Кіріспе

Оңтүстік Кореяның ең жоғары сот Оңтүстік Кореяның ең жоғары сот Кореяның Жоғарғы соты (대법원) - Оңтүстік Кореяның Сеухо қаласында орналасқан ең жоғары сот. Оңтүстік Корея Конституциясының 5-тарауы бойынша құрылған Сот Корея Конституциялық Сотының құзыретіне кіретін істерден басқа барлық істер бойынша түпкілікті және жан-жақты төрелік етеді. Ол он төрт судьядан тұрады, соның ішінде Кореяның Жоғарғы сотының Бас судьясы. Жоғарғы Сот Оңтүстік Кореядағы барлық қарапайым соттардың иерархиясының жоғарғы жағында орналасқан және дәстүрлі түрде Оңтүстік Кореяның дәстүрлі сот жүйесін білдіреді. Жоғарғы Сот Оңтүстік Кореядағы ең жоғары екі соттың біріне тең мәртебеге ие. Екіншісі - Кореяның Конституциялық соты.

Тарих

Бірінші республика кезінде алғашқы конституцияда 5-тарауда "Жоғарғы Сот" және "Конституциялық комитет" құрылды. Жоғарғы Сот ең жоғары қарапайым сот ретінде құрылды, бірақ конституциялық тексеру өкілеттігі жоқ, ол Конституциялық комитетке, конституциялық соттың бір түріне берілді. Сот жүйесіндегі сот билігінің осы үлестірілуі Оңтүстік Кореяның тұңғыш президенті Сингман Рие билігі кезінде толық жүзеге асырылған жоқ. Оның диктатурасы комитеттің жұмысын қиындатып, ақырында оны қайта құруға мүмкіндік бермеді. Жоғарғы Соттың сот төрелігін қайта қарау билігі болмаса да, ол 1948 жылдан 1957 жылға дейін Жоғарғы Соттың бірінші Бас судьясы "Ким Бён Ро" кезінде сот тәуелсіздігін пайдаланды. Жапон отаршылдық билігі кезінде Кореяның тәуелсіздік қозғалысына белсене қатысқаны үшін танымал, Бас судья Ким Бён Ро сот жүйесінің Сингман Риден тәуелсіздігін қорғады. Алайда, 1957 жылы Ким Бён Ро зейнетке шыққаннан кейін Жоғарғы Сот автократиялық ықпалға ұшырады. 1959 жылы Парктың саяси қарсыласы Чо Бонг Амды өлім жазасына кесу арқылы және сонымен қатар 1975 жылы Парк Чунг Хи дәуірінде Халықтың революциялық партиясы оқиғасының айыпталушыларын өлім жазасына кесу арқылы Жоғарғы Сот төрешілердің қулықпен жасаған тыңдаушылық скандалдары үшін өлім жазасын өтеп, сотқа қарсы қылмыс жасағаны үшін атақты абыройға ие болды. Апрель революциясынан кейін Конституциялық Комитет орнына Конституциялық Сот құрылды, бірақ Жоғарғы Сотқа өзгерістер әсер етпеді. 1961 жылы Пак Чунг Хи төңкерісінен кейін Екінші республика таратылды және әскери хунтадан азаматтық билікке номиналды ауысқаннан кейін 1962 жылы Үшінші республика құрылды. Төңкерістен кейін құрылмаған Конституциялық сот жойылып, сот төрелігін қайта қарау билігі Жоғарғы Сотқа берілді. Алайда Жоғарғы Сот билік басындағы диктаторға деген құрметін сақтап қалды. 1971 жылы Жоғарғы Сот президент Пак Чунг Хидің қысымшылыққа қарсылық білдірді және Ұлттық өтемақы туралы заңның 2-бабын конституциялық емес деп жариялады, бұл заң қызмет кезінде жарақат алған сарбаздар үшін мемлекеттік жауапкершілікті шектеді. Президент Пак Жоғарғы Сот судьяларын қайта тағайындаудан бас тарту арқылы жауап берді, бұл формальдылық болды. Төртінші және Бесінші республикалар жаңадан құрылған Конституциялық комитетке конституциялық тексеру өкілеттігін береді, бірақ сот бірінші рет ресми түрде өтінішті ұсынғаннан кейін комитет істі қарауы мүмкін. Бұл қосымша процестік кедергі комитетке күшін жоюға арналған, өйткені Жоғарғы Сот мұндай өтініштерге ешқашан рұқсат бермейтін, сонымен бірге Пак Чунг Хи режимі Комитетке толық конституциялық тексеру өкілеттігін бергенін жалғастыруға мүмкіндік береді. Бұл әскери хунтаның жазасыз әрекет етуіне мүмкіндік берді. 1987 жылы демократиялық режим орнағаннан кейін Конституциялық сот конституциялық тексеру өкілеттігімен Алтыншы Республикада қалпына келтірілді. Президент сот жүйесіне тағы да ықпал етпеу үшін, 1987 жылғы конституциялық түзету, Алтыншы Республиканы құрған, азаматтарға конституциялық шағымды тікелей Конституциялық сотқа беруге мүмкіндік береді, тіпті егер соттар бұдан бас тартса да. 2015 жылы Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы Оңтүстік Кореяның сот жүйесіне сот процесінің ұзақтығы мен шығындары жағынан ең тиімді деп баға берді.

