Кіріспе

Судандық әйел жазушы және әйелдер құқықтары жөніндегі белсенді Малкат әл Дар Мохамед Абдулла (Судан: ملکہ الدار محمد عبد الله, 1920 17 қараша 1969), сонымен қатар Маликах ад Дар деп те аталады, Судандық әдеби жазушы, педагог және әйелдер құқықтары жөніндегі белсенді. Оның 1950-ші жылдары жазған "Әл Фарағ әл 'арид" (Арқалық бос орын) романы әлеуметтік реализм стиліне негізделген алғашқы судандық роман ретінде сипатталған. Судандық әдеби сыншы Лемья Шаммат оны "әдеби феминисттік қайта өрлеудің ізашарсы және рухты және батыл әйел" деп атады.

Өмір және мансап

Малкат әл Дар Мохамед қазіргі Солтүстік Кордофан федералды штатының астанасы Эль-Обайд қаласында дүниеге келген. Бастауыш және орта мектепті бітірген соң, Омдурман қаласындағы мұғалімдер колледжіне оқуға түсіп, бітіргеннен кейін мұғалім болып қызмет етті. Ол ағылшын тілін өз бетінше үйреніп, Судандағы ағылшын мұғалімдерімен хат алысып жүрді. Суданның бірнеше қалаларында сабақ берген ол 1960 жылы Кордофанның білім инспекторы болып тағайындалды. Судан әйелдер одағының белсенді мүшесі, аты "үйдің ханымы" деп аударылатын Малкат әл Дар Мохамед 1969 жылы қайтыс болды.

Сыни қабылдау

Әдеби сыншы Эйман Ел Нұр "Әл Фарағ әл 'арид" романы әлеуметтік реализм стилідегі судандық романның алғашқы шынайы үлгісі болды деп мәлімдейді. Басты кейіпкер - Мұна - оқыған әйел, ол газетке сабақ беріп, жазады. Ол күйеуін ұлттық саясатқа қызығушылық танытпағаны үшін сынға алады. 1950 жылдардың бірінші жартысында жазылған, бірақ 1969 жылы ғана, оның авторы қайтыс болғаннан кейін, әңгіме "Судан қоғамында жұмыс істейтін әйелдің өмірін алғаш рет көрсетті". Сол мақалада "Эль-Нур" бұл романды романтикалық деп атап, Суданның ауылды көрінісін суреттейді. Әдеби сыншы Марсия Линкс Куэйлидің айтуынша, Малкат әл Дар Мохамед 1947 жылы радио Омдурман ұйымдастырған алғашқы қысқа әңгімелер байқауында Суданның ауыл өмірінен "Хаким әл Кария" немесе "Ауыл данасы" атты әңгімесімен жеңімпаз атанды. Оның басқа да бірнеше әңгімелері жергілікті және араб газеттер мен журналдарда жарияланды. Оның әңгімелерінде әйелдер дәстүрлі әлеуметтік-мәдени рөлдерді күмәнге ұшыратып, орталық кейіпкерлер ретінде ұсынылады. Судандық әйелдердің жазуы туралы мақаласында мысырлық жазушы Мамдух Фарадж әл Набби "Шаяқты бос орын" романының маңыздылығын атап өтті және осы романның жаңа бағасын берді. Судандық ақын және жазушы Аль-Нур Осман Абкардың сөздерін келтіріп, ол Малкат ад Дардың "патриархаттың қолтаңбасы босаған жерде өзінің қаһарман әйелдерінің рухани ізденісін орындау ниеті туралы айтады. Бұл әйелдердің дамуына және бостандығына кедергі болатын ерлердің билігінен бас тартуға деген санасыз тілек те болып табылады".