Кіріспе

Стробилуриндер – табиғи өнімдер мен олардың синтетикалық аналогтарының тобы. Стробилуриндердің бірқатары ауыл шаруашылығында фунгицидтер ретінде қолданылады. Олар ІІІ кешен деңгейінде тыныс алу тізбегін тежейтін үлкен QI (хинон сыртындағы тежегіштер) тобының құрамына кіреді. Алғашқы табиғи өнімдер – A және B стробилуриндері Strobilurus tenacellus саңырауқұлағынан бөліп алынған. Коммерциялық стробилурин фунгицидтері фототұрақтылық пен тиімділікті оңтайландыру арқылы жасалған. Стробилуриндер саңырауқұлаққа негізделген фунгицидтердегі маңызды қадам болды. 1996 жылы тұңғыш рет қолданысқа енгізілгеннен бері, қазір нарықта он негізгі стробилурин фунгициді бар, олар әлемдік фунгицидтер сатылымының 23-25 пайызын құрайды. Коммерциялық стробилурин туындыларының мысалдары: азоксистробин, крезоксим метил, пикоксистробин, флуоксастробин, оризастробин, димоксистробин, пираклостробин және трифлоксистробин. Стробилуриндер көбінесе контактілі фунгицидтер болып табылады және олардың жартылай ыдырау кезеңі ұзақ, себебі олар қабықшаға сіңіріліп, одан әрі тасымалданбайды. Олар басқа саңырауқұлақтарға басушылық әсер етеді, қоректік заттар үшін бәсекелестікті азайтады; митохондриядағы электрондық тасымалды тежеп, метаболизмді бұзады және мақсатты саңырауқұлақтың өсуіне тосқауыл қояды.

А- стробилурин

Стробилурин А (муцидин деп те аталады) Oudemansiella mucida, Strobilurus tenacellus, Bolinea lutea және тағы да басқаларымен өндіріледі. Алғаш рет оқшауланғанда, қате түрде EEE геометриялық изомері деп жіктелді, бірақ кейіннен толық синтез арқылы EZE изомері екені анықталды, суретте көрсетілгендей.

9- метоксистробилурин А

9 Метоксистробилурин А Favolaschia spp. түрлерімен өндіріледі. Кейіннен ол Mycena polygramma және Xerula melanotricha басидиомицет саңырауқұлақтарының мәдениеттерінде де табылды. Соңғы саңырауқұлақ оudemansin B-ны да өндіреді, онда R1 = MeO және R2 = Cl. R1 = H және R2 = MeO болатын Oudemansin X, Oudemansiella radicata-дан бөліп алынды.

Синтетикалық стробилуриндар

Стробилурин класындағы фунгицидтердің табылуы, егін шаруашылығында қолданылатын коммерциялық фунгицидтер тобын әзірлеуге мүмкіндік берді. Мысалдар төменде келтірілген.