Кіріспе

Минас (немесе Менас) - алтыншы ғасырда Ақсумның алғашқы епискобы болған. Дәстүрлі эфиопиялық тарихнамаға сәйкес, ол Фрументиустан (І Саламадан) кейінгі екінші абун болды және Салама II деген есімді алды. Эфиопиялық дереккөздер Фрументий епископты Езана патшаның (шамамен 320360) және Минас епископты Анбаса Ведемнің (шамамен 640) билігіне, жиырма алты патшадан кейін, бірақ арабтардың Мысырды жаулап алуына дейін орналастырады. Бұл епископтық кезекке ұзақ уақыт қалғандығын білдіруі мүмкін. Ал, "Минас кезінде мәсіхшілердің белсенді қызметі қайтадан басталды" деп те айтуға болады. Бұл кейіннен эфиопиялықтар оны екінші Салама деп қарастырған себебін де түсіндіреді. Гадла афсеге сәйкес, Минас Тоғыз қасиеттілер Эфиопияға 4-ші және 6-шы ғасырдың аяғында келген кезде епископ болған. Минас туралы мәлімет жоқ болса да, қазіргі ғалымдар оның мысырлық болғанын тез болжайды. Бұл оны 20-ғасырдағы алғашқы мысырлық абунға айналдырады. Оның есімі Мысырда кең тараған. Минас эфиопия әдебиетінің бірнеше туындысын жазған. Ол уағыздар жазды, оның алтысы әлі күнге дейін Эфиопия монастырларының литургиясының бөлігі болып табылады, олар жылдың белгілі уақытында оқылады. Бұл алты оқиға елшілерді, жетпіс шәкіртті, Қасиетті Ананың ұйқысына түсуін, Крест мейрамын, Никеяның бірінші кеңесіне қатысқан 318 адамды және көктем мезгілін қамтиды. Дәстүр бойынша, Аян кітабын Гейез тіліне аудару да оның еңбегі деп есептеледі. Фрументийдің миссиясы туралы Тиранний Руфиннің үзіндісі "Эфиопияның ішкі аймақтарының қалай христиандыққа келгені туралы әңгіме" деп аталатын Геэз мәтінін аударған Минас болуы мүмкін.

Шығармалары

Минастың айқышқа арналған уағызының ағылшын тіліндегі аудармасы Getatchew Haile, The Ethiopian Orthodox Church's Tradition on the Holy Cross (Leiden: Brill, 2018), pp. 112125 деген сан.