Сот төрешілері

Жоғарғы Сот судьяларының құрамы мен тағайындалуы конституциялық ережелер мен заңдық ережелердің жиынтығымен реттеледі. Оңтүстік Кореяның қазіргі Конституциясында Жоғарғы Сот судьяларының нақты саны көрсетілмеген, бұл мәселе Сот Ұйымдастыру Актымен қарастырылған, бұл заң елдегі жалпы соттардың құрылымын сипаттайды. 2022 жылдан бастап Соттар ұйымы туралы заңның 4 (2) бабында Жоғарғы Сот судьяларының саны 14-ке белгіленеді. Айта кетерлігі, Конституцияның 104 (і) -бабында көрсетілгендей, барлық Жоғарғы Сот судьяларын Оңтүстік Корея Президенті тағайындайды, бұл Ұлттық Ассамблеяның мақұлдауына байланысты. Сонымен қатар, 104 баптың 2 тармағында Жоғарғы Соттың Бас судьясына Жоғарғы Соттың судьясы лауазымына тағайындауға үміткерлерді ұсынуға өкілеттік беріледі. Жоғарғы Сотта судья болып тағайындалу үшін Соттар ұйымы туралы заңның 42-бабының 1-тармағында көрсетілген белгілі бір талаптарға сай болуы керек. Біріншіден, олардың жасы кем дегенде 45-ке толмаған болуы тиіс. Екіншіден, олар заң бойынша адвокаттар ретінде білікті болуы керек. Сонымен қатар, үміткерлер заңгерлік тәжірибеде немесе академиялық салада 20 жылдан астам жұмыс тәжірибесі болуы тиіс. Осы ережелер Оңтүстік Кореяның Жоғарғы сотының заң саласында айтарлықтай біліктілігі мен тәжірибесі бар адамдардан құралуын қамтамасыз етеді. Тағайындау процесіне Президент пен Ұлттық Ассамблея, сондай-ақ кандидаттарды ұсынудағы Бас судьяның рөлі қатысады, бұл сот жүйесінде қажетті тежегіштер мен тепе-теңдіктерді сақтай отырып, Жоғарғы соттың тәуелсіздігі мен тұтастығын сақтауға бағытталған.

