Кіріспе

Фирманың білімге негізделген теориясы немесе білімге негізделген көзқарас (KBV) білімді фирмадағы маңызды, сирек кездесетін және құнды ресурс ретінде қарастырады. Фирманың білімге негізделген теориясына сәйкес, білімге негізделген ресурстарға ие болу, интеллектуалдық капитал деп аталады, динамикалық бизнес ортада өте маңызды. Бұл ресурстар шығындарды төмендетуге, инновация мен шығармашылықты дамытуға, тиімділікті арттыруға және тұтынушыларға пайда әкелуге ықпал етеді. Бұл білім бірнеше субъектілер арқылы, соның ішінде ұйымдық мәдениет пен сәйкестік, саясат, күнделікті жұмыс, құжаттар, жүйелер және қызметкерлер арқылы енгізілген және жүзеге асырылады. Стратегиялық менеджмент әдебиетінен шыққан бұл көзқарас бастапқыда Пенроуз (1959) ұсынған және кейін басқалар кеңейткен фирманың ресурсқа негізделген көзқарасын (RBV) кеңейтеді және кеңейтеді (Вернерфелт 1984, Барни 1991, Коннер 1991). Фирманың ресурсқа негізделген көзқарасы бәсекеге қабілетті артықшылыққа қол жеткізетін фирмаларда білімнің маңызды рөлін мойындайтын болса да, білімге негізделген көзқарастың жақтаушылары ресурсқа негізделген көзқарас жеткілікті емес деп санайды. Нақты айтқанда, RBV білімді ерекше ерекшеліктерге ие емес, жалпы ресурс ретінде қарастырады. Сондықтан ол білімге негізделген мүмкіндіктердің әртүрлі түрлерін ажыратпайды. Ақпараттық технологиялар фирманың білімге негізделген көзқарасында маңызды рөл атқара алады, өйткені ақпараттық жүйелерді компаниялар арасындағы және ішкі білімді басқаруды синтездеу, жақсарту және жеделдету үшін пайдалануға болады. Фирманың Білімге негізделген теориясы шын мәнінде теорияны құрай ма, жