Көне Үндістанның махаббат туралы трактаты

Кіріспе

Көне индуистік мәтін – эротикалық махаббатқа арналған көне мәтін.

Кама-сутра ( /k//ɑː//m//ə// /'/s//uː//t//r//ə/; , , Kāma sūtra) – ежелгі үнді индуистік мәтін. Ватсьяянаға жатқызылады. Кама-сутра тек жыныстық ұстанымдар туралы нұсқаулық емес, керісінше, жақсы өмір сүру өнері, махаббаттың мәні, өмірлік серік табу, махаббатты сақтау және адам өмірінің ләззатқа бағытталған жақтарына қатысты нұсқаулық ретінде жазылған. Бұл сутра жанрлық мәтін, оның афоризмдері әртүрлі түсіндірмелермен (бхашьялар) қазіргі заманға дейін жеткен. Мәтін проза мен анустуб ырғақты өлеңдердің қосындысынан тұрады. Мәтінде индуистік Пуршартхалар ұғымы айтылады, ал тілек, сексуалдық қатынас және эмоционалдық толықтық – өмірдің дұрыс мақсаттарының бірі ретінде көрсетіледі. Оның тарауларында танысу әдістері, әлеуметтік қарым-қатынас дағдыларын жетілдіру, серік табу, флирт, некедегі билік, адалдықты бұзудың шарттары мен жолдары, жыныстық позициялар және тағы басқа тақырыптар талқыланады. Кітаптың көп бөлігі махаббат философиясы мен теориясына, құштарлықты тудыратын себептерге, оны қалай сақтауға және оның жақсы немесе жаман болуына арналған. Бұл мәтін – Камашастраға қатысты көптеген үнді мәтіндерінің бірі. Ол үнді және басқа тілдерге көп аударылған. Кама-сутра 4-ші ғасырдан кейін жазылған көптеген екінші дәрежелі мәтіндерге, сондай-ақ ежелгі индуистік храмдардағы Камамен байланысты рельефтер мен мүсіндерге әсер еткен. Олардың ішінде Мадхья-Прадеш штатындағы Хаджурахо ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұрасы тізіміне енген. Солтүстік Үндістандағы сақталған храмдардың ішінде Раджастхандағы біреуі Кама-сутраны бейнелеу үшін негізгі тараулар мен жыныстық позицияларды суреттеген. Венди Донигердің сөзіне сүйенсек, Ричард Бертон 1883 жылы жариялағаннан кейін «Кама-сутра» ағылшын тіліндегі ең көп таралған кітаптардың біріне айналды. Бертонның алғашқы еуропалық басылымы Кама-сутраның мазмұнын толыққанды жеткізбейді, себебі ол Бхагаванлал Индражит пен Шиварам Парашурам Бхидтің Форстер Арбутнотпен бірлесіп жасаған аудармасын 19 ғасырдың Виктория дәуіріне сәйкес өңдеген.

The Kama Sutra ('/k//ɑː//m//ə// /'/s//uː//t//r//ə/; , , Kāma sūtra; ) is an ancient Indian Hindu Attributed to Vātsyāyana, the Kama Sutra is neither exclusively nor predominantly a sex manual on sex positions, but rather was written as a guide to the art of living well, the nature of love, finding a life partner, maintaining one's love life, and other aspects pertaining to pleasure oriented faculties of human life. It is a sutra genre text with terse aphoristic verses that have survived into the modern era with different bhāṣyas (exposition and commentaries). The text is a mix of prose and anustubh meter poetry verses. The text acknowledges the Hindu concept of Purusharthas, and lists desire, sexuality, and emotional fulfillment as one of the proper goals of life. Its chapters discuss methods for courtship, training in the arts to be socially engaging, finding a partner, flirting, maintaining power in a married life, when and how to commit adultery, sexual positions, and other topics. The majority of the book is about the philosophy and theory of love, what triggers desire, what sustains it, and how and when it is good or bad. The text is one of many Indian texts on Kama Shastra. It is a much translated work in Indian and non Indian languages. The Kamasutra has influenced many secondary texts that followed after the 4th century CE, as well as the Indian arts as exemplified by the pervasive presence of Kama related reliefs and sculpture in old Hindu temples. Of these, the Khajuraho in Madhya Pradesh is a UNESCO World Heritage Site. Among the surviving temples in north India, one in Rajasthan sculpts all the major chapters and sexual positions to illustrate the Kamasutra. According to Wendy Doniger, the Kamasutra became "one of the most pirated books in English language" soon after it was published in 1883 by Richard Burton. This first European edition by Burton does not faithfully reflect much in the Kamasutra because he revised the collaborative translation by Bhagavanlal Indrajit and Shivaram Parashuram Bhide with Forster Arbuthnot to suit 19th century Victorian tastes.