Жоғарғы Сот судьялары кеңесі

Оңтүстік Корея Конституциясының 104 ((2) -бабына сәйкес, Жоғарғы Соттың Бас судьясы төменгі дәрежелі сот судьяларын тағайындағанда "Жоғарғы Сот судьялары кеңесінің" келісімін алуы қажет. Бұл кеңес Жоғарғы Сот судьяларының барлығынан, соның ішінде Жоғарғы Сот судьясынан тұрады. Кеңестің шешім қабылдау процесі Сотты ұйымдастыру туралы заңның 16 (1), (2) және (3) баптарына сәйкес жүргізіледі. Шешім қабылдауға Жоғарғы Сот судьяларының үштен екісінің қарапайым көпшілігі қажет. Теңдік болған жағдайда, кеңестің тұрақты төрағасы ретінде қызмет ететін Бас судья теңдікті бұзуға дауыс беруге құқылы. Сот ұйымдастыру туралы заңның 17-бабында соттың әкімшілік өкілеттігіне қатысты кеңеске қосымша бақылау функциялары беріледі. Бұл функцияларға ішкі іс жүргізу ережелерін жариялау, жариялау үшін сот прецеденттерін таңдау және барлық жалпы соттар үшін, оның ішінде Жоғарғы Соттың өзі үшін салықтық жоспарлау кіреді. Түстік Кореяның Жоғарғы Соты судьяларының кеңесі әділ және тиімді сот төрелігін қамтамасыз ету үшін, ашықтық пен есеп беру қағидаттарын қолдаған кезде, Оңтүстік Кореяның Жоғарғы Соты ішінде ұжымдық шешім қабылдау және қадағалау механизмі ретінде қызмет етеді.

Жоғарғы соттың Бас судьясы

Оңтүстік Корея Конституциясының 104 (і) бабына сәйкес, Жоғарғы Соттың Бас судьясын Оңтүстік Корея Президенті Ұлттық Ассамблеяның мақұлдауына сәйкес тағайындайды. Бас судьяға қойылатын тәжірибе мен жасқа қойылатын талаптар Жоғарғы Соттың көмекші судьяларына Соттар ұйымы туралы заңның 42-бабының 1-тармағында көзделген талаптарға сәйкес келеді. Бас судьяның рөлі он төрт судьяның үштен екісінен көп бөлігін құрайтын en banc тыңдауларының (немесе Grand Bench) төрағалық етуші мүшесі ретінде қызмет етуден тыс. Осы маңызды жауапкершіліктен басқа, Бас судьяның басқа да маңызды функциялары бар. Конституцияның 111 (і) (3) бабына сәйкес Конституциялық соттың тоғыз судьясының үшеуі үшін кандидатураларды Бас судья ұсынады. Бұл рөл Конституциялық сотқа іріктеу процесінде Бас судьяның қатысуын көрсетеді. Сонымен қатар, Бас судья Жоғарғы Сот судьялары кеңесінің төрағасы болып табылады, ол осы кеңестің қызметін басқаруда және қадағалауда маңызды рөл атқарады. Сонымен қатар, Бас судья Жоғарғы соттың төрешілерінің бірін Ұлттық сот әкімшілігі министрі лауазымына тағайындайды. Бұл тағайындау ұлттық сот жүйесін басқарумен байланысты әкімшілік міндеттерді орындау үшін судьяны таңдауды қамтиды. Сонымен қатар, Жоғарғы Сот судьялары кеңесінің келісімімен, Бас судья сот төрелігін қалыптастырудағы ықпалды рөлін одан әрі атап өтіп, жалпы соттардағы барлық төменгі сот судьяларын тағайындайды. Бұл жауапкершіліктер Оңтүстік Кореяның сот жүйесіндегі Бас судьяның көп қырлы сипатын көрсетеді, ол тек сот басшылығын ғана емес, сонымен қатар әкімшілік және соттардың жалпы жұмыс істеуі мен тұтастығына ықпал ететін тағайындау функцияларын қамтиды.

