Кіріспе

Италиялық опера әншісі Маттиа Баттистини (27 ақпан 1856 - 7 қараша 1928) - итальяндық опера баритоны, бірнеше басылымда "Баритондардың патшасы" деп аталады.

Ерте өмір

Батистини 1856 жылы 27 ақпанда Римде дүниеге келген. Балалық шағының көп бөлігін Риетиге жақын Коллебаккаро ди Контильяно ауылында өткізді, онда ата-анасының меншігі болды. Оның бабасы Джованни мен ағасы Рафаэле Папаның жеке дәрігері болған, ал әкесі Кавальере Луиджи Баттистини Рим университетінде анатомия профессоры болған. Батистини Колледж Бандинеллиде, кейіннен Аполлинаре институтында оқыды. Батистини заң факультетінен шығып, музыканы Эмилио Терцианимен (композициядан сабақ берген) және Венчеслао Персичинимен (жырлау профессоры) Accademia Nazionale di Santa Cecilia-да, содан кейін Римдегі Liceo Musicale-де оқыды. Батистини дирижер Луиджи Манчинеллимен және композитор Аугусто Ротолимен жұмыс істеді және өзінің техникасын жетілдіру үшін баритон Антонио Котогнимен кеңес алды.

Ерте мансап

Батистини өзінің опералық дебютын Римдегі Аргентина театрында Донизеттидің "Ла фаворита" операсындағы Альфонсо ролімен жасаған. Бұл күнді көбінесе 11 желтоқсан 1878 деп атаған, бірақ 9 қараша 1878 - кейбір деректерге сәйкес дұрыс күн. Кәсіби мансабының алғашқы үш жылында ол Италияда гастрольге шығып, "Қиямет күші", "Троватор", "Риголетто", "Гуарни", "Гли Угонотти", "Динора", "Африканка", "Мен пуритандар", "Люсия ди Ламмермур", "Аида" және "Эрнани" сияқты операларда басты рөлдерді орындады. Сонымен қатар бірнеше опералық премьераларға қатысты. 1881 жылы ол алғаш рет Буэнос-Айреске барып, Оңтүстік Америкада 12 айдан астам уақыт болды. Қайтып оралғанда Барселона мен Мадридте өнер көрсетіп, Россинидің "Барбиер ди Сивилья" комик шедеврінде Фигаро әнін шырқады. 1883 жылы ол Лондонның Ковент-Гардендегі Корольдік опера театрына алғаш рет барды, онда ол Винченцо Беллинидің "Мен Пуритандар" операсында Риккардоның рөлін ойнады. Ол басқа Ковент-Гарден қойылымдарында Аделина Паттидің сопраносымен бірге ән шырқады. Батистини өзінің тұңғыш өнерін 1886 жылы Неапольдегі Сан-Карло театрында көрсетті. Екі жылдан кейін ол тағы да Буэнос-Айреске ән айту үшін барды. Бірақ бұл оның Атлантика арқылы соңғы сапары болды және ол Оңтүстік Америкада қайта пайда болмады. Ол Нью-Йорк Метрополитен Операсының басшылығынан ұсыныстар алғанмен, Солтүстік Америкадан аулақ болды. Ол болмаған кезде Батистинидің негізгі репертуары итальяндық баритондарға бөлінді Марио Анкона, Джузеппе Кампанари, Антонио Скоттти және 1908 жылдан кейін Паскуале Амато. Батистинидің мұхит арқылы саяхаттаудан үнемі қорқынышы пайда болды, өйткені ол 1888 жылы Буэнос-Айреске барған саяхатта болған жағымсыз оқиғаларға байланысты болды. 1888 жылы Миландағы Ла Скалада дебют жасады. Ла Скаланың көрермендері оны қатты бағалады, ол келесі маусымға қайтадан жұмысқа қабылданды.

