Британдық дирижер: Адриан Бульт өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Sir Adrian Cedric Boult, CH (8 сәуір 1889 – 22 ақпан 1983) – британ дирижері. Өркендеген саудагерлік отбасында өскен ол Англияда және Германияның Лейпциг қаласында музыкалық білім алып, Лондондағы Корольдік опера театрында және Сергей Дягилевтің балет труппасында дирижерлік жұмысын бастады. Оның алғашқы маңызды лауазымы 1924 жылы Бирмингем қаласының оркестрінің дирижері болды. 1930 жылы Британ телерадио корпорациясы (BBC) оны музыка директоры етіп тағайындағанда, ол BBC симфониялық оркестрін құрып, оның бас дирижері атанды. Оркестрдің жоғары деңгейі тек екі жылдан кейін құрылған Лондон филармониялық оркестрімен (LPO) ғана салыстырылатын еді. 1950 жылы зейнеткерлік жасына жеткен соң BBC-ден кетуге мәжбүр болған Боулт Лондон филармониялық оркестрінің бас дирижері болды. Оркестр 1930 жылдардағы өркендеуінен төмендеп кеткен еді, бірақ оның басшылығымен қайта жанданды. 1957 жылы бас дирижер қызметінен кетіп, кейін президенттік лауазымын қабылдады. Карьерасының соңғы кезеңінде ол Лондон симфониялық оркестрі, Филармония оркестрі, Корольдік филармониялық оркестрі және бұрынғы оркестрі BBC симфониялық оркестрімен жұмыс істесе де, ол негізінен LPO-мен байланысты болды, 1978 жылға дейін концерттерде және жазбаларда дирижерлік етті, бұл оның «көктемнің қайта оянуы» деп кеңінен танылды. Боулт британ музыкасын қолдауымен белгілі болды. Ол өзінің досы Густав Холсттың «Планеталар» шығармасын алғаш рет орындады және Элгар, Блис, Бриттен, Делиус, Рутам, Типпет, Воан-Уильямс және Уолтон сияқты композиторлардың жаңа туындыларын таныстырды. BBC-дегі жылдары ол Барток, Берг, Стравинский, Шенберг және Веберн сияқты шетел композиторларының шығармаларын ұсынды. Тартымдылықты жақтырмайтын қарапайым адам болған Боулт өзінің мансабы бойында концерттік сахнадағыдай студияда да жайлы сезінді. 1960 жылдардың ортасынан бастап 1978 жылы соңғы жазбаларынан кейін зейнеткерлікке шыққанға дейін ол EMI үшін көптеген жазбалар жасады. Боулттың мұрасы – үш-төрт онжылдық бойы каталогта сақталған жазбалар қатарынан бөлек, кейінгі ұрпақтың көрнекті дирижерлеріне, соның ішінде сэр Колин Дэвис және Вернон Хендлиге тигізген әсері де бар.

English conductor

Sir Adrian Cedric Boult, CH (/b//oʊ//l//t/; 8 April 1889 – 22 February 1983) was a British conductor. Brought up in a prosperous mercantile family, he followed musical studies in England and at Leipzig, Germany, with early conducting work in London for the Royal Opera House and Sergei Diaghilev's ballet company. His first prominent post was conductor of the City of Birmingham Orchestra in 1924. When the British Broadcasting Corporation appointed him director of music in 1930, he established the BBC Symphony Orchestra and became its chief conductor. The orchestra set standards of excellence that were rivalled in Britain only by the London Philharmonic Orchestra (LPO), founded two years later. Forced to leave the BBC in 1950 on reaching retirement age, Boult became principal conductor of the London Philharmonic Orchestra. The orchestra had declined from its peak of the 1930s, but under his guidance its fortunes were revived. He retired as its chief conductor in 1957, and later accepted the post of president. Although in the latter part of his career he worked with several other orchestras, including the London Symphony Orchestra, the Philharmonia Orchestra, the Royal Philharmonic Orchestra, and his former orchestra, the BBC Symphony, it was the LPO with which he was primarily associated, conducting it in concerts and recordings until 1978, in what was widely called his "Indian summer". Boult was known for his championing of British music. He gave the first performance of his friend Gustav Holst's The Planets, and introduced new works by, among others, Elgar, Bliss, Britten, Delius, Rootham, Tippett, Vaughan Williams and Walton. In his BBC years, he introduced works by foreign composers, including Bartók, Berg, Stravinsky, Schoenberg and Webern. A modest man who disliked the limelight, Boult felt as comfortable in the recording studio as on the concert platform, making recordings throughout his career. From the mid 1960s until his retirement after his last sessions in 1978 he recorded extensively for EMI. As well as a series of recordings that have remained in the catalogue for three or four decades, Boult's legacy includes his influence on prominent conductors of later generations, including Sir Colin Davis and Vernon Handley.

