Кіріспе

Шынайы жәндіктер түрлері Сан-Хосе шөлкесі (Quadraspidiotus perniciosus) - диаспидтәрізділер тұқымдасына жататын жартылай шөлкелі жәндік. Бұл ауыл шаруашылығы зиянкестері, өйткені көптеген жеміс-жидек дақылдарына зақым келтіреді және өнімдерін жоғалтады. 1914 жылы Q. perniciosus инсектицидке төзімділіктің алғашқы құжаттандырылған жағдайы болды.

Тарату

Бұл түрдің шығу тегі Сібір, Қытайдың солтүстік-шығысы және Корея түбегінің солтүстік бөлігі. Антарктидадан басқа барлық құрлықтарға тараған, жеміс ағаштарының басты зиянкестері.

Құрама Штаттарға келу

Сан-Хосе шкаласы өзінің танымал атын Калифорния штатының Сан-Хосе қаласынан алады, онда Комсток оны 1881 жылы тауып, атады. Бұл жәндік АҚШ-тағы ең зиянды жәндік болып саналады. Ол 1870 жылы Сан-Хоседе Джеймс Лик Қытайдан әкелген ағаштарда пайда болған. 1890 жылы ол Калифорнияның басым бөлігінде тарады, бірақ 1893 жылдың тамызына дейін Роки тауларынан шығысқа қарай танылмады, ол Хауардтың Вирджиния штатының Шарлотсвилл қаласынан алған алмұрттан табылды. Көп ұзамай 1887 немесе 1888 жылы Нью-Джерсидегі екі балабақшада Калифорниядан жұқтырылған малдың әкелінгені және кең тарағаны анықталды. 1895 жылы бұл зиянкес шығыс штаттарының көпшілігінде көптеген бақшаларда және бау-бақшаларда қалыптасты. Марлат 1901-1902 жылдары Қытай, Жапония және Явада энтомологиялық зерттеулер жүргізді. Ол Сан-Хосе шкаласын басқару үшін Құрама Штаттарға құмырсқаны әкелді.

Сипаттама

Ересекті әйелдің денесі сары түсті және диаметрі екі миллиметрге дейін дөңгеленген қара сұр шөлмектермен жабылған. Екі ай бойы сары жұлдыздар тірі туылып, сынақтың артқы жағында күніне екі-үш рет шығады. Жаман ауа райы кезінде олар анасының таразысының астына жиналады. Желкеністер өсімдіктің басқа бөліктеріне таралып, тамақтана бастайды. Олар он күн өткеннен кейін көбеюде, көздері, аяқтары мен антенналары жоғала бастайды. Ересекті әйел келесі көбеюден кейін пайда болады және үлпек пайда болады, оған личинкалар қосылады. Аталық өсімдіктің дамуы үш түлікпен байланысты. Еркін еркек әйелге қарағанда ұзын, ал ересек еркек қызғылт сары түсті және қанаты бар. Ол бірнеше сағат қана өмір сүреді.

Экология

Бұл түр жылы және субтропиктік климаттарда кездеседі. Ол 200-ге жуық түрлі өсімдік түрлерін, негізінен жапырақты ағаштар мен бұталарды жұқтырады. Ол өсімдіктің сабақтарынан, бұтақтарынан, сабақтарынан, жапырақтарынан және жемістерінен кездеседі. Әйелдер жапырақ сабақтарында және жемістерінде басым, ал еркектер жапырақтарда басым. Жылы климатты аймақтарда жыл сайын бірнеше ұрпақ болуы мүмкін, ал салқын аймақтарда бір ұрпақ болады. Бірінші және екінші сатылар қабықтың жарықтарында қыстауы мүмкін, ал қыстап жатқан нимфалар -42 °C төмен температурада өмір сүре алады. Көктемде өркенді қызылшалар өсіп шығады.