Күні, авторы және тарихы

Камасутраның түпнұсқалық жазылған уақыты немесе ғасыры белгісіз. Тарихшылар оны б.з.д. 400 жыл мен б.з. 300 жыл аралығында деп санайды. Сэнгупта тек б.з.д. 300/400 жылдарды көрсетеді, ал төмендегі басқа авторлар б.з. 300 жылға дейін жазылғанын айтады. Джон Кийдің сөзіне қарағанда, Камасутра – б.з. 2-ші ғасырында қазіргі түріне жиналған жинақ. Ал Камасутраны бірлесіп аударған және индуистік мәтіндер туралы көптеген мақалалар жариялаған индуист ғалымы Венди Донигер, Камасутраның сақталған нұсқасы б.з. 225 жылдан кейін қайта қарастырылған немесе жазылған болуы керек дейді, себебі онда бұл жылға дейін ежелгі Үндістанның ірі аймақтарын бірлесіп билемеген Абхиралар мен Андхралар туралы айтылады. Мәтінде б.з. 4-ші ғасырынан 6-шы ғасырына дейін ежелгі Үндістанның өнерін, индуистік мәдениетін және экономикасын қайта жаңартқан ежелгі Үндістанның ірі қалалық аймақтарына билік еткен Гупта империясы туралы ештеңе айтылмаған. Осы себептерге байланысты ол Камасутраны б.з. 3-ші ғасырының екінші жартысына жатқызады. Оның жазылған орны да белгісіз. Ықтимал нұсқалар – Солтүстік Үндістанның қалалық орталықтары немесе шығыс қалалық Паталипутра (қазіргі Патна). Донигер Камасутраның «біздің заманымыздың үшінші ғасырында, әсіресе оның екінші жартысында, Гупта империясының басында» жазылғанын атап өтеді. Оның авторы ретінде Ватсьяяна Малланга кеңінен танылған, өйткені оның есімі колофондық өлеңге енгізілген, бірақ оның өмірі туралы көп мәлімет жоқ. Ватсьяяна мәтінді жазу үшін көп ойланып, зерде салғанын айтады. Кіріспесінде Ватсьяяна көптеген ежелгі мәтіндерді жинақтағанын мойындайды, бірақ олардың ешқайсысы сақталмаған. Ол «ұстаздар» және «ғалымдар» деп атаған басқалардың еңбектерін, сондай-ақ Ауддалаки, Бабхравия, Даттака, Суварнанабха, Гхотакамукха, Гонардия, Гоникапутра, Чараяна және Кучумараның ұзақ мәтіндерін келтіреді. Камасутра 150 тараудан тұратын қолжазбадан құралған, ол өзі 300 тараудан тұратын, ал одан бұрын 100 мың тараудан тұратын жинақтан алынған деп есептеледі. Оның соңғы нұсқасы б.з. 3-ші мен 5-ші ғасырлар аралығында жазылған деп саналады. Ватсьяянаның Камасутрасы Варахамихираның Брихатсамхитасында, сондай-ақ Калидасаның өлеңдерінде айтылады және кейбір шумақтары келтіріледі. Бұл оның б.з. 5-ші ғасырына дейін өмір сүргенін көрсетеді.

