Кіріспе
Фукозалы сульфатталған полисахаридтер тобы Фукоид - қоңыр балдырлардың әртүрлі түрлерінде кездесетін ұзақ тізбекті сульфатталған полисахарид. Коммерциялық түрде қолданылатын фукоиданды көбінесе Fucus vesiculosus (жұмбастар), Cladosiphon okamuranus, Laminaria japonica (комбу, қант балдырлары) және Undaria pinnatifida (вакаме) тұқымдастарынан алады. Фукоиданның түрлендіру формалары жануарлар түрлерінде, соның ішінде теңіз қызанағында да кездеседі. Фукоидан - бұл теңіз шөптерінің жасуша қабырғаларында кездеседі және оларды сыртқы қысымнан қорғайды. Теңіз шөптерінің өсімдікке пайдалы қорғаныс қасиеті адам мен жануарлардың денсаулығына да пайдалы екені анықталды. Фукоидан экстракттері емдік медициналық препараттардың қатарында қолданылады, олар тамақтану, медициналық құралдар, теріге күтім жасау және дерматологиялық өнімдерге жоғары құнды ингредиенттер ретінде қосылады. Фукоидан экстракттерінің биологиялық белсенділігі көбінесе фукоидан экстракциясының әдісімен және ол алынған теңіз шөптерінің түрлерімен анықталады. Фукоидан өндірушілердің әрқайсысы фукоиданның экстракция әдістерін, тазалығын, биоактивтілігін, әлемдік нормативтік-құқықтық мақұлдауын және теңіз балдырларының түрлерін әртүрлі етеді.
Fucoidan is a long chain sulfated polysaccharide found in various species of brown algae. Commercially available fucoidan is commonly extracted from the seaweed species Fucus vesiculosus (wracks), Cladosiphon okamuranus, Laminaria japonica (kombu, sugar kelp) and Undaria pinnatifida (wakame). Variant forms of fucoidan have also been found in animal species, including the sea cucumber. Fucoidan occurs in the cell walls of the seaweed plant and serves to protect it from external stresses. The same protective benefits that are of value to the seaweed plant have also found to be of potential benefit for both human and animal health. Fucoidan extracts are utilised in a range of therapeutic health care preparations, being incorporated as high value ingredients in nutritional, medical device, skincare and dermatological products. The bioactivity of fucoidan extracts is largely determined by the fucoidan extraction method and the seaweed species from which it is extracted. Fucoidan extraction methods, purity, bioactivity, global regulatory approvals and source seaweed species vary between fucoidan producers.
Тарих
Фукоидан құрамында теңіз балдырлары бар, олар дәрілік және терапиялық мақсатта қолданылған. Ең ерте жазбалар Чилидегі Монте-Вердеде табылды, мұнда археологиялық қазбалар олардың шамамен б.з.д. Алғашқы терапиялық қолданыс ежелгі грек және рим өркениеттерінде де байқалды. XVII ғасырда ағылшын ботаник Джон Жерард теңіз шөптерінің түрлі ауруларды емдеуде қолданылатынын байқаған. Фукоиданның өзі 1900 жылдардың басына дейін оқшауланып, сипатталмаған. 1913 жылы швед профессоры Харальд Килин көптеген теңіз шөптерінде кездесетін фукоидин немесе фукоиджин деп сипаттаған алғашқы адам болды. Кейіннен бұл зат қант туралы халықаралық атаулар бойынша фукоидан деп аталды. ХХ ғасырдың басындағы зерттеулер шикі экстракттерді алу мен фукоидан туралы кейбір қарама-қайшылықты көзқарастарды келісуге бағытталған. Фукоиданның қоңыр тұздардан алынған экстракттері мен оқшаулау әдістерін лабораториялық масштабта Black және басқалар анықтады. Ұлыбританиядағы теңіз шөптерін зерттеу институтында. 1970 жылдары Sigma Inc компаниясынан фукоидан коммерциялық түрде қол жетімді болғаннан кейін әлемдік зерттеу мүмкіндіктері кеңейді. Япондық зерттеушілер алғаш рет қатерлі ісікке қарсы әсерін, содан кейін иммундық модуляцияға әсерін, содан кейін ісікке қарсы, вирусқа қарсы және қабынуға қарсы әсерін хабарлады. Бүгінгі таңда фукоидан Азияның көптеген аймақтарында, атап айтқанда Жапония мен Кореяда қосымша терапия ретінде қолданыла береді. Фукоиданға қызығушылық пен оны қолдану Батыс әлемінде ғылыми зерттеулер қарқын алып, әлемдік реттеуші органдар мақұлдауы кеңейген сайын тез өсіп келеді. Фукоиданды тағамдық қоспаларда, теріге күтім жасау өнімдерінде, функционалдық тағамдар мен сусындарда жаңа ингредиент ретінде қолдану жиілеуде.
Зерттеу
2300-ден астам ғылыми мақалалар қазір фукоиданның әртүрлі биоактивті функцияларын көрсетеді. Зерттеулер негізінен қатерлі ісікке қарсы, вирусқа қарсы, қабынуға қарсы, иммунитет, ішек-қарын және ас қорыту жүйесі, жараның емделуі және қартаюға қарсы салаларға бағытталған. Ғылыми зерттеулердің жаңадан пайда болып жатқан салаларына микробиомы, бүйрек аурулары, тіс денсаулығы, биоматериалдар, дәрі-дәрмектерді жеткізу, нейропротекция кіреді. Соңғы жылдары кейбір фукоидан экстракттері, әсіресе, бірқатар әлемдік юрисдикцияларда, негізінен, тамақ пен диеталық қоспаларда пайдалану үшін нормативтік-құқықтық мақұлдауларға ие болды. Кейбір экстракттер энергиялы сусындар арқылы немесе суға араластырылған витаминмен байытылған ұнтақ қоспалар пакеттерінде тұтынылады. 2019 жылғы сарапшылар шолуында, фукоиданның жаһандық танылуы мен мақұлдауының өсуімен бірге өнім сапасының өзгеруі "жақсы да, теріс" өзгерді, кейбір брендтер өнімдерін нақты фукоидан экстрактынан айырып, "фукоидан" сөзін тұтынушыларға тартымды болып көрінуі үшін қолданады. Қазіргі уақытта әлемдік фукоидан өндірушілері теңіз шөптерін жинау үрдістері, орындары мен стандарттары бойынша әртүрлі, соның ішінде жабайы шөптерді жинау мен өсірілген теңіз шөптерін жинау, таза мұхит суларында жинау және ластанудың әртүрлі түрлеріне бейімделу.
Active fucoidan research occurs in Australia, Japan, Korea, Russia and China in addition to Europe and the Americas. In recent years, certain fucoidan extracts in particular have attained regulatory approvals in a number of global jurisdictions, mainly for use in food and dietary supplements. Some extracts are consumed via energy drinks or within vitamin enriched powdered supplement packets that are mixed into water. A 2019 peer review noted that, as fucoidan’s global awareness and approval continues to rise, the variation in product quality has shifted—both positively and negatively— with some brands manufacturing products devoid of any actual fucoidan extract, yet using the word “fucoidans” to appear attractive to consumers. Global fucoidan producers currently vary in their seaweed harvesting practices, locations and standards, including harvesting wild stocks vs farmed seaweeds, and harvesting in clean ocean waters vs those prone to various forms of contamination.