Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Холокосттан аман қалған Филип Мюллер (3 қаңтар 1922 - 9 қараша 2013) - еврей-словак Холокосттан аман қалған және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде он мыңдаған адамның өлтірілуіне куә болған Аушвицтегі ең үлкен нацистік неміс концентрациялық лагерінде Sonderkommando болды.
Holocaust survivor
Filip Müller (3 January 1922 – 9 November 2013) was a Jewish Slovak Holocaust survivor and Sonderkommando at Auschwitz, the largest Nazi German concentration camp during World War II, where he witnessed the murders of tens of thousands of people.
Аушвиц
Мюллер Чехословакияның Середь қаласында дүниеге келген. 1942 жылдың сәуірінде ол Холокосттың алғашқы көліктерінің бірімен Аушвицке жіберілді. Мюллер крематорийлер мен газ камераларын салумен айналысатын Зондеркомандаға тағайындалды. Кремториялар аяқталғаннан кейін Мюллер Sonderkommando бөлімшесіне тағайындалды. Ол өлтіру орындарын басқаруға тағайындалды; ол осы рөлді атқаруы, немістер оны тірі қалдырған жалғыз себеп деп сенді. Мюллер тобы жаңадан келген ерлер, әйелдер мен балаларды газ камерасының сыртындағы, крематорийлердің жертөледегі киімсіз аймақта кездестіреді. Ол қорқып қалған жаңа келгендерге қауіпсіз жерде екендерін айтқанын айтты. СС команда бергеннен кейін жалаңаш құрбандарды газ камераларына алып кетіп, оларды цианид сутегімен (Циклон В) газбен өлтіреді. Құрбандар өлтірілгеннен кейін Мюллер бөлімшесіне мәйіттерді алып, оларды өлшемі мен майлы тін бойынша топтастыру міндеті жүктелген. Құрбандардың киімдері жиналып, зарарсыздандырылды, сондай-ақ барлық құнды заттар СС-ке берілді, олардың кейбіреулерін Sonderkommando сауда-саттық мақсатында ұстап алады. Ол 1942 жылдың желтоқсан айында бұрынғы Sonderkommando-ның газбен өлтіріліп, кремацияланғанын сипаттады.
Müller was born in Sereď in the Czechoslovak Republic. In April 1942, he was sent on one of the earliest Holocaust transports to Auschwitz II, where he was given prisoner number 29236. Müller was assigned to the Sonderkommando that worked on the construction of crematoria and the installation of the gas chambers. Once the crematoria were completed, Müller was assigned to a Sonderkommando unit tasked with operating the killing facilities; his performing this role, he believed, was the only reason the Germans kept him alive. Müller's unit would meet new arrivals of men, women, and children at the undressing area just outside the gas chambers, in the basement of the crematoria. He testified he would tell the terrified new arrivals that they were somewhere safe. Once the SS had given the command, the naked victims would be herded into the gas chambers, where they were gassed with hydrogen cyanide (Zyklon B). After the victims had been murdered, Müller's unit was tasked with the removal of the bodies and grouping them by size and fatty tissue to facilitate their disposal in the crematoria. The victims' clothes were collected and disinfected, and all valuables to be surrendered to the SSsome of which the Sonderkommando would pocket for bartering purposes. He describes the gassing and cremating of a previous Sonderkommando in December 1942.
Тірі қалу
Зондеркоманданың бөлімшелері куәгерлерді жою үшін мерзімді түрде өлтірілді, бірақ Мюллер Аушвицте екі жылдан астам уақыт бойы аман қалды. Ақырында Мюллер өз өмірін газ камераларындағы Терезиенштадт отбасы лагерінің алғашқы жою тобының құрамына қосылып, өз өмірін аяқтауды шешті. Оның тағдырын күтіп тұрған кезде, оны таныған қыз оған келіп, Мюллер басқа аман қалғандарға қосылып, Холокосттың қорқынышты көріністерінің тірі куәгері болу үшін тірі қалу міндеті бар екеніне сенді. Ол 1945 жылдың қаңтарына дейін Аушвицте болды, ал Қызыл Армия келгенге дейін лагерь бос қалды. 1945 жылы мамыр айында Гунскирхендегі Маутхаузен лагерінен босатылды.
Sonderkommando units were periodically murdered to eradicate witnesses, but Müller managed to survive in Auschwitz for over two years. Eventually, Müller decided to end his life by joining a group of the first liquidation of Theresienstadt family camp inside the gas chambers. While awaiting his fate, a girl who recognized him came up to him, stating,
Müller came to believe that he had a duty to stay alive so that he could join other survivors and become a living witness to the horrors of the Holocaust. He remained at Auschwitz until January 1945, when the camp was evacuated before the arrival of the Red Army. After a death march into Germany, he was liberated from the Mauthausen subcamp of Gunskirchen in May 1945.
Куәлік
Мюллер алғаш рет ауруханада емделіп жатқан кезінде куәлік берді. Оның мәлімдемесі бастапқыда белгісіз чех жинағында жарияланған, бірақ ол 1966 жылы Холокосттан аман қалған тағы екі адам, Эрих Кулька мен Ота Краус жазған "Өлім фабрикасы" кітабында қайта басылды. Мюллер 1964 жылы Франкфурттағы Аушвицтің екінші сот процесінде куәлік етті. Ол 1942 жылдың жазында 1-ші крематорийдің Sonderkommando-дан Моновицке ауыстырылғанын, онда алты апта өткізгенін мәлімдеді. Моновицтегі лагерьдің негізгі Аушвицтен бөлініп, ол IG Farben неміс фирмасы басқаратын еңбек лагері болды, онда крематорийлер болған жоқ. Аушвицтегі тұтқындарының қалған бөлігінде Мюллер негізінен негізгі крематорийлер орналасқан Биркенауда жұмыс істеді. 1969 жылдан кейін Мюллер Батыс елдерінде өмір сүрді. 2013 жылы 9 қарашада 91 жасында Баден-Вюртембергтің Маннхайм қаласында қайтыс болды.
Müller first testified during his hospital recovery. His statement was originally published in an obscure Czech collection, but it was reprinted in the 1966 book The Death Factory, written by two other Holocaust survivors, Erich Kulka and Ota Kraus. Müller testified at the second Frankfurt Auschwitz trials in 1964. He stated that, in the summer of 1942, he was transferred from the Sonderkommando of Crematorium One, where he spent six weeks, to Monowitz. The Monowitz Subcamp, from the main Auschwitz site, was a labor camp run by the German firm IG Farben, and there were no crematoria there. For the remainder of his imprisonment at Auschwitz, Müller worked mainly at Birkenau, where the main crematoria were located. After 1969, Müller lived in the West. He died in Mannheim, Baden Wurttemberg on 9 November 2013, at the age of 91.