Қызмет мерзімі

Конституцияның 105 (1), (2) және (4) баптары, сондай-ақ Сот ұйымдастыру туралы заңның 45 (4) бабында Оңтүстік Корея Жоғарғы Сотының көмекші судьяларының қызмет мерзімі көрсетілген. Олардың қызмет мерзімі бастапқыда 6 жыл болып, міндетті зейнетке шығу жасына дейін ұзартылуы мүмкін. Алайда, қазіргі Алтыншы Республикада ешқандай судьялар қайта тағайындалу арқылы өз мерзімдерін жаңартуға тырысқан жоқ. Бұл Соттың сот тәуелсіздігіне осындай жаңарту әрекеттерінен туындайтын ықтимал қауіпке байланысты. Конституцияның 106 ((2) -бабында көрсетілгендей, судьялар өздерінің қызметінен импичмент немесе бас бостандығынан айыру арқылы ғана босатылады. Сонымен қатар, саяси партияға мүше болу немесе оған қатысты іс-әрекетпен айналысуға Сот ұйымдастыру туралы заңның 43-бабының 1-тармағы және 49-бабы бойынша қатаң тыйым салынады. Оңтүстік Кореяның Жоғарғы сотының судьяларының маңызды аспектісі - егер олар ауыр психикалық немесе физикалық кемшіліктерге ие деп саналса, олар өз еркіне қарсы зейнеткерлікке шығуға мәжбүр болуы мүмкін. Бұл зейнетке шығу тәртібі Конституцияның 106 ((2) -бабында және Соттар ұйымы туралы заңның 47 -бабында нақты көрсетілген . Сонымен қатар, егер төменгі деңгейдегі сот төрешілерінің еңбекке жарамсыздығы анықталса, оларды зейнеткерлікке шығару туралы бұйрық беруге Жоғарғы Соттың Бас судьясының өкілеттігі бар. Бұл жүйе жоғары соттың судьялары мен Конституциялық соттың судьяларын айрықша ерекшелендіреді. Соңғысына зейнеткерлікке шығуды бұйыра алмайды, өйткені Конституциялық сот туралы заңда мұндай жүйе орнату туралы заңдық ереже жоқ.

Ғылыми сарапшылар

Жоғары Соттың зерттеу бөлімі - Жоғарғы Сот судьяларына көмек көрсететін лауазымды адамдардан тұрады. Осы лауазымды адамдар ғылыми судьялар (бұрын сот зерттеушілері немесе ғылыми судьялар деп аталатын) ретінде аталған және Заңның 24 (3) бабына сәйкес реттеледі. Ғылыми судьялардың екі санаты бар. Бірінші топқа төменгі қатарлы сот судьялары кіреді, олар Бас судьяның бұйрығымен Жоғарғы Сотқа тағайындалады. Сот зерттеушілері деп аталатын екінші топқа төменгі деңгейдегі сот төрешілері емес сарапшылар кіреді. Сот зерттеушілері ең көп дегенде үш жылға тағайындалады, ал зерттеуші судьялар әдетте бір жылдан екі жылға дейін Жоғарғы Сотта жұмыс істеуге жіберіледі. Зерттеуші судьялар мен сот зерттеушілерінің бұл жүйесіне неміс "Wissenschaftlichen Mitarbeiter" (Зерттеуші серіктестер) түсінігі әсер етеді. Германияда ғылыми-зерттеуші серіктестер - төменгі соттардың судьялары, олар федералды соттарға бес жылға дейін тағайындалады, олар жоғары соттардың судьяларына сот көмекшілері ретінде қызмет етеді. Осы ғылыми қызметкерлердің жұмыс мерзімі салыстырмалы түрде қысқа болса да, олар Соттың барлық сот процесін басқаруда негізгі қызметкер ретінде маңызды рөл атқарады. Бұл, әсіресе, Сотқа шағымданған істердің көптігін ескере отырып, маңызды. 2022 жылдың сәуір айына қарай Оңтүстік Кореяда Жоғарғы соттың жұмысына шамамен 100 зерттеуші судья және 30-ға жуық сот зерттеушілері қатысады.