The original composition date or century for the Kamasutra is unknown. Historians have variously placed it between 400 BCE and 300 CE. Sengupta cites only on the 300/400 BCE dating, with the other authors below citing the dating to occur up until 300 CE According to John Keay, the Kama Sutra is a compendium that was collected into its present form in the 2nd century CE. In contrast, the Indologist Wendy Doniger, who has co translated the Kama Sutra and published many papers on related Hindu texts, states that the surviving version of the Kama Sutra must have been revised or composed after 225 CE because it mentions the Abhiras and the Andhras dynasties that did not co rule major regions of ancient India before that year. The text makes no mention of the Gupta Empire which ruled over major urban areas of ancient India, reshaping ancient Indian arts, Hindu culture and economy from the 4th century through the 6th century. For these reasons, she dates the Kama Sutra to the second half of the 3rd century CE. The place of its composition is also unclear. The likely candidates are urban centers of north India, alternatively in the eastern urban Pataliputra (now Patna). Doniger notes Kama Sutra was composed "sometime in the third century of the common era, most likely in its second half, at the dawn of the Gupta Empire". Vatsyayana Mallanaga is its widely accepted author because his name is embedded in the colophon verse, but little is known about him. Vatsyayana states that he wrote the text after much meditation. In the preface, Vatsyayana acknowledges that he is distilling many ancient texts, but these have not survived. He cites the work of others he calls "teachers" and "scholars", and the longer texts by Auddalaki, Babhravya, Dattaka, Suvarnanabha, Ghotakamukha, Gonardiya, Gonikaputra, Charayana, and Kuchumara. Kamasutra was considered to have been put together from a 150 chapter manuscript that had itself been distilled from 300 chapters which in turn came from a compilation of some 100,000 chapters of text. It was thought to have been written in its final form sometime between the third and fifth century CE. Vatsyayana's Kamasutra is mentioned and some verses quoted in the Brihatsamhita of Varahamihira, as well as the poems of Kalidasa. This suggests he lived before the 5th century CE.

Өмірбаян

Индуизм дәстүрінде "өмірдің төрт негізгі мақсаты" бар Пуршартхалар ұғымы бар. Бұл әр адамның толыққанды және бақытты өмір сүру үшін қажетті және жеткілікті төрт мақсат бар деп санайды: Дхарма – өмір мен ғаламды мүмкін ететін тәртіпке сәйкес келетін мінез-құлықты білдіреді, оған міндеттер, құқықтар, заңдар, әдеп, ізгіліктер және дұрыс өмір сүру жолы кіреді. Индуизм дхармасы әр адамның діни міндеттерін, моральдық құқықтары мен міндеттерін, сондай-ақ әлеуметтік тәртіпті, дұрыс әдепті және ізгіліктерді қамтамасыз ететін мінез-құлықтарды қамтиды. Бұл – әлемдегі келісім мен тәртіпті сақтау үшін барлық тіршілік иелері қабылдауы және құрметтеуі тиіс. Ван Бюитененнің айтуынша, бұл адамның табиғаты мен нағыз шақыруын іздеу және орындау, осылайша ғаламдық концертте өз рөлін атқару. Арта – байлық, мансап, өмір сүру үшін қызмет, қаржылық қауіпсіздік және экономикалық өркендеу. Артыға ұмтылу индуизмде адам өмірінің маңызды мақсаты болып саналады. Кама – құштарлық, тілек, құмарлық, эмоциялар, сезім қуанышы, өмірдің эстетикалық ләззаты, махаббат немесе әуес, жыныстық қатынаспен немесе одан тыс. Гавин Флод каманы дхарманы (адамгершілік жауапкершілікті), артуды (материалдық өркендеуді) және мокшаға (рухани азаттыққа) жол бұзбай "сүйіспеншілік" деп түсіндіреді. Мокша – азаттық, бостандық немесе құтылу. Индуизмнің кейбір мектептерінде мокша самсарадан, яғни өлім мен қайта туудан азат болуды білдіреді, ал басқа мектептерде мокша осы өмірдегі бостандықты, өзін-өзі тануды, өзіне келуді және құтылуды білдіреді. Осы ізденістердің әрқайсысы зерттеу нысанына айналды және ежелгі Үндістанда санскрит және кейбір пракрит тілдеріндегі әдебиеттің гүлденуіне әкелді. Дхармашастралар, арташастралар мен мокшашастралармен бірге Камашастралар жанры пальма жапырақтарынан жасалған қолжазбаларда сақталған. Камасутра мәтіндері Камашастра жанрына жатады. Индуизмнің санскрит тіліндегі жыныстық қатынас пен эмоцияларға қатысты мәтіндерінің басқа мысалдары ретінде Ратирахася (кейбір үнді жазуларында Кокашастра деп аталады), Анангаранга, Нагарсаравасва, Кандарпачудмани және Панчасаяка кіреді. Лора Десмондтың айтуынша, антрополог және діни зерттеулер профессоры, үнді Камашастра әдебиетінің анықтамалық нысаны – "өзін-өзі және әлем" арасындағы жақсы қарым-қатынастан туындайтын "гармониялы сезімдік тәжірибе", сезімдік қабілеттерді ашу және арттыру арқылы "әлемге әсер ету және одан әсер алу". Индолог Деге сәйкес, Донигер келісетін көзқарас бойынша, бұл камасутраның Веда дәуірінің діни әдебиетінде басталуының көптеген дәлелдерінің бірі, бұл идеялар ақырында Вацьянаның сутра жанрлық мәтініне тазартылып, қорытылды. Донигердің айтуынша, ләззат, ләззат алу және жыныстық қатынасты дхармдық әрекет ретінде тойлау парадигмасы индустардың "Ригведа деп аталатын, жер бетіндегі жанды мәтінінен" басталды. Камасутра және жыныстық қатынас, эротизм және ләззатты құрметтеу индуизмдегі діни ортаның ажырамас бөлігі болып табылады және оның ғибадатханаларында кең таралған.