Ерте өмір

Боулт Честерде, Чеширде, Седрик Рэндал Боулттың (1853–1950) екінші баласы және жалғыз ұлы ретінде дүниеге келді. Седрик Боулт бейбіт судья және Ливерпуль кеме қатынасы мен мұнай саудасымен айналысқан табысты кәсіпкер болды; Седрик пен оның отбасының қоғамдық істерге либералды-унитарлық көзқарасы бар еді және олар қайырымдылықпен белгілі болды. Боулт екі жасқа толғанда отбасы Блундллсэндске көшті, онда оған музыкалық тәрбие берілді. Ол ерте жасынан бастап Ливерпульдегі концерттерге қатысты, оларды көбінесе Ханс Рихтер дирижерлік етті. Оның өмірбаяуын жазған Майкл Кеннеди: «1901 жылдан 1908 жылдың қазанына дейін, Оксфордтың Крайст-Черч колледжіне түскенге дейін Боулт естіген ұлы суретшілердің қойылымдарына оқушы ретінде соншалықты көп қатысқан адамдардың саны аз болуы мүмкін» деп жазады. Оксфордта ол Ральф Воган Уильямспен танысты, ол өмір бойына досы болды. 1910 жылы ол Университет музыкалық клубының президенті болды, бірақ оның қызығушылықтары музыкамен ғана шектелмеді: ол жарысқа қатысуды ұнататын, Хенлидегі колледж қайығын жүргізіп, өмір бойы Леандер клубының мүшесі болды. Боулт 1912 жылы базалық «диплом» алды. 1912–13 жылдары Лейпциг консерваториясында музыкалық білімін жалғастырды. Музыкант Ханс Ситт дирижерлік класын басқарды, бірақ Боултқа ең үлкен әсер еткені – Никиш болды. Кейін ол еске алды: «Мен оның [Никиштің] барлық репетицияларына және Гевандхаустағы концерттеріне бардым. Оның таңғажайып дирижерлік техникасы және оркестрді меңгеру қабілеті зор болды: барлығы абсолютті дәлдікпен көрсетілді. Бірақ одан да жақсы интерпретация жасай білгендер де болды». Ол хор фестивальдерінде және 1913 жылғы Лидс фестивалінде ән шырқады, онда Никиштің дирижерлік өнерін тамашалады. Ол жерде Джордж Баттерворт және басқа британ композиторларымен танысты. Сол жылы Боулт Ковент-Гардендегі Корольдік опера театрының музыкалық құрамына қосылды, онда оның ең маңызды жұмысы Вагнердің «Парсифаль» операсының британдық премьерасына көмектесу және Никиш дирижерлік кезінде «жарық белгілерімен» жұмыс істеу болды.

Boult was born in Chester, Cheshire, the second child and only son of Cedric Randal Boult (1853–1950), and his wife, Katharine Florence ( Barman; d. 1927). Cedric Boult was a Justice of the Peace and a successful businessman connected with Liverpool shipping and the oil trade; Cedric and his family had "a Liberal Unitarian outlook on public affairs" with a history of philanthropy. When Boult was two years old the family moved to Blundellsands, where he was given a musical upbringing. From an early age he attended concerts in Liverpool, conducted mostly by Hans Richter. His biographer, Michael Kennedy, writes, "Few schoolboys can have attended as many performances by great artists as Boult heard between 1901 and October 1908, when he went up to Christ Church, Oxford." Among the musical friends he made at Oxford was Ralph Vaughan Williams, who became a lifelong friend. He was president of the University Musical Club for the year 1910, but his interests were not wholly confined to music: he was a keen rower, stroking his college boat at Henley, and all his life he remained a member of the Leander Club. Boult graduated in 1912, with a basic "pass" degree. He continued his musical education at the Leipzig Conservatory in 1912–13. Musician Hans Sitt was in charge of the conducting class, but Boult's main influence was Nikisch. He later recalled, "I went to all his [Nikisch's] rehearsals and concerts in the Gewandhaus. He had an astonishing baton technique and great command of the orchestra: everything was indicated with absolute precision. But there were others who were greater interpreters." He sang in choral festivals and at the Leeds Festival of 1913, where he watched Nikisch conduct. There he made the acquaintance of George Butterworth, and other British composers. Later that year Boult joined the musical staff of the Royal Opera House, Covent Garden, where his most important work was to assist with the first British production of Wagner's Parsifal, and do "odd jobs with lighting cues" while Nikisch conducted the Ring cycle.

