Кіріспе

Морзе кодымен берілетін апат сигналы 20-шы ғасырдың басында. CQD (Морзе коды арқылы жіберіледі) – радио пайдалану үшін қабылданған алғашқы апат сигналдарының бірі. 1904 жылдың 7 қаңтарында Marconi International Marine Communication Company «Circular 57» шығарды, онда компанияның орналымдары үшін 1904 жылдың 1 ақпанынан бастап «апатқа ұшыраған немесе кез келген түрде көмекке мұқтаж кемелер «C Q D» деп хабар таратады» деп белгіленді.

Өмірбаян

Теміржол және су асты телеграфтары телеграф желісі бойындағы барлық станцияларға "CQ" станция кодын қолдану конвенциясын қабылдады. Алғашқы сымсыз операторлар бұрыннан дайындықтан өткен құрлықтық телеграфшылардан алынғандықтан, бұрынғы тәжірибелер сақталды және CQ теңіз радиотелеграфында кез келген кемеге немесе құрлық станциясына "жалпы шақыру" ретінде қабылданды. Маркони компаниясы "CQ" кодына "D" ("қауіп") әрпін қосып, қауіп сигналын жасады. Осылайша, "CQD" сымсыз операторлар үшін "Барлық станциялар: қауіп!" дегенді білдірді. Көпшілік пікірге қарамастан, "CQD" әріптері "Жылдам кел, қауіп", "Жылдам кел: қиындық", "Жылдам кел – суға бату!", немесе "C Q Danger" ("Сені іздеймін, қауіп") деген мағынаны білдірмейді; бұл кейіннен жасалған шатастыру үшін қолданылатын сөздер.

CQD-ны SOS алмастырды

1906 жылы Берлинде өткен алғашқы Халықаралық радиотелеграфтық конвенцияда Германияның үш нүкте, үш сызық, үш нүктеден тұратын Notzeichen апат сигналы халықаралық Морзе кодты апат сигналы ретінде қабылданды. Бұл сигнал көп ұзамай "SOS" деп аталды, себебі ол әріптер арасындағы үзілістер алынғанда S O S әріптерінің нүктелер мен сызықтар тізбегімен бірдей. Шын мәнінде, оны үш жеке әріптен ажырату үшін сызықпен белгілеп жазу қажет. Ал, CQD сигналы әдеттегі мәтін сияқты, әр әріптің арасында қысқа үзіліспен үш жеке әріп ретінде жіберіледі. SOS апат сигналын есту оңай, өйткені ол тоғыз символдан тұрады, ал басқа символдар мен белгілердің ұзындығы алты символдан аспайды. Германия бұл апат сигналын алғаш рет 1905 жылдың 1 сәуірінен күшіне енген ережелерде қабылдады.

Қалдықтарды сымсыз құтқару тарихы

1899 жылдан 1908 жылға дейін бесқұлақтан хабарласу арқылы тоғыз құтқару операциясы жүзеге асырылды. Олардың ең алғашқысы – «Ист Гудвин» шамдық кемесінен келіп түскен дабылдық сигнал. Алайда, осы оқиғалардың алғашқыларында стандартталған дабылдық сигнал болған жоқ. 1905 жылы АҚШ-тың алғашқы кемесі сымсыз дабылдық сигнал жіберді, ол жай ғана HELP (халықаралық және американдық Морзе кодтарында) деп жіберілді. 1904 жылдың ақпанына қарай Marconi Wireless Company барлық операторларынан кеме апатқа ұшырағанда немесе шұғыл көмек қажет болғанда CQD қолдануды талап етті. 1912 жылдың 15 сәуірінде радиооператор Джек Филлипс бастапқыда «CQD» деген сигналды жіберді, оны британдық кемелер әлі де жиі пайдаланды. Кіші радиооператор Харольд Брайд жаңа кодты пайдаланудың соңғы мүмкіндігі болуы мүмкін екенін әзілде айтып, «SOS» кодты пайдалануды ұсынды. Содан кейін Филлипс екеуі осы екі кодты кезектесіп қолдана бастады.