The Hindu tradition has the concept of the Purusharthas which outlines "four main goals of life". It holds that every human being has four proper goals that are necessary and sufficient for a fulfilling and happy life:
Dharma – signifies behaviors that are considered to be in accord with rta, the order that makes life and universe possible, and includes duties, rights, laws, conduct, virtues and right way of living. Hindu dharma includes the religious duties, moral rights and duties of each individual, as well as behaviors that enable social order, right conduct, and those that are virtuous. is that which all existing beings must accept and respect to sustain harmony and order in the world. It is, states Van Buitenen, the pursuit and execution of one's nature and true calling, thus playing one's role in cosmic concert. Artha incorporates wealth, career, activity to make a living, financial security and economic prosperity. The proper pursuit of artha is considered an important aim of human life in Hinduism. Kama – signifies desire, wish, passion, emotions, pleasure of the senses, the aesthetic enjoyment of life, affection, or love, with or without sexual connotations. Gavin Flood explains kāma as "love" without violating dharma (moral responsibility), artha (material prosperity) and one's journey towards moksha (spiritual liberation). Moksha – signifies emancipation, liberation or release. In some schools of Hinduism, moksha connotes freedom from saṃsāra, the cycle of death and rebirth, in other schools moksha connotes freedom, self knowledge, self realization and liberation in this life. Each of these pursuits became a subject of study and led to prolific Sanskrit and some Prakrit languages literature in ancient India. Along with Dharmasastras, Arthasastras and Mokshasastras, the Kamasastras genre have been preserved in palm leaf manuscripts. The Kamasutra belongs to the Kamasastra genre of texts. Other examples of Hindu Sanskrit texts on sexuality and emotions include the Ratirahasya (called Kokashastra in some Indian scripts), the Anangaranga, the Nagarasarvasva, the Kandarpachudmani, and the Panchasayaka. The defining object of the Indian Kamasastra literature, according to Laura Desmond – an anthropologist and a professor of Religious Studies, is the "harmonious sensory experience" from a good relationship between "the self and the world", by discovering and enhancing sensory capabilities to "affect and be affected by the world".</blockquote>

According to the Indologist De, a view with which Doniger agrees, this is one of the many evidences that the kamasutra began in the religious literature of the Vedic era, ideas that were ultimately refined and distilled into a sutra genre text by Vatsyayana. According to Doniger, this paradigm of celebrating pleasures, enjoyment and sexuality as a dharmic act began in the "earthy, vibrant text known as the Rigveda" of the Hindus. The Kamasutra and celebration of sex, eroticism and pleasure is an integral part of the religious milieu in Hinduism and quite prevalent in its temples.

Эпостар

Адамдық қарым-қатынастар, жыныстық қатынас және эмоционалдық толықтық – Ведадан кейінгі санскрит әдебиетінің, мысалы, ірі индуист эпостары Махабхарата мен Рамаянаның маңызды бөлігі болып табылады. Иоганн Мейердің сөзіне қарағанда, ежелгі үнділер махаббат пен жыныстық қатынасты қуаныш сыйлайтын қажеттілік деп санаған. Әйелдер тартымды және таңдауы бар болғанымен, "әйелге сүреті (махаббатты немесе жыныстық ләззат) өте қажет", және "әйелдің эротикалық бейімділігі еркектен гөрі күштірек, жыныстық актіде алатын ләззаты еркектіңкінен артық".

