология философиясы: табиғат пен технология арақатынасы, techne ұғымының тарихы, ежелгі грек философтарының көзқарастары. Білім мен өнер туралы ойлар.
-
Порфирий ағашы: Логикалық жіктеудің классикалық моделі
Порфирий ағашы: Аристотель санаттарын көрнекті түрде бейнелейтін неоплатонизмнің логикалық құрылысы. Жанр мен айырмашылық арқылы түрлерді анықтау.
-
Аристотель: Баршаға түсінікті философия
Аристотель туралы кітап: Мортимер Адлердің философиялық ойларды жеңіл түсіндіруі. Аристотельдің «ақылға қонымды» философиясы, Платоннан айырмасы, қазіргі уақытта да маңызды.
-
Ежелгі гректердің "түмос" тұжырымы
Ежелгі грек философиясы: Thumos – құштарлық, жігер, құлық сезімі. Адамның ішкі күші, құдайылық қалау, мойынұсқауға қарсы тұру туралы мағлұмат.
-
Сократ кафелері: философиялық ойлардың қайнар көзі
Сократ кафесі: Әртүрлі адамдардың философиялық ойларын бөлісетін, ашық пікір алмасатын әлемдік алаң. Өзіндік ойлауға, сыни тұрғыдан қарауға дамытады.
-
Human nature
-
Diairesis
-
Psyche (psychology)
-
Apollonian and Dionysian
-
Pierre Hadot