Ұлттық сот әкімшілігі

"Ұлттық сот әкімшілігі" (ҰСӘ) Соттар ұйымы туралы заңның 67-бабына сәйкес Жоғарғы Соттың әкімшілік органы ретінде құрылды. Ұлттық сот қызметі Оңтүстік Кореядағы жалпы соттарға, соның ішінде Жоғарғы Сотқа қатысты барлық әкімшілік мәселелерді қадағалау мен басқаруға жауапты. "Ұлттық құқық қорғау органының" басшысы "Ұлттық құқық қорғау органының министрі" деп аталады, оны Жоғарғы соттың Бас судьясы Жоғарғы соттың төрешілерінің арасынан тағайындайды. Жоғары Соттың басқа судьялары сияқты министр де Оңтүстік Корея үкіметінің атқарушы тармағындағы Мемлекеттік кеңеске кіретін басқа министрлермен бірдей билік деңгейіне ие деп саналады. Сонымен қатар, Бас судья әдетте NCA вице-министріне тағайындайды, әдетте бұл лауазымға төменгі соттың аға судьясын таңдайды. ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитеті вице-министріне үкіметтік құрылымдағы басқа да вице-министрлермен бірдей қарастырылады. Ұлттық сот билігі Бас судьяның басшылығымен жұмыс істейді және Жоғарғы Сот судьялары кеңесінің шешімдерін жүзеге асырады. Оның негізгі міндеттері төменгі қатарлы соттар судьяларына адам ресурстарына қатысты мәселелерде Бас судьяға көмек көрсету, барлық қатарлы соттардың қаржы-экономикалық жоспарларын жоспарлау және шығыстар мәселелерін басқару, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және этикалық стандарттарды сақтау үшін ішкі тексерулер жүргізу.

Сот саясатын зерттеу институты

"Сот саясатын зерттеу институты" (JPRI, ), 2014 жылы Соттар ұйымы туралы заңның 76 2-бабына сәйкес құрылды. Ол Оңтүстік Кореяның Жоғарғы Сотының арнайы органы ретінде қызмет етеді, сот жүйесіне қатысты саяси мәселелерге байланысты зерттеулерге назар аударады. Сонымен қатар, JPRI халықты жалпы соттардың жұмыс істеуінің негізгі аспектілері туралы білім беруде рөл атқарады. Институт негізінен заңның 76 4-бабында көрсетілгендей төменгі деңгейдегі сот төрешілерінің құрамынан ғылыми қызметкерлерді және зерттеушілерді қабылдайды. Сонымен қатар, сот саясаты саласындағы ғылыми-зерттеулерге қатысы бар докторлық дәрежеге ие және тәжірибеге ие жеке тұлғалардан да көптеген зерттеушілер сырттан жұмысқа алынады. Бұл әртүрлі кадрларды қабылдау стратегиясы институттың жалпы соттардың ішінен де, сыртынан да түсінік пен көзқарастарды жинауға мүмкіндік береді. Қазіргі уақытта JPRI Ғоянг қаласында, Гёнги провинциясында орналасқан, ол өзінің ғылыми-зерттеу қызметі мен бастамаларына арналған арнайы кеңістікті ұсынады.

Ғимарат

Жоғарғы Сот 1995 жылға дейін Сеулдің Джунггу ауданындағы Сеосомун донда орналасқан. Қазіргі уақытта Сеулдің Сеочо қаласында орналасқан. Сеочодағы Жоғарғы Сот ғимаратының 16 қабатты және екі жер асты қабатты жалпы ауданы шамамен 66 500 шаршы метр. Бұл үлкен ғимарат Жоғарғы Сот, Ұлттық Сот Әкімшілігі және заң кітапханасын біріктіру үшін қажет болды. Ғимараттың негізгі орталығын негізінен Жоғарғы Сот пайдаланады, ал шығыс қанатын Ұлттық сот әкімшілігі пайдаланады. "Басқа қанатты" заң кітапханасы пайдаланады. Ғимараттың орталық кіреберісінде үш корей сөзі ойылып жазылған; еркіндік, теңдік және әділдік деген мағынаны білдіреді. Жоғарғы Сот әдетте ашық тыңдаулар өткізбейді, бірақ үкімдер үкімі айдың екінші және соңғы бейсенбісінде өткізіледі.