Мазмұны

Камасутра – «сутра» жанрлық мәтін, ол өте тығыз, афоризмдерден тұрады. Донигер оларды «мағыналардың атомдық тізбегі» деп сипаттайды, олар соншалықты құпияға толы, сондықтан кез келген аударма мәтінді түсіндіру мен толықтыруға ұқсайды. Донигердің айтуынша, мәтінді «сутра» жанрындағы діни мәтін түріне қысқарту оны есте сақтауды және таратуды жеңілдетеді, бірақ сонымен қатар екіұштылықты және әр тараудың контекстін, оның филологиялық тамырларын, сондай-ақ бұрынғы әдебиеттерді түсіну қажеттілігін де тудырады. Бірақ, білімді сақтау және таратудың осы әдісі Ведаларда негізделген, олардың өзі де құпия және түсіндіруші мен ұстаздың көмегінсіз түсінілмейді. Камасутра да көптеген түсіндірмелерге ие болды, олардың ең танымалдары – 12 немесе 13 ғасырлардағы Яшодхараның «Джаймангала»сы (санскрит тілінде) және Девадатта Шастри, ол түпнұсқа мәтінге де, оның хинди тіліндегі түсіндірмелеріне де пікір білдірген. Камасутраға қатысты санскрит тілінде Нарсингха Шастридің «Сутра Вритти» сияқты көптеген түсіндірмелер бар. Осы түсіндірмелердегі мәтіндер басқа индуистік мәтіндерден, мысалы, Упанишадтар, Артхашастра, Натьяшастра, Манусмрити, Ньяясутра, Маркандея Пурана, Махабхарата, Нитишастра және тағы да басқалардан келтіріліп, оның әдеби дәстүрлерінің нормаларына сәйкес контекст беріледі. Даниэлудің айтуынша, Камасутраның қазіргі аудармалары әдетте осы түсіндірмелерді қамтиды. Колониалдық дәуірде, сексуалдық цензураның кезінде, Камасутра жыныстық позалардың нақты сипаттамалары үшін пираттық және жасырын мәтін ретінде танымал болды. Мәтіннің стереотиптік бейнесі – эротикалық құштарлық пен жыныстық қатынасқа мүмкін емес акробатикалық формалардың кіруі. Бұл сонымен қатар адамның мінез-құлқына құштарлық пен ләззаттың әсерін көрсететін психологиялық трактат. Камасутра Каманың әрбір аспектісі бойынша әртүрлі нұсқалар мен аймақтық тәжірибелерді ұсынады. Донигердің келтірген сөзіне сәйкес, Шастри мәтін «адамдардың жақсы және жаман бейімділіктерін» талдайды, содан кейін Ватсаянаның ұсыныстарын және неден аулақ болу керектігін, ал неден өткізіп алмасқа болмайтынын көрсетеді, «тек жақсылыққа ғана еңбек етумен». Мысалы, мәтінде адалдық бұзылу туралы айтылса да, жұбайлардың бір-біріне адал болуы керектігін ұсынады. Камасутраның ұстанымы – ләззат пен сексуалдық қатынас үшін адамның мінез-құлқының психологиясын елемеу не жоққа шығару емес. Донигердің айтуынша, мәтінде «трактаттың жақсы немесе жаманның бәрін қамтуы керек» деп нақты айтылған, бірақ терең біліммен танысқаннан кейін адам «тек жақсыны ойлап, қабылдауы керек». Мәтіндегі көзқарас ғылым мен діннің мақсаты – басу емес, энциклопедиялық түрде білу және түсіну, содан кейін жеке адамның таңдауына мүмкіндік беру. Мәтін әртүрлі көзқарастар мен өмір салтын қамтуға және оларды қоса алғанын айтады.

