Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Муттенц - Швейцарияның Базель кантонында орналасқан 17000 тұрғыны бар муниципалитет. Ол Арлесхайм ауданында және Базель қаласының жанында орналасқан.
Muttenz is a municipality with a population of approximately 17,000 in the canton of Basel Country in Switzerland. It is located in the district of Arlesheim and next to the city of Basel.
Тарих
Рим империясының тұсында Монтетум деп аталатын кенттік бар еді, оны III ғасырдан бастап аламандықтар Миттенца деп атады. Біздің заманымыздың 9-шы ғасырының басында бұл елді мекен Страсбург епископтығына енген. Кейінгі ғасырларда әртүрлі ақсүйек отбасыларына феодалды иелік берілді. Мюттенц алғаш рет 1225 жылы Мюттенце ретінде аталады. 1277 жылы ол Муттенза деп аталды.
Under the Roman Empire a hamlet called Montetum existed, which the Alamanni invaders referred to as Mittenza since the 3rd century CE. At the beginning of the 9th century CE the settlement came into the possession of the bishopric of Strasbourg. In the following centuries various noble families were invested with the fief. Muttenz is first mentioned around 1225 26 as Muttence. In 1277 it was mentioned as Muttenza.
География
2009 жылы Мюттенцтің ауданы 16,0%-ды ауыл шаруашылығы мақсатында пайдаланады, ал 40,6%-ы орманды. Қалған жердің 41,2% -ы қоныстанған (ғимараттар немесе жолдар), 2,0% -ы өзендер немесе көлдер, 0,1% -ы өнімді емес жер. Құрылысты аумақтың 8,1%-ын өнеркәсіптік ғимараттар, 14,2%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, 15,0%-ын көлік инфрақұрылымы құрады. Су және электр энергиясы инфрақұрылымы мен басқа да арнайы дамыған аумақтар аумақтың 1,7%-ын, ал саябақтар, жасыл белдеулер мен спорт алаңдары 2,2%-ын құрады. Орманды жерлердің 38,9%-ы орманды, ал 1,7%-ы жеміс бақшалары мен шағын ағаш шоғырларымен қамтылған. Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердің 5,6%-ы егіншілікке, 8,0%-ы жайылымға, ал 2,5%-ы жеміс-жидек бақшалары мен жүзімдіктерге пайдаланылады. Қаладағы барлық су ағынды су.
Muttenz has an area, as of 2009, of Of this area, or 16.0% is used for agricultural purposes, while or 40.6% is forested. Of the rest of the land, or 41.2% is settled (buildings or roads), or 2.0% is either rivers or lakes and or 0.1% is unproductive land. Of the built up area, industrial buildings made up 8.1% of the total area while housing and buildings made up 14.2% and transportation infrastructure made up 15.0%. Power and water infrastructure as well as other special developed areas made up 1.7% of the area while parks, green belts and sports fields made up 2.2%. Out of the forested land, 38.9% of the total land area is heavily forested and 1.7% is covered with orchards or small clusters of trees. Of the agricultural land, 5.6% is used for growing crops and 8.0% is pastures, while 2.5% is used for orchards or vine crops. All the water in the municipality is flowing water.
Демография
Муттенцтің 2008 жылғы тұрғыны 17,2% -ы шетелдік азаматтар. Соңғы 10 жылда (1997-2007) халық саны 2,5%-ға өзгерді. Халықтың көпшілігі (2000 жылғы жағдай бойынша) неміс тілінде сөйлейді (14,642 немесе 87,9%), екінші орынды итальян тілі (648 немесе 3,9%) және үшінші орынды француз тілі (254 немесе 1,5%). Романша тілінде сөйлейтін 18 адам бар. 2000 жылы муниципалитетте 6 189 ерлі-зайыпты емес адам өмір сүрген. Олардың ішінде 8470-і некеде, 1099-ы жесір, 896-ы ажырасқан. 2000 жылы муниципалитетте 7340 жеке тұрғын үй болды, ал бір үйде орташа есеппен 2,2 адам болды. 2000 жылы муниципалитетте 7768 пәтер болды. Ең көп таралған пәтер көлемі 3 бөлмелі, оның ішінде 2395-і болды. Онда 267 бір бөлмелі және 2041 бес және одан да көп бөлмелі пәтерлер бар. Осы пәтерлердің 7 219-ы (92,9%-ы) тұрақты, 378-і (4,9%) маусымдық, ал 171-і (2,2%) бос орналасқан. 2008 жылы муниципалитеттегі бос орындардың мөлшері 0,31% құрады.
Muttenz has a population of as of 2008, 17.2% of the population are resident foreign nationals. Over the last 10 years (1997–2007) the population has changed at a rate of 2.5%. Most of the population (as of 2000) speaks German (14,642 or 87.9%), with Italian language being second most common (648 or 3.9%) and French being third (254 or 1.5%). There are 18 people who speak Romansh. as of 2000, there were 6,189 people who were single and never married in the municipality. There were 8,470 married individuals, 1,099 widows or widowers and 896 individuals who are divorced. as of 2000, there were 7,340 private households in the municipality, and an average of 2.2 persons per household. In 2000 there were 7,768 apartments in the municipality. The most common apartment size was 3 rooms of which there were 2,395. There were 267 single room apartments and 2,041 apartments with five or more rooms. Of these apartments, a total of 7,219 apartments (92.9% of the total) were permanently occupied, while 378 apartments (4.9%) were seasonally occupied and 171 apartments (2.2%) were empty. The vacancy rate for the municipality, in 2008, was 0.31%.
