Кіріспе

Сәйхана түріндегі бизнес қытайлықтар жаңа Уикипедия редакторларына көмек көрсету орнын ойнайды Сәйхана немесе шай бөлмесі (сонымен қатар шай бөлмесі) - бұл негізінен шай және басқа да жеңіл сусындарды ұсынатын мекеме. Сәй бөлмесі мейрамханада, әсіресе түстен кейінгі шайды ұсыну үшін бөлінген бөлме болуы мүмкін немесе тек қаймақ шайды ұсынатын мекеме болуы мүмкін. Шәйхананың қызметі әр елге немесе жағдайға байланысты әр түрлі болуы мүмкін, бірақ көбінесе кофеханалар сияқты әлеуметтік қарым-қатынас орталықтары ретінде қызмет етеді. Кейбір мәдениеттерде ұлттық шай мәдениетіне байланысты әртүрлі типтегі шай орталығында орналасқан түрлі мекемелер бар. Мысалы, британдық немесе американдық шайханада түстен кейінгі шай мен әр түрлі кішкентай тағамдар беріледі.

Шығыс Азия

Қытай мен Жапонияда шайхана (қытайша: 茶館, немесе 茶屋,; жапонша: (茶屋); стандартты непалша: chiya ghar (चिया घर)) - бұл дәстүрлі түрде өз клиенттеріне шай ұсынатын орын. Адамдар шайханаларда әңгімелесу, араласу және шай ішу үшін жиналады, ал жастар шайханаларда жиі кездеседі. Гуандун (кантон) стиліне тән шайхана Қытайдан тыс жерлерде, әсіресе Непалдың Гималайында танымал. Бұл шайханалар (茶樓) деп аталады, олар дим-сам (點心) ұсынады, ал осы шағын тағамдар шаймен бірге дәм татқанда желеді. Чай қоғамдық сусын ретінде қолданылмас бұрын будда монахтары оны ой жүгірту үшін ішкен. 200 жылдан 850 жылға дейін буддизмді Қытайға бейімдеген кезде, шай дәрілік шөп ретінде қолданыла бастады. Кейін бұл буддалық монахтарға ойлануға көмектесу үшін ойға тұру үшін қажетті энергияны қамтамасыз ету үшін дамыған (бәлкім, кофеиннің миға әсер етуі арқылы). Көп ұзамай шай жалпыға ортақ сусын ретінде танымал болды, бұрын ішетін сүт және су негізіндегі сусынның орнына, Қытай шайханалары 8-9 ғасырларда қытайлықтар үшін әлеуметтік өмірдің жаңа түрін ұсынды. Жапон мәдени дәстүріне сәйкес, шайхана әдетте жапон шай рәсімдерін өткізуге арналған жеке құрылысты білдіреді. Бұл құрылым және әсіресе, оның ішіндегі шай рәсімін өтетін бөлме сөзбе-сөз "чай бөлмесі" деп аталады; 茶室; chashitsu. Архитектуралық кеңістік деп аталатын бұл аймақ эстетикалық және интеллектуалдық қанағаттандыру үшін құрылған. Эдо дәуірінде "чайхана" термині гейшалардың клиенттерін көңілдестіретін немесе жеке өмірге ұмтылатын жұптардың баратын жеріне қатысты болды. Бұл жағдайда мекемеге "шарапхана" деген мағынаны білдіретін "шарапхана" деп аталды; алайда бұл мекемелер тек үнемі шайды ғана ұсынды. Қазіргі кездегі "чайханалар" термині заманауи мағынада архаикалық болып саналса да, қазіргі заманғы "чайханалар" деп аталатын, шай мен кофеге қызмет көрсететін термин әлі де Киотода гейшалар орындайтын және клиенттерді көңілдететін мекемелерге қатысты қолданылады.

Орталық және Батыс Азия

Орталық Азияда "чайхана" термині әртүрлі елдерде кездесетін шайханалардың бірнеше түрлеріне қатысты; Бұларға Қазақстан, Қырғызстан және Өзбекстанның "чай бөлмесі" деп аударылатын түрлері жатады. Тәжікстанда ең ірі шайханалар - Исфара қаласындағы Ориент шайханасы, Қытай шайханасы және Ором шайханасы. Тәуелсіздіктің 15 жылдығында 2006 жылдың қыркүйек айында Исфараның тұрғындары Исфара шайханасын Куляб қаласына сыйға тартты. Шайханалар Батыс Азияның басқа бөліктерінде, атап айтқанда Иранда және Түркияда бар. Мұндай шайханаларды парсы тілінде "тайхана" деп атауға болады. Бұл шайханаларда әдетте шайдан басқа да бірнеше сусындар ұсынылады. Мысыр сияқты араб елдерінде шай, кофе және гибискус шай сияқты шөп шайларын ұсынатын мекемелер немесе (مقهى) деп аталады және көбінесе ағылшын тіліне "кофехана" деп аударылады.

Оңтүстік-шығыс Азия

Мьянмадағы (လက်ဖက်ရည်ဆိုင်), бұрын (ကာကာဆိုင်) деп аталатын шайханалар бүкіл елдегі қалалық орталықтардың негізгі бөлігі болып табылады. Бұл шайханалар алғаш рет британдық отаршылдық дәуірінде пайда болды. Олар сүт шай мен жергілікті тағамдардан бастап, үнділік фриттерге дейін (мысалы, және) немесе қытайлық бәліштерге (мысалы, және) дейін әр түрлі дәмді тағамдарды ұсынады. Сәйханалар әдетте әңгімелесу салондарына ұқсас орындар ретінде қызмет етеді.