Ресей жылдары

1892 жылдан бастап Батистини Санкт-Петербургтегі және Мәскеудегі Ресейдің екі императорлық театрларында: Мариинский және Большой театрларында көрермендердің сүйіктісі болды. Ол Ресейде тұрақты түрде қайта оралып, жалпы 23 маусым бойы өнер көрсетті және Варшаваны өзінің баспалдағы ретінде пайдаланып, Шығыс Еуропаның басқа жерлерінде кеңінен гастрольдерге шықты. Ол өзінің жеке теміржол вагонында қызметшілер мен сансыз сандықтармен бірге өзінің сән-салтанаты мен сән-салтанатымен танымал үлкен сахналық киім шкафын қамтитын жеке вагонында саяхаттап, ханзада сияқты Варшаваға, Санкт-Петербургке, Мәскеуге және Одессаға сапар шегеді. Композитор Жюль Массенет Батистиниді 1902 жылы Санкт-Петербургте ән айтуға таңдағанда, Вертердің рөлін баритон диапазонына бейімдеуге дайын болды, әншінің беделі осындай болды. Батистини Миланда, Лиссабонда, Барселонада, Мадридте, Берлинде, Венада, Прагада, Будапештте және Парижде (онда ол 1916 жылы алғаш рет ән шырқады) жиі өнер көрсетті. Бірақ оның Ресейдегі көптеген әлеуметтік байланыстары және император отбасы мен дворяндар арасында пайдаланған ықыласы Ресейді 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін Италиядан гөрі өзінің көркемдік үйіне айналдырды. Соғыс 1917 жылы большевиктердің патшалық режимді және Батистини және оның тенорлық отандастары Франческо Тамагно, Франческо Маркони және Анджело Мазини сияқты итальяндық опера жұлдыздарын байытатын аристократиялық қоғамды жоюына әкелді. Саяси дамуды қалыптастырған бұл тарих, Батистинидің Америкада ән айтудан бас тартуы оның 1918 жылы соғыс аяқталғаннан кейінгі мансабы Батыс Еуропамен шектеліп қалды дегенді білдірді. Бэттистинидің қалыңдық таңдауы оның патшалық Ресей мен Батыстағы әлеуметтік мәртебесіне сәйкес келді; ол маркиздің ұрпағы және кардинал Рафаэль Мерри дель Вальнің туысы болған испандық асыл әйелге, Дона Долорес де Фигероа и Солиске тұрмысқа шықты. 1900 жылдың қаңтар айында Батистини мен жас орыс құрметтісі Варвара Григорьевна Коваленскийдің (1878-1946) ұлы Петья (1900-1972) болды. Он жыл бойы Батистини мен Варвара хат алысып, Петяның тәрбиелеуін егжей-тегжейлі пысықтады, ақырында оны Пьетро Коваленский атымен Collegio Nazareno-ға жазды. Анасы мен әкесі ешқашан үйленбеген (Баттистини бұрыннан үйленген және құлшынысты католик болған) және байланыс үзген болса да, Варвараның күйеуі Владимир Мросовский қайтыс болғаннан кейін татуласты. Сол кезде Петя (қазіргі аты - Питер Мросовский) Англияда мектепті бітіріп, Кембридж университеті бітірген болатын. Ол жерде ол Набоков сияқты адамдармен дос болды, оған Джеймс Джойстің "Улисс" романын Парижден контрабандалық түрде әкелінген бірінші басылыммен таныстырды.

Соңғы жылдары және өлімі

Батистини 1914-1918 жылдардағы соғыстан кейін әншілер тобы құрды. Ол олармен гастрольдерге шығып, концерттерде және концерттерде жиі көрінеді. Ол соңғы рет 1924 жылы Англияда ән шырқады және өлімінен бір жыл бұрын соңғы концертті өткізді. Оның дауысы әлі де тұрақты, жауап беретін және жалпы жағдайы жақсы екені айтылды. Оның соңғы әншілік кездесуі 1927 жылы 17 қазанда Австрияның Грац қаласында өтті. Ол өзінің Риетидегі Коллебаккаро ди Контильянодағы қонысына кетіп, 1928 жылы 7 қарашада жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Батистини кейінгі жылдары да дауысты оқытты; оның оқушылары арасында баск баритоны Селестино Саробе және грек баритоны Титос Ксиреллис болды.

Жазбалар

Батистинидің алғашқы пластинкалар тізбегі 1902 жылы Варшавада граммофон және машинка компаниясы үшін кесінді. 1906-1924 жылдары аралығында Gramophone Co Ltd және оған байланысты компаниялар үшін көп жазбалар жазды. Оның жазбалары АҚШ-та Виктормен шығарылды. Батистинидің соңғы жазба сессиясы 1924 жылдың ақпан айында өтті. Оның алғашқы дисктерінде фортепиано аспаптарының ілеспелері бар, бірақ оның кейінірек әнделген ұсыныстарын оркестр музыканттарының шағын тобы және кейде бірнеше хоршылар қолдады.

Винилді ұзақ ойналатын дискіде

Бастапқы продюсер EMI LP дәуірінің соңында Battistini-дің толық жинағын шығарды, оны аудиотехник Keith Hardwick 78 айналымдағы бастапқы шелак дисктерден қайта өңдеді.