Құзыреті

Конституцияның 101 және 110-баптарына сәйкес Оңтүстік Кореяның Жоғарғы соты жалпы соттар мен әскери соттардан түскен барлық істер бойынша соңғы апелляциялық төрелік ету құқығына ие. Сонымен қатар, ол Конституцияның 107 бабының 2 тармағында көрсетілгендей, басқа да жалпы соттармен бірдей заңға сәйкес деңгейде сот төрелігін жүзеге асырады. Айта кетерлігі, Жоғарғы Сот кейбір істерді тек бір сатылы сот ретінде қарайды, шағымдану мүмкіндігі жоқ. Жоғарғы Сотта бір сатылы сот процестеріне жататын істердің бір санаты Оңтүстік Корея Президенті, Ұлттық жиналыс мүшелері, провинциялық деңгейдегі жергілікті губернаторлар және жергілікті парламент мүшелерінің сайлауына байланысты дауларға қатысты. Бұл істер мемлекеттік лауазымды адамдарды сайлау туралы заңның 222 және 223-баптарында қарастырылған, онда Жоғарғы Сот оларды шешу үшін жауапты жалғыз орган ретінде тағайындалған. Жоғарғы Сотта бір сатылы сот процестерінің тағы бір мысалы судьяларға қатысты тәртіптік іс-әрекеттерге қатысты істерді қамтиды. Сот төрешілерінің тәртіптік тәртібі туралы заңның 27 (2) бабына сәйкес, мұндай істерді тек Жоғарғы Сот қарайды.

Процедура

Соттар туралы заңның 7 (і) бабының 1-тармағында көрсетілгендей, Оңтүстік Кореяның Жоғарғы соты өзінің соңғы апелляциялық сот төрелігін екі түрлі кезең арқылы жүзеге асырады. Бірінші кезең "Кеші алқа" деп аталады, ол Соттың кішігірім алқасынан тұрады. Кемел сот алқасына сол алқаның ішіндегі ең аға судья төрағалық етеді. Екінші кезең "Ұлы сот" деп аталады, ол Соттың алқалы отырысы ретінде жұмыс істейді. Бас сотқа әрқашан Жоғарғы соттың Бас судьясы төрағалық етеді. Бұл отырыстар кезінде Жоғарғы соттың барлық судьялары бірге жиналып, істерді талқылайды және шешімдер қабылдайды.

Төрт судьядан тұратын алқалар және сот отырыстары

Іс-қимылдың алғашқы кезеңінде төрт судьядан тұратын алқа (немесе "Petty Bench", ) шағымды қалай қарау керектігін қарайды. Егер сол топтағы төрт судья бір дауысты шешім қабылдаса, іс топта шешіледі. Алайда, егер алқа бірталай шешім қабылдамаса немесе мәселені жалпы отырыста қарауға тура келетінін анықтаса (мысалы, Жоғарғы Соттың прецедентін өзгерту немесе заңға сәйкес маңызды конституциялық мәселені шешу кезінде), іс жалпы отырыста қарауға жіберіледі (немесе "Жоғарғы алқа"). Соттың үш-төрт судьялық алқасы бар екенін ескерсек, Жоғарғы Соттың он төрт судьясының тек он екісі ғана рәсімнің бірінші кезеңіне қатысады. Қалған екі Жоғарғы Сот судьялары - Бас судья және Ұлттық Сот Әкімшілігі министрі - Сотта әкімшілік рөл атқарады, бірақ олар белгілі бір алқаға тағайындалмайды. Екінші кезеңде Жоғарғы Сот судьяларының үштен екісінен астам мүшесі бар "Grand Bench" ("Ұлы алқа") төрт судьялық алқа жіберген істерді қарайды. Шешімдер қарапайым көпшілік дауыспен қабылданады. Алайда, егер көпшілік пікірге қол жеткізу мүмкін болмаса, Сот шешімі Актінің 66-бабына сәйкес анықталады. Екі кезеңде де Жоғарғы Сот фактілерді шешпейді, керісінше төменгі сатыдағы сот процестерінде келтірілген дәлелдерге сүйене отырып, шешім қабылдайды. Төменгі сатыдағы соттардың фактілерді анықтау сипатынан айырмашылығы, Жоғарғы Сот тек төменгі сатыдағы соттардың нақты іс бойынша шешімдерінде заң мен логиканы қолдануда қателіктер бар-жоғын тексереді. Сондықтан Жоғарғы Соттың рөлі төменгі соттардың шешімдерін қайта қарау, жаңа шешімдер шығару емес. Жоғарғы Сот негізінен екі түрлі шешім шығарады: төменгі соттың шешімін растау немесе істі қайта қарау. Мұндай жағдайларда төменгі сатыдағы сот Жоғарғы Сот атап өткен құқықтық қағидаларға бағынады. Егер осы заң принциптерін сынға алатын жаңа фактілік жағдайлар туындамаса, төменгі сатыдағы сот Жоғарғы Соттың нұсқауы бойынша шешім қабылдауы тиіс. Нәтижесінде, "айыптылықты қайта қарау үшін тергеу изоляторымен" сот шешімі соңғы болып саналады, тіпті ол төменгі сатыдағы сот процесінде жаңа сот жүргізуді қажет етсе де.