The Kamasutra is a "sutra" genre text consisting of intensely condensed, aphoristic verses. Doniger describes them as a "kind of atomic string (thread) of meanings", which are so cryptic that any translation is more like deciphering and filling in the text. Condensing a text into a sutra genre religious text form makes it easier to remember and transmit, but it also introduces ambiguity and the need to understand the context of each chapter, its philological roots, as well as the prior literature, states Doniger. However, this method of knowledge preservation and transmission has its foundation in the Vedas, which themselves are cryptic and require a commentator and teacher guide to comprehend the details and the inter relationship of the ideas. The Kamasutra too has attracted commentaries, of which the most well known are those of 12th century or 13th century Yaśodhara's Jayamaṅgalā in the Sanskrit language, and of Devadatta Shastri who commented on the original text as well as its commentaries in the Hindi language. There are many other Sanskrit commentaries on the Kamasutra, such as the Sutra Vritti by Narsingha Sastri. These commentaries on the Kamasutra cite and quote text from other Hindu texts such as the Upanishads, the Arthashastra, the Natyashastra, the Manusmriti, the Nyayasutra, the Markandeya Purana, the Mahabharata, the Nitishastra and others to provide the context, per the norms of its literary traditions. The extant translations of the Kamasutra typically incorporate these commentaries, states Daniélou. In the colonial era marked by sexual censorship, the Kamasutra became famous as a pirated and underground text for its explicit description of sex positions. The stereotypical image of the text is one where erotic pursuit with sexual intercourse include improbable contortionist forms.) along with many simple to complex variations in sex positions to explore. It is also a psychological treatise that presents the effect of desire and pleasure on human behavior. For each aspect of Kama, the Kamasutra presents a diverse spectrum of options and regional practices. According to Shastri, as quoted by Doniger, the text analyses "the inclinations of men, good and bad", thereafter it presents Vatsyayana's recommendation and arguments of what one must avoid as well as what to not miss in experiencing and enjoying, with "acting only on the good". For example, the text discusses adultery but recommends a faithful spousal relationship. The approach of Kamasutra is not to ignore nor deny the psychology and complexity of human behavior for pleasure and sex. The text, according to Doniger, clearly states "that a treatise demands the inclusion of everything, good or bad", but after being informed with in depth knowledge, one must "reflect and accept only the good". The approach found in the text is one where goals of science and religion should not be to repress, but to encyclopedically know and understand, thereafter let the individual make the choice. The text states that it aims to be comprehensive and inclusive of diverse views and lifestyles.

Флирт пен құдалық

"Нью-Йорк таймс" газетінің бір мақаласында жазылғандай, бұл үшінші ғасырға жататын мәтінде көптеген тақырыптар қамтылған, соның ішінде қазіргі заманда да әсерлі болып табылатын флирт сияқты мәселелер де бар. Мәтінде адамның шыншыл болуы және "серіктен күтетін сапалардың өзіне тән" болуы керектігі айтылады. Достар мен туыстарды іздеуге тарту және некеге тұру алдында болашақ әйелдің/ердің достары мен туыстарымен танысу ұсынылады. "Камасутрада" талқыланған жақындық түрлерінің бірі – chumbanas (сүйкімді сүйісу). "Камасутрада" сипатталған көңіл көтеру және жыныстық жақындық әдістерінің арасында: түрлі ұстау және құшақтау (грахана, упагухана), өзара массаж және үйкеу (мардана), қысып-шағу, қолдармен және саусақтармен ынталандыру (карикаракрида, нади кшобана, ангули правша), джихва правшаның үш стилі (француздық сүйіспеншілік), сондай-ақ феллацио және куннилингустың көптеген түрлері бар.

Неке адалдығын бұзу

Индолог және санскрит әдебиетінің ғалымы Людо Рочердің айтуынша, Камасутра неке адалдығын бұзуға тыйым салады, бірақ содан кейін "он бес сутрадан кем емес (1.5.6–20) еркекке үйленген әйелді азғыруға рұқсат етілген себептерді (карана) санап шығады". Ватсаяна түрлі найикалар (қалалық қыздар) – тұрмысқа шықпаған бойжеткендер, күйеуі тастап кеткен әйелдер, қайтадан үйленгісі келетін жесірлер және куртизандар туралы айтады, содан кейін олардың кама/жыныстық білімі, құқықтары және әдет-ғұрыптарын талқылайды. Вацьяна балалық шақта адам өмір сүруді үйрену керек дейді; жастық шақ – ләззат алуға арналған уақыт, ал жылдар өткен сайын адам ізгілікпен өмір сүруге және қайта туу шеңберінен шығуға үміттенуі керек. Донигердің сөзіне сәйкес, Камасутра еркекке қатысатын әйелді өзіне ықыласты етудің, оның жауларына қарсы жұмыс істеудің стратегиялық құралы ретінде және оның табыстарын жеңілдету үшін неке адалдығын бұзушы жыныстық қатынасты үйретеді. Сондай-ақ, әйелдің неке адалдығын бұзуға деген ниетін көрсететін белгілер мен себептерді, сондай-ақ оның неке адалдығын бұзудан бас тартатын жағдайларды түсіндіреді. Камасутра неке адалдығын бұзушы қарым-қатынасқа қалай түсудің стратегияларын үйретеді, бірақ жыныстық қатынас туралы тарауын аяқтағанда, неке адалдығын бұзуға болмайды делінеді, себебі бұл некедегі екі тараптың біреуін ғана қуантады, екіншісіне зиян келтіреді және дхарма мен артаға қайшы келеді.

