Кіріспе
Маримо (Cladophora ball, moss ball, moss ball pet, немесе lake ball) – Aegagropila linnaei (жасыл түсті талшықты балдырлар түрі) өсу формасының сирек кездесетін түрі, онда балдырлар барқыттай жасыл шарларға өседі. Бұл түрді Жапония және Солтүстік Еуропаның көптеген көлдері мен өзендерінде табуға болады. Маримо шарларының колониялары Жапония мен Исландияда кездеседі, бірақ олардың саны төмендеп барады.
Marimo (also known as Cladophora ball, moss ball, moss ball pet, or lake ball) is a rare growth form of Aegagropila linnaei (a species of filamentous green algae) in which the algae grow into large green balls with a velvety appearance. The species can be found in a number of lakes and rivers in Japan and Northern Europe. Colonies of marimo balls are known to form in Japan and Iceland, but their population has been declining.
Жіктеу және атауы
Маримо алғаш рет 1820 жылдары Антон Э. Саутер сипаттаған, ол оларды Австриядағы Целль көлінде тапқан. Фридрих Т. Кюцинг (1843) Aegagropila туысын құрды, оның типтік түрі шар тәрізді жиынтықтардың қалыптасуына негізделген A. linnaei болды, бірақ барлық Aegagropila түрлері кейінірек сол автордың (Кюцинг, 1849) Cladophora туысының Aegagropila кіші туысына көшірілді. Содан кейін A. linnaei Cladophorales кладындағы Cladophora туысына жатқызылды және Cladophora aegagropila (L.) Rabenhorst және Cl. sauteri (Nees ex Kütz.) Kütz. деп қайта аталды. 2002 жылы жүргізілген кең ауқымды ДНК зерттеулері атауды Aegagropila linnaei деп қайтарды. Жасуша қабырғаларында хитиннің болуы оны Cladophora туысынан ерекшелендіреді. Алганы 1898 жылы жапон ботанигі Такия Каваками маримо деп атады. Мари – секіретін ойын допының бір түрі; мо – суда өсетін өсімдіктерді білдіретін жапон тіліндегі жалпы термин. Аину тіліндегі жергілікті атаулары – торасампе («көлдегі әуесқой») және токарип («көлдегі домалақ»). Олар кейде аквариумдарда «жапондық шашақ доптары» деген атпен сатылады, бірақ олар шашаққа жатпайды. Исландияда Мюватн көлінің балық аулаушылары көл доптарын kúluskítur деп атайды (kúla – «доп», skítur – «лақты») және «лақты» – олардың балық ауларына ілінген кез келген су өсімдіктері. Aegagropila деген жалпы атау грек тілінен аударғанда «ешкінің жүні» дегенді білдіреді.
Экология
Маримо колонияларының пайда болуы түрлердің жарық аз жағдайларға бейімделуіне, сондай-ақ желдің қоздырған ағындарымен, жарық режимімен, көлдің пішінімен, түбінің құрамымен және шөгінділердің динамикалық өзара әрекеттесуіне байланысты.
Өлшемі
Маримоның өсу қарқыны жылына шамамен бір сантиметрді құрайды. Жапониядағы Акан көлінде олар ерекше ірі болып өседі, ал Исландиядағы Мыватн көлінде диаметрі шамамен 5 сантиметрге жететін тығыз маримо колониялары кездесетін, олар көлдің түбінде 0,5-тен 6 метрге дейінгі тереңдікте анық дақтар түзеді.
Пішіні
Маримоның дөңгелек пішіні оны кейде айналдыратын жұмсақ толқын әрекетімен сақталады. Бұл үшін ең қолайлы орта – құмды түбі бар, сайып келгенде терең емес көлдер. Экожүйе қазір жақсарып, кішкентай маримо шарлары қайтадан пайда болуда. Бұл түрді әлі де Жапонияның бірнеше жерінде кездестіруге болады, бірақ онда да саны азайды. Көл шарларының тартымды сыртқы түрі оларды экологиялық білім беру құралы ретінде де пайдалануға мүмкіндік береді. Сувенир ретінде сатылатын кішкентай шарлар еркін қозғалатын жіптерден қолмен жасалады. Маримоккори деп аталатын, кеңінен танымал, жұмсақ ойыншық кейіпкерінің дизайнында маримо балдырмасының антропоморфты бейнесі қолданылған. Маримо кейде аквариумдарда көрсету үшін сатылады, олар көбінесе Украина көлдерінен, мысалы Шатский көлдерінен әкелінеді. 8 наурызға дейін 21 штаттың балшықтарында шабуылдайтын зебра мидиясы анықталды. Бұл жаңалық Сиэтлдегі Petco дүкеніндегі алғашқы табылғаннан кейін пайда болды. Petco және PetSmart өз дүкендеріндегі балшық шарларын өз еркімен қайтарып алды. Егер мидиялар Вашингтон штатының ашық суларына жетсе, штат электр және су жүйелерін күтіп ұстауға жыл сайын 100 миллион доллар жұмсауы мүмкін.