Кіріспе
Үнді ертегілерінің жинағы Сагар Артс жасаған телесериал Ветала Панчавимшати (, IAST: vetālapañcaviṃśati), немесе Бетал Пачиси ("Беталдың жиырма бес (әңгімелері) ") - бұл Индиядан шыққан, бір фреймде орналасқан ертегілер мен аңыздардың жинағы. Халықаралық деңгейде ол Викрам Ветала деп те аталады. Ол бастапқыда санскрит тілінде жазылған. Оның ең көне рецензияларының бірі Катасарицагараның ("Қиярат ағындарының мұхиты") 12-ші кітабында кездеседі. Санскрит тілінде 11-ші ғасырда Сомадева жинақтаған, бірақ қазір жоғалған ескі материалдарға негізделген. Бұл рецензия шын мәнінде жиырма төрт әңгімені қамтиды, ал кадрлық әңгіме жиырма бесінші болып табылады. Санскрит тіліндегі тағы екі негізгі рецензия - Шивадаса мен Жамбаладаттаның рецензиялары. Ветала ертегілері Үндістанда танымал және көптеген үнді тілдеріне аударылған. Санскрит тіліндегі аудармаларға, хинди, тамил, бенгал және маратхи тілдеріндегі аудармаларға негізделген бірнеше ағылшын тіліндегі аудармалар бар. Мүмкін ең танымал ағылшынша нұсқасы сэр Ричард Фрэнсис Бертонның аудармасы емес, өте еркін бейімделген нұсқасы.
the television series made by Sagar Arts
The Vetala Panchavimshati (, IAST: vetālapañcaviṃśati), or Betal Pachisi ("Twenty five (tales) of Betal"), is a collection of tales and legends within a frame story, from India. Internationally, it is also known as Vikram Vetala. It was originally written in Sanskrit. One of its oldest recensions is found in the 12th Book of the Kathasaritsagara ("Ocean of the Streams of Story"), a work in Sanskrit compiled in the 11th century by Somadeva, but based on yet older materials, now lost. This recension comprises in fact twenty four tales, the frame narrative itself being the twenty fifth. The two other major recensions in Sanskrit are those by Śivadāsa and Jambhaladatta. The Vetala stories are popular in India and have been translated into many Indian vernaculars. Several English translations exist, based on Sanskrit recensions and on Hindi, Tamil, Bengali, and Marathi versions. Probably the best known English version is that of Sir Richard Francis Burton which is, however, not a translation but a very free adaptation.
Түрлілігі
Бұл әңгіменің бір нұсқасында веталдың орнына кіші аспандық адам пайда болады. Ол өз өмірі үшін екі саудагердің (сыйқыршының орнына) Викраманы өлтіру туралы жоспарын ашады және Викрамаға оларды жоғарыда сипатталғандай осал жағдайға түсіруді кеңес береді. Оларды өлтірген соң Викрамаға құдай сыйлық береді, ол оған өзіне адал екі рухты қызметшісі ретінде береді.
Фильмдер
Ол 1951 жылы Дхирубай Десайдың "Джай Маха Кали" (Викрам Вайтал) атты хинди фильмінде түсірілді. 1986 жылы Шантилал Сонидің "Викрам Вэтал" ролімен қайта өңделген. 2017 жылы шыққан тамилдік фильм "Викрам Веда" - бұл оқиғаның қазіргі заманғы бейімделуі, онда патша Викрамадитья мен аспан рухы Веталаның кейіпкерлері осы сюжеттен алынған. Фильмнің атауын да халық ертегісінің екі басты кейіпкері атаған. 2022 жылы фильм осы атаумен хинди тілінде қайта өңделді.
Теледидар
1985 жылы Сагар Фильмс бұл әңгімені "Викрам аур Бетаал" атты телесериал ретінде әзірледі. Бұл фильмді Үндістанның телеарнасы - Дурдаршан көрсетіп отырды. "Каханияан Викрам ур Бетаал Ки" атты жаңа буын Сагар Фильмының қайта түсірілген сериалы Colors спутниктік арнасында көрсетілді. Үнді аниматоры Раджив Чилака 2004 жылы Картун желісі үшін "Викрам Бетал" телефильмін түсірді. 2006 жылы тағы бір табиғаттан тыс сериал "Вики мен Вэтал" Байтал Пачисиден шықты. 2009 жылы "The Vetala" атты веб-сериал жарық көрді, оны Деймон Вигналь жазды және режиссерлік етті. Сериалдың соңғы сериясында CGI vetala кейіпкері пайда болды. 2018 жылы &TV телеарнасында "Викрам Бетаал ки Рахасия Гата" атты хинди теледидары көрсетілді. Онда актерлер Ахам Шарма мен Макранд Дешпанде король Викрамадитя мен Бетаалдың рөлін орындады.
Үнді тілі
1719-1749 жылдар аралығында Сурат Кабишвар Шивадасаның санскрит тіліндегі рецензиясын Брадж-Бхашаға аударды; бұл еңбек кейіннен 1805 жылы Джон Гилкристтің басшылығымен Лаллу Лал және басқалармен тығыз байланысты индустани тіліне аударылды. Бұл әдеби хинди тілінің дамуына үлкен үлес қосқан және Шығыс Үндістан компаниясының әскери қызметіндегі студенттер үшін Хиндустани сынақ кітабы ретінде таңдалған танымал еңбек. Осылайша ол бірнеше хинди басылымдарының, үнді тіліндегі және ағылшын тіліндегі аудармалардың негізі болды; олардың көбі жиі қайтадан басылып шығарылды. 1848 және 1921 жылдар аралығында бірнеше рет қайта басылды (кейбір кейінгі басылымдар Байтал Пачиси ретінде). Инди мәтінінің жаңа басылымы, әр сөзді индустани таңбасымен Нагаридің сәйкес сөзінің астында; және әр беттің төменгі жағында ағылшын тіліндегі еркін аудармамен қоса, ағылшын тіліндегі сөзбе-сөз ағылшынша аудармамен бірге. Мәтінде кездесетін барлық сөздердің сөздік қоры бар жаңа және түзетілген басылым. Доктор Форбстың жаңа және дұрыс басылымынан аударма. Д.Дункан Форбстың хинди мәтінінен аударған. Аударма емес, "Индиядан гөрі Берттониялық" қайта баяндау, Хиндустани басылымдарының немесе аудармаларының бір немесе бірнешесіне негізделген. Бруджбаххадан ағылшын тіліне аударылды.