Бір жынысты адамдар арасындағы қатынастар

Камасутрада гомосексуалистік қатынастарды, мысалы екі еркек пен екі әйел арасындағы оральдық жыныстық қатынасты сипаттайтын тармақтар бар. Лесбиянкалық қатынастар мәтіннің 2-кітабының 5 және 8-тарауларында кеңінен қарастырылған. Донигердің айтуынша, Камасутрада бір жынысты адамдардың арасындағы қатынастар трития пракрити, сөзбе-сөз "үшінші жыныстық қатынас" немесе "үшінші табиғат" ұғымы арқылы талқыланады. "Камасутраны құтқару" еңбегінде Донигер "Камасутра гомосексуализмге қатысты дхармалық көзқарастан маңызды жайларды айырмашылықпен кетеді" деп мәлімдейді, онда клиба термині кездеседі. Қазіргі аудармаларда бұл шала аударылып, "энух" немесе харемдегі кастрированный адам деп берілген, бірақ патшалық харем Үндістанда тоғызыншы ғасырда түріктер келгенге дейін болған жоқ. Санскрит тіліндегі Клиба сөзі ежелгі үнді мәтіндерінде "еркектей әрекет етпейтін адамды" білдіреді, көбінесе жағымсыз мағынада қолданылады. Камасутра клиба деген жағымсыз терминді мүлдем қолданбайды, оның орнына "үшінші табиғат" немесе жыныстық мінез-құлық аясында "үшінші жыныстық қатынас" деп айтады, сондай-ақ оральдық секс пен әйелдер арасындағы секс ойыншықтарын пайдалану туралы да айтылады. Свайрини, Даниэлу оны лесбиянка деп аударады, мәтінде басқа әйелмен некеде өмір сүретін немесе өзін-өзі қамтамасыз ететін, күйеуге қызығушылық танытпайтын әйел ретінде сипатталады. Мәтінде екі жынысты қатынастар және топтық секс туралы да қысқаша айтылады.

Қабылдау

Индира Капур, Халықаралық жоспарлы отбасылық қор директоры, Камасутраны адамның жыныстық қатынасы туралы трактат және басқа нәрселермен қатар, жыныстықты зерттеудің ежелгі талпынысы деп мәлімдейді. Капурдың сөзінше, Джоти Пури келтіргендей, қазіргі үндістердің көзқарасы айқын түрде өзгеше – Камасутра сияқты мәтіндерге, сондай-ақ индуистік храмдарда кездесетін ғашықтық және эротикалық өнерге тап болғанда, қызығушылық пен мақтаныш орнына, түсініксіздік пен ұялу сезімі байқалады. Капурдың айтуынша, Камасутраны "өз денелерін және сезімдерін түсінуге, өзіне сенімділікке қол жеткізуге" мүмкіндік беретін құрал ретінде қарастыру керек. Камасутра – ежелгі эротикалық әдебиеттің танымал үлгісі болған. Батыс медиасында, мысалы, американдық Redbook әйелдер журналында Камасутра былай сипатталады: «Ғасырлар бұрын жазылған болса да, бұл әлі күнге дейін жақсы жыныстық нұсқаулық, ол жүздеген поздарды егжей-тегжейлі көрсетеді, олардың әрқайсысы ерлер мен әйелдерге ләззаттың әртүрлі нюанстарын ұсынады». Джоти Пури, мәтіннің шолуын және феминистік сын-пікірін жариялаған автор, «Камасутра көбінесе Батыс емес және төзімді, тіпті жыныстықты тойлаушы көзқарасқа дәлел ретінде қолданылады» және «Камасутра жыныстыққа оң, тіпті құрметті көзқарас ұсынады» деген сенімді күшейтеді. Алайда, Пуридің пікірінше, бұл мәтіннің отаршылдық және отаршылдыққа қарсы модернистік интерпретациясы. Бұл әңгімелер ежелгі Үндістанда басқа тарихшылар жариялаған және сол кезде кең таралған «жыныс, нәсіл, ұлт және тап саясатымен» үйлеспейді. Донигердің сөзінше, Камасутра – «ұлы мәдени шедевр», ол қазіргі үндістерді «өздеріне күмәнданудан арылып, ежелгі мұраларына қуануға» шабыттандыра алады.