Алғашқы жұмыс жүргізу

Боулт 1914 жылғы 27 ақпанда Вест-Кирби қоғамдық залында Ливерпуль филармониясының мүшелерімен кәсіби дирижер ретінде дебют жасады. Оның бағдарламасында Бах, Баттерворт, Моцарт, Шуман, Вагнер және Хьюго Вольфтың оркестрлік шығармалары, Агнес Николлз орындаған Моцарт пен Вердидің ариялары болды. Боулт Бірінші дүниежүзілік соғыста әскери қызметке жарамсыз деп танылды және 1916 жылға дейін резервтік бөлімде тәртіптік офицер болып қызмет етті. Ол соғыс кеңсесіне аудармашы ретінде жұмысқа алынды (о француз, неміс және итальян тілдерін жақсы білді). Бос уақытында ол концерттер ұйымдастырып, дирижерлік етті, олардың кейбіреулерін әкесі қаржыландырды, мақсаты оркестр музыканттарына жұмыс беру және музыканы кеңірек аудиторияға жеткізу болды. Армистиске дейін, Густав Холст кеңсеме кірді: "Адриан, YMCA мені жақын арада Салоникаға жібереді, ал Бальфур Гардинер, құдай оның жанын жарылқасын, маған қоштасу сыйы ретінде Король залын, жексенбі күні таңертең Король залы оркестрімен толық сыйлады. Енді біз "The Planets" операсын орындаймыз, және сіз дирижер болуыңыз керек". Ол осы кезеңдегі ең танымал премьерасы Холсттың "Планеталар" операсы болды. Боулт алғашқы қойылымды 1918 жылғы 29 қыркүйекте шақырылған 250-ге жуық көрермен алдында өткізді. Кейін Холст партитурасының көшірмесіне: "Бұл көшірме Адриан Боултке тиесілі, ол алғаш рет "Планеталарды" жұртшылық алдында жарқыратып, осылайша Густав Холсттың алғысын алды" деп жазды. Композитор оған: "Симфонияны керемет дирижерлік еткеніңіз үшін алғыс айтамын, құлағымда әлі де дыбыстары естіліп тұр. Мен болашақтағы беделім сіздің қолыңызда деп ойлаймын" деп хат жазды. Элгардың досы және өмірбаянын жазған скрипкашы В. Х. Рид, Боулттың Элгардың ұмытылған туындысын орындауы "шығарманың ұлылығы мен асыл сұлулығын" кеңірек жұртшылық назарына жеткізді деп жазды. Боулт соғыстан кейінгі жылдары дирижерлік жұмыстардың алуан түрін атқарды. 1919 жылы ол Сергей Дягилевтің балет труппасының музыкалық директоры болып Эрнест Ансерметтің орнына келді. Ансермет Боултқа дайындыққа барлық көмегін көрсеткенімен, труппаның репертуарында Боулт білмеген он төрт балет болды. Боулт қысқа мерзім ішінде Петрушка, От құсы, Шехерезада, La Boutique fantasque және The Good Humoured Ladies сияқты партитураларды меңгерді. 1921 жылы Боулт Владимир Розингтің Эолиан залында өткен Опера апталығында Британдық симфониялық оркестріне жетекшілік етті. Ол сонымен қатар академиялық лауазымды да иеленді. Хью Аллен Сер Хьюберт Пэрриден Корольдік музыка колледжінің директоры болып алмастырған кезде, ол Боултке Лейпциг үлгісінде дирижерлік сынып ашуға шақырды - Англиядағы алғашқы осындай сынып. Боулт 1919 жылдан 1930 жылға дейін сыныптарды басқарды.

Boult made his début as a professional conductor on 27 February 1914 at West Kirby Public Hall, with members of the Liverpool Philharmonic Orchestra. His programme comprised orchestral works by Bach, Butterworth, Mozart, Schumann, Wagner and Hugo Wolf, interspersed with arias by Mozart and Verdi sung by Agnes Nicholls. Boult was declared medically unfit for active service during the First World War, and until 1916 he served as an orderly officer in a reserve unit. He was recruited by the War Office as a translator (he spoke good French, German and Italian). In his spare time he organised and conducted concerts, some of which were subsidised by his father, with the aims of giving work to orchestral players and bringing music to a wider audience. Quote box |quoted=true |bgcolor=#FFFFF0 |salign=center | quote =Just before the Armistice, Gustav Holst burst into my office: "Adrian, the YMCA are sending me to Salonika quite soon and Balfour Gardiner, bless his heart, has given me a parting present consisting of the Queen's Hall, full of the Queen's Hall Orchestra for the whole of a Sunday morning. So we're going to do The Planets, and you've got to conduct." | source = Adrian Boult His best known première of this period was Holst's The Planets. Boult conducted the first performance on 29 September 1918 to an invited audience of about 250. Holst later wrote on his copy of the score, "This copy is the property of Adrian Boult who first caused The Planets to shine in public and thereby earned the gratitude of Gustav Holst." the composer wrote to him: "With the sounds ringing in my ears I send a word of thanks for your splendid conducting of the Sym. I feel that my reputation in the future is safe in your hands." Elgar's friend and biographer, the violinist W. H. Reed, wrote that Boult's performance of Elgar's neglected work brought "the grandeur and nobility of the work" to wider public attention. Boult took a wide variety of conducting jobs in the years following the war. In 1919, he succeeded Ernest Ansermet as musical director of Sergei Diaghilev's ballet company. Although Ansermet gave Boult all the help he could in his preparations, there were fourteen ballets in the company's repertory – none of which Boult knew. In only a short period, Boult was required to master such scores as Petrushka, The Firebird, Scheherazade, La Boutique fantasque and The Good Humoured Ladies. In 1921, Boult conducted the British Symphony Orchestra for Vladimir Rosing's Opera Week at Aeolian Hall. He also took on an academic post. When Hugh Allen succeeded Sir Hubert Parry as principal of the Royal College of Music, he invited Boult to start a conducting class along the lines of Leipzig – the first such class in England. Boult ran the classes from 1919 to 1930.