Басшылық етуші және жауапты әділет

Оңтүстік Кореяда сот алқаларына "төрағалық мүше" және "қамқорлықшы мүше" кіреді. Төрағалық мүше алқаның ресми өкілі болып табылады, ал жауапты мүше іс жүргізу мен сот процесін бақылайды және нақты іс бойынша сот үкімі жобасын дайындайды. Бұл жауапты мүшенің рөлі Еуропалық Соттың судья-декларатордың рөліне ұқсас. Әдетте, жауапты мүше компьютерлік жүйе арқылы кездейсоқ таңдалады, бұл бейтараптықты қамтамасыз етеді және бейтараптықтың кез келген күдігін болдырмайды. Ал төрағалық етуші мүшелер қызмет өтіліне байланысты бюрократиялық жолмен сайланады. Оңтүстік Корея соттарында "төраға отырған судья" термині белгілі бір іс бойынша төрағалық етуші мүшесінің рөлін белсенді атқаратын адамға қарағанда, бюрократиялық тұрғыдан "комиссияның басшысы" деп саналатын судьяға жиі қатысты екенін атап өту маңызды.

Кейс атаулары

Оңтүстік Кореяның Жоғарғы соты қазіргі істерге атау берудің белгілі бір ережесін ұстанады. Іс атауы - бұл іс туралы ақпаратты беретін сандар мен әліпбилер жиынтығы. Бірінші екі немесе төрт цифр сот ісі басталған жылды білдіреді. Жылдан кейін алфавитпен құралған іс коды беріледі, ол Соттың белгілі бір юрисдикциясына сәйкес келеді. Мысалы, "Da" әрпі жеке құқық істерін, ал "Du" әрпі қылмыстық құқық істерін білдіреді. Бұл кодекс Сот қарайтын істердің түрлерін жіктеуге көмектеседі. Соңғы рет берілген нөмір белгілі бір жыл ішінде іс қозғау тәртібіне байланысты беріледі, бұл әр іс үшін бірегей идентификацияны қамтамасыз етеді.

