Кіріспе

Сан-Антонио тәуелсіз мектеп округінің Родригеске қарсы, 411 U.S. 1 (1973) - АҚШ Жоғарғы Сотының Сан-Антонио тәуелсіз мектеп округінің жергілікті мүлік салығы негізінде қаржы жүйесі он төртінші түзетудің тең қорғаныс шартын бұзбайды деп тапқаны туралы ісі. Көпшілік пікір, округтік соттың пікірін кері қайтара отырып, апелляциялық шағымдар АҚШ Конституциясындағы мәтіндік негізді жеткілікті түрде дәлелдемегенін, білім беру негізгі құқық деген қағидатты қолдағанын мәлімдеді. Мектептерді қаржыландыру жүйесі байлыққа негізделген кемсітушілікке әкеледі деп талап етіп, талапкерлер білім алудың негізгі құқығы он төртінші түзету арқылы штаттарға қолданылуы керек деп дәлелдеді. Сот мұндай негізгі құқық жоқ деп тапты және мектептерді қаржыландырудың теңсіз жүйесі қатаң бақылауға жатпады.

Шешім

Жоғарғы Сотта сот төрешілерінің жаңа тобы тағайындалды. Ең маңызды жаңа мүше - Родригес ісі бойынша дауыс беруді жүзеге асырған судья Льюис Пауэлл болды. Пауэлл тар көпшілікті басшылыққа алып, білім алу құқығы (мектеп жасындағы бала немесе білімсіз ересек адам ретінде) АҚШ Конституциясында еш жерде "айқын немесе жасырын" кездеспейді деп шешті. Сондықтан Конституция оны еш жерде қорғамайды. Сонымен қатар, ол Техас штатының кедейлікпен байланысты күдікті топты жасамағанын анықтады. Бұл екі қорытынды мемлекетке "заңды мемлекеттік мүддеге байланысты" болған жағдайда, мектептерді қаржыландыру жоспарын жалғастыруға мүмкіндік берді.

Келіспеушіліктер

Бреннан, Дуглас, Уайт және Маршалл төрешілер бұған келіспеді. Өзінің келіспеушілік пікірінде судья Маршалл санамаланған құқықтарды қамтитын істерде Соттың "міндеті конституциялық кепілдендірілген құқықтар Конституцияда айтылмаған мүдделерге қаншалықты тәуелді екенін анықтау" және "конституциялық кепілдік пен конституциялық емес мүдде арасындағы байланыс жақындаған сайын, конституциялық емес мүдде неғұрлым негізгі болады және мүдде кемсітушілік негізінде бұзылған кезде қолданылатын сот бақылауының дәрежесі сәйкесінше түзетілуі керек" деп мәлімдеді.

Реакция және соңынан

2015 жылы TIME журналы 50 заңгерге сұхбат бергенде, Калифорния университеті, Беркли заң мектебінің деканы Эрвин Чемеринский мен Корнелл заң профессоры Стивен Шифрин екеуі де Родригесті "1960 жылдан бері ең нашар Жоғарғы Сот шешімі" деп атады, Чемеринский бұл шешімнің "бүгінгі таңда бар бөлек және тең емес мектептерді құруда үлкен рөл атқарғанын" атап өтті. Соттың Родригес ісі бойынша шешіміне жауап ретінде судья Уильям Бреннан Гарвард заңына қатысты мақала жазып, заңгерлер мен дауласқандарды өздерінің конституциялық талаптарын талқылау үшін АҚШ Жоғарғы Сотына емес, өздерінің мемлекеттік Жоғарғы Соттарына жүгінуге шақырды, өйткені консервативті Азаматтық Сот нәсілдік азшылықтар, кедейлер немесе басқа "саяси жағынан күшсіз топтар, олардың мүшелері тарихи мақсатты кемсітушілікке ұшыраған" талаптарға жауап бермеуі мүмкін. Бреннанның мақаласы жарияланғаннан бері бірнеше мемлекеттік Жоғарғы соттар мемлекеттік мектептерге тең емес қаржы бөлу олардың мемлекеттік конституциясын бұзады деп тапты. 2020 жылдың сәуір айында АҚШ-тың алтыншы апелляциялық сотының үш судьялық алқасы Гари Б. В. Уитмерге қарсы 21 дауыспен балалардың негізгі сауаттылық білімін алуға АҚШ конституциялық құқығы бар екенін мойындады. Панель шешімі Сан-Антонио тәуелсіз мектеп ауданы Родригеске қарсы, ол негізгі білім алу құқығына назар аудармаған. Сотталушы топтың қарауы бойынша апелляциялық шағымданғаннан кейін, іс қаралып, сот прецеденттік шешімі күшін жойды.