компакт-дискіде

Матиа Баттистини: The Complete Recordings 18981924, 6 CD, Marston Records 2015 (АҚШ) Толық жазбалар: Маттиа Баттистини, 1-том (19021911), Ромофон (Ұлыбритания). Матиа Баттистини: Моцарт, Флотов, Донизеттти, Гуно, Верди, Амброаз Томас, Прейзер Лебендиждің арғы тарихы (Австрия) арияларының рециталы. Матиа Баттистини: Баритони патшасы, Прейзер. V. Austria; 2 CD-ге шығарылған, әншінің үлкен, жазылған шығармасының жақсы таңдалған және жақсы көшірілген қимасы бар. Матиа Баттистини, 1-3 том, Перл (Ұлыбритания). Матиа Баттистинидің сирек кездесетін шығармалары, 1 - 2 томдар, Симпозиум (Ұлыбритания). Бұл әнші көптеген тарихи CD-де де кездеседі.

Оның жазбаларының бағасы

Матья Баттистини ең ұлы әншілердің бірі ретінде бағаланды және оның көптеген дисктерімен тіпті беткей танысу оның неліктен замандастарымен осындай атақ-даңққа ие болғанын анықтайды. Ол жазбада көрсеткен дауыстық қарулар арсеналы арасында оның регистрлерінің керемет араласуы орнату, портменто және филь ди воке, сондай-ақ рубато және легато эффекттерінің массивімен біріктірілген. Оның өнері 1890 жылдары "жан күйзелісімен жырланған" веризмо операсының пайда болуына дейін жетілдірілді және Пол Плансон мен Марио Анкона сияқтылармен бірге (және аздап, Алессандро Бончимен) ол дискте ән айтудың еркек белканто өнерінің қараңғысын білдірді. Бақытымызға орай, Батистинидің ашық, биік және ашық баритоналық дауысы бастапқы акустикалық жазба процесінде жақсы болды, тек оның ең төменгі ноталары ғана саңырау естілді. Ол сондай-ақ, қабырғаға орнатылған дыбыс түсіру шұңқырымен және олардың қорапшалық шектерімен ертедегі дыбыс "студияларының" қиын жағдайларын өз замандастарының көбіне қарағанда әлдеқайда жақсы, олар жиі өзін қорқынышты сезінеді немесе қорқынышты сезінеді. Оның ән айтуы тіпті 1900 жылдары "ескірген" деп саналды. Нәтижесінде оның дисктері 19-ғасырдың басында итальяндық ән айту практикасына ретроспективті нұсқаулық береді (Гаэтано Донизетті мен Винченцо Беллини дәуірі) сонымен қатар Романтикалық опера музыкасының көп бөлігі жазылған вокализмнің "үлкен стилін" көрсетеді. Батистини бұл музыканы ерлікпен, батыл әрі патрициандық жолмен орындайды. Алайда ол өзінің дауысын жоғары ноталарды ұзарту арқылы немесе жазылған музыканы 21 ғасырдағы тыңдаушыларды таң қалдыратын кеңпейілділікпен әшекейлеу арқылы көрсетуден бас тартпайды, өйткені олар композитордың шығармасы қасиетті деп саналады. Бәлкім, Батистинидің ең тарихи жарық түсіруі "Non mi ridestar" - "Pourquoi me reveiller" итальян нұсқасы, Массененің Вертерінен тенор ариясы. Массенет басты кейіпкердің рөлін баритона арнап арнайы жасалған нұсқада Батистиниге арнап түсірді, композиторлар өздерінің музыкалық бөліктерін бір әншінің талантына сәйкес келтірген дәуірге қайта оралды, ал Батистинидің дәрежесіне сай әнші кез-келген өзгерісті қабылдауға болады. Батистинидің дискографиясын алғаш рет тыңдаған тыңдаушылар үшін оның рекордтық жазылған орындарына Дон Себастьяно, Макбет, Дон Карлос, Таннхаузер және L'Африканнан ариялардың нұсқалары кіреді. Сонымен қатар, Дон Карлоның Эрнаниден алынған үзінділерінің сериясы, 1906 жылы оны балауызға тапсырған. Баттистинидің дискідегі техникасы, стилі мен мұрасына баға беру үшін Майкл Скотттың "The Record of Singing" зерттеуінің бірінші томына (Duckworth, Лондон, 1977 жылы жариялаған) қараңыз.