Статистика

2011 жылдан 2020 жылға дейін Жоғарғы Сотқа жылына шамамен 35 000 - 48 000 апелляциялық іс келіп түседі. Алайда Оңтүстік Кореяның Жоғарғы соты заң бойынша апелляцияны "үркітуге" құқығы жоқ (; certiorari қараңыз). Оңтүстік Кореяда 1981 жылы наурыз айында сот ісін жеделдету туралы арнайы заңға сәйкес сертификаттық жүйе құрылды, ол Жоғарғы Сотқа қарауға лайық емес немесе қарауға лайық емес деп санаған істерді қараудан бас тартуға өкілеттік берді. Алайда Оңтүстік Кореяның заң жүйесі жалпы алғанда үш сот жүргізу қағидасын қолдағандықтан, Жоғарғы Соттың өтінішті қабылдамау мүмкіндігі әділ сот процесіне құқықты бұзу ретінде қарастырылды. Нәтижесінде 1990 жылдың қыркүйегінде ол жойылған. Енді, қайта қарау туралы өтінішті алғаннан кейін, Жоғарғы Сот төрт судьядан тұратын алқа құруы керек. Содан кейін алқа бірталай шешім қабылдайды (мысалы, төменгі соттың шешімін қолдап, істі қайтару) немесе істі жалпы отырысқа жібереді. Жоғарғы соттың ерекше институционалдық құрылымы судьяларға едәуір жұмыс жүктейді. Жыл сайын Сот 35 000-нан 50 000-ға дейін іс қарайды. Бұл іріктеу процесі бойынша сот отырысы өткізілмеген істердің басым бөлігі қысқа мерзімде қаралады, көбінесе "3 - 4 минутқа созылады", - деп мәлімдеді бұрынғы Жоғарғы Сот судьясы Пак Сихван зейнетке шыққаннан кейінгі еңбектерінде. Осыған байланысты, Сотта ғылыми судьялардың рөлі өте маңызды болып табылады, олар сот отырыстары өткізілмейтін істерді мұқият талдауды және тексеруді қамтамасыз етеді. Оңтүстік Кореяның сот жүйесіндегі ықтимал реформалар әлі де дау-дамай мен пікірталастың тақырыбы болып табылады. Қазіргі қиындықтарды шешудің бірнеше нұсқалары ұсынылды. Бұл ұсыныстар Жоғарғы Сот судьяларының санын көбейтуді, сертификаттық жүйені қайта енгізуді және қазіргі апелляциялық соттар мен Жоғарғы Соттың арасында орналасқан қосымша апелляциялық соттарды құруды қамтиды. Апелляциялық соттардың бұл аралық деңгейі Жоғарғы Соттың қарамауын немесе қарамауын таңдаған істерді қарау үшін жауапты болады. Осы реформалардың әрқайсысы өз әсері мен ескертулері бар, ал мүдделі тараптар Оңтүстік Кореяның сот жүйесіне әсер ету мүмкіндігін талқылауды және талдауды жалғастыруда. Бұрынғы Бас судья Янг Сун Тэ Пак Кын Хе президент болған кезде ықпал етуші ретінде айыпталған. Қылмысқа байланысты Янг Пак Кын Хе президентіне қосымша апелляциялық сот құру үшін белгілі бір істі бұрмалауға қатысқан. 2019 жылы тұтқындалған, ал сот 2023 жылдың мамыр айында жалғасуда.

Сын-пікірлер мен мәселелер

Жоғарғы соттың атағы мен сенімін қазіргі Оңтүстік Кореяда қайтадан баяу нашарлап келеді, себебі әлеуметтік алаңдаушылықтар Чабол сияқты мекемелерге әділетсіз жомарттықпен қарайды және қарапайым соттардың иерархиясы ішіндегі саяси күрес, мысалы, 15-ші бас судья Янг Сунг Тэдің істі бұрмалау туралы жанжал. Конституцияда да, Соттар ұйымы туралы заңда да Жоғарғы Соттың көпшілікке арналған бос орындарына қатысты ешқандай жоспар жоқ. Осылайша, Ұлттық Ассамблея Конституцияның 104 (а) және 104 (б) баптарына сәйкес Жоғарғы Сот судьяларын тағайындау туралы келісім беруден бас тартқан кезде, басқа жол жоқ және Жоғарғы Сот судьялардың бос орындарынан шалдыққан. Бұл мәселе Кореяның Конституциялық сотында да орын алып жатқанмен, Жоғарғы соттың мәселесі Конституциялық соттың проблемасына қарағанда жеңіл, өйткені Жоғарғы Сот Заңның 66-бабының 1-тармағына сәйкес кез келген шешім үшін қарапайым көпшілікке ғана ие. Алайда Конституциялық Сотта Конституцияның 113 (і) бабы бойынша шешімді бекіту үшін кем дегенде алты судья болуы керек.