Оңтүстік Азия

Пәкістанда танымал Пак шай үйі - Лахорда орналасқан интеллектуалды шайхана.

Ұлыбритания

Чай ішу - ағылшындармен тығыз байланысты ойын-сауық. Лондонның Aerated Bread Company компаниясының менеджері 1864 жылы нан пісіру залының алғашқы ашық шай бөлмесін құрған, бұл гүлденген тізбеге айналды. Сәй бөлмелері Виктория дәуірінде әйелдерге арналған мүмкіндіктердің бір бөлігі болды. Ұлыбританияда бүгін шай бөлмесі - бұл ішімдіктер мен жеңіл тағамдар ұсынылатын, жиі тыныш немесе тыныш атмосфераға ие шағын бөлме немесе мейрамхана. Тамақ кремді шайдан (Девоншир шай деп те аталады), яғни джем мен құюлы қаймақпен пісірілген сконнан бастап, таңертеңгі шайға дейін шай сэндвиктері мен кішкентай торттармен, жоғары шаймен, дәмді тағаммен ұсынылады. Шотландияда шайды әртүрлі пісірілген торттармен, кремпеттермен және басқа да торттармен қоса береді. Лондон қонақ үйлерінде шай бөлмелерінің ұзақ дәстүрі бар, мысалы, Браун қонақ үйінде 33 Albemarle Street, 170 жылдан астам уақыт бойы шай бөлмесінде шай қызмет етеді. Осыған ұқсас қолданыста шай бөлмесі - жұмыс орнында шай ішу үзілісі кезінде демалу және тамақтану үшін бөлінген бөлме. Дәстүр бойынша, бұл тамақты шай ішетін әйелдер ұсынған, оны кешкі ас ішетін әйелдермен шатастырмау керек.

Қауымдастық

Сәй бөлмелері Қауымдастық елдері, әсіресе Канадада танымал, өйткені қыста кешкі шай кең таралған. Менюде әдетте Ұлыбританиядағы сияқты тағамдар болады, бірақ кейде сары майлы торттар немесе басқа да шағын десерттер, мысалы, nanaimo барлар немесе pets de sœurs. Чайды көбінесе басқа да одақтас елдерде немесе британдық үлгіде ішеді.

Басқа жерлер

Францияда шай бөлмесі Salon de thé деп аталады, онда нан-тоқаш пен торттар ұсынылады. Көптеген еуропалық елдерде жеке шайханалар болған сияқты. Чехияда шай бөлмесі мәдениеті 1989 жылғы "Кефетті революциядан" кейін кеңінен таралды. Бүгінде елімізде 400-ге жуық шай бөлмесі (čajovny) бар (тек Прагада 50-ден астам), бұл кейбір деректерге сәйкес, Еуропадағы ең үлкен шай бөлмесі шоғырлануы. Косовода "çajtore" деп аталатын шайханалар бар.

XIX ғасырдағы ас-суды шектеуге бағытталған қозғалысқа қатысты

1830-шы жылдары ұстамдылық қозғалысы кезінде Ұлыбритания мен АҚШ-та шай бөлмесі пабқа балама ретінде танымал болды. Бұл форма он тоғызыншы ғасырдың аяғында, Кэтрин Кранстон Шотландияның Глазго қаласында "Мисс Кранстонның шай бөлмелері" желісінің біріншісін ашқанда, дамыды және ұқсас мекемелер Шотландияда танымал болды. 1880 жылдары АҚШ пен Англиядағы жақсы қонақ үйлер шай бөлмелері мен шай алаңдарында шай қызмет көрсетуді бастады, ал 1910 жылы олар АҚШ пен Ұлыбританияда би маниясы кеңінен тараған кезде түстен кейінгі шай билерін өткізе бастады. 1950 жылдары Ұлыбританияда әртүрлі шай бөлмелері кеңінен таралған. Кейінгі онжылдықтарда кафелер сәнге айналды, ал шай бөлмелері аз кездесті.

Басқа мағыналары мен ұқсас сөздер

"Шаянхана" термині үйге әкелетін құрғақ шай сататын бөлшек дүкенге де қатысты болуы мүмкін. Құрғақ шай (алғашқыда, еріген жапырақ түрінде, содан кейін шай қапшықтарында) азық-түлік дүкендерінде сатылатын, ал қазір негізінен супермаркеттерде сатылады. Үйде ішуге арналған шайды сатумен айналысатын ең көне дүкендердің бірі - Твиннингс, ол 1706 жылы ашылғаннан бері Лондонның орталығында сол үй-жайда жұмыс істейді. Оңтүстік Африка ағылшын тілінде "теарум" - "кафе" немесе шағын жергілікті бакалея дүкенінің синонимі. Жұмыс орнында шай бөлмесі ("орын" Солтүстік Америкада) - қызметкерлердің демалуы үшін бөлінген бөлме, атап айтқанда жұмыс үзілісі. Дәстүр бойынша, фабрика немесе кеңседе ыстық сусындар мен тағамдарды ұсынатын қызметкерді шай ханым деп атаған, бірақ бұл лауазым қазір жойылған. Сәй британдық мәдениет пен қоғамның көрнекті ерекшелігі болып табылады. Ұлыбритания ғасырлар бойы әлемдегі ең үлкен шай тұтынушылардың бірі болды, ал қазір адам башына жылына орташа есеппен 1,9 кг (4.18 фунт) шайды тұтынуда.