Ұлттық маңызы бар мұра нысандары
Ау-Хард (Ринда Рим дәуірінің соңғы кезеңіндегі бекіністердің бөлігі), Фрейдорф елді мекені, Ранжербанхоф (Поезд станциясы) және Реформацияланған шіркеу бекінісі Киелі Арбогаст ұлттық маңызы бар Швейцария мұралық орны ретінде саналады. Мюттенц ауылының бүкіл аумағы және оның маңындағы қоныстармен бірге зират Швейцарияның мұралық орындарының тізіміне енгізілген.
The Au Hard (Part of the late Roman era Rhine fortifications), the Freidorf settlement, the Rangierbahnhof (Train Station) and the Reformed Parish Fortified Church of St. Arbogast are listed as Swiss heritage site of national significance. The entire village of Muttenz and the cemetery with surrounding settlements are both listed in the Inventory of Swiss Heritage Sites.
Вартенберг
Орта ғасырларда салынған, Вартабергке салынған үш қамал 1356 жылғы жер сілкінісінде қатты зақымдалған, келесі онжылдықтарда қайта салынған және кейін тасталған. Олар 1955-1956 жылдары ішінара қалпына келтірілді.
Built in the Middle Ages, the three fortresses built on the Wartenberg were heavily damaged in the earthquake of 1356, rebuilt in the following decades and later abandoned. They were partially restored in 1955/56.
Сент-Арбогаст
Жергілікті евангелистік қауымға қызмет көрсететін Қасиетті Арбогаст бекіністі шіркеуі орта ғасырдың аяғында салынған. Оның айналасында 15 ғасырда салынған жеті метрлік қамал әлі күнге дейін сақталған. ХV ғасырда шіркеудің жанында шанақ үйі салынған. 1513 жылы салынған қабырға суреттері протестанттық реформациядан кейін боялды, бірақ 1970 жылдары толық қайта жаңарту кезінде қалпына келтірілді. Мюттенц 1983 жылы Швейцарияның мұралық қоғамымен сәулет өнерін сақтау үшін Уаккер сыйлығын алды. Шіркеу ортағасырлық ауыл орталығы сияқты ұлттық маңызы бар мұралық нысан ретінде саналады.
The fortified church of St. Arbogast, serving the local evangelical community, was built in the late Middle Ages. Its surrounding seven metre tall ramparts built in the 15th century are still intact. A charnal house was built adjoining the church in the 15th century. Wall paintings made in 1513 were painted over following the Protestant Reformation, but were restored during a complete renovation in the 1970s. Muttenz was awarded the Wakker Prize for architectural preservation by the Swiss Heritage Society in 1983. The church is listed as a heritage site of national significance, as is the medieval village core.
Фрейдорф
Фрайдорф - 1920 жылы Баухаус архитекторы Ханнес Мейер (1889-1954) салған 150 ғимаратты қамтитын коммуналдық тұрғын үй кешені. Сонымен қатар, ол ұлттық маңызы бар мұралық нысан ретінде саналады.
Freidorf is a communal housing estate with 150 buildings built in 1920 by Hannes Meyer (1889–1954), a Bauhaus affiliated architect. It is also listed as a heritage site of national significance.
Саясат
2007 жылғы федералды сайлауда ең танымал партия 30.59% дауыс жинаған SP болды. Алдағы үш ең танымал партия - SVP (27,32%), FDP (13,79%) және Жасылдар партиясы (12,37%). Федералды сайлауда барлығы 5850 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 49,0% құрады.
In the 2007 federal election the most popular party was the SP which received 30.59% of the vote. The next three most popular parties were the SVP (27.32%), the FDP (13.79%) and the Green Party (12.37%). In the federal election, a total of 5,850 votes were cast, and the voter turnout was 49.0%.
Экономика
2007 жылы Мюттенцтің жұмыссыздық деңгейі 2,04%-ды құрады. 2005 жылы негізгі экономикалық секторда 93 адам жұмыс істеді және осы салада 22 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 5 170 адам жұмыс істеген, ал осы секторда 191 кәсіпорын жұмыс істеген. Үшінші секторда 8902 адам жұмыс істеген, ал осы секторда 664 кәсіпорын жұмыс істейді. 2000 жылы муниципалитетке 12 909 жұмысшы келіп, 5640 жұмысшы шығып кеткен. Қалалық округ жұмысшылардың таза импорттаушысы болып табылады, өйткені әрбір адамнан қалаға 2,3 жұмысшы келеді. Мюттенцке келетін жұмысшылардың шамамен 15,4%-ы Швейцариядан тыс жерлерден келеді, ал жергілікті тұрғындардың 0,3%-ы жұмыс үшін Швейцариядан шығады. Жұмыс істейтін халықтың 33,7%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 32,6%-ы жеке көлікпен барады.
as of 2007, Muttenz had an unemployment rate of 2.04%. as of 2005, there were 93 people employed in the primary economic sector and about 22 businesses involved in this sector. 5,170 people were employed in the secondary sector and there were 191 businesses in this sector. 8,902 people were employed in the tertiary sector, with 664 businesses in this sector. In 2000, there were 12,909 workers who commuted into the municipality and 5,640 workers who commuted away. The municipality is a net importer of workers, with about 2.3 workers entering the municipality for every one leaving. About 15.4% of the workforce coming into Muttenz are coming from outside Switzerland, while 0.3% of the locals commute out of Switzerland for work. Of the working population, 33.7% used public transportation to get to work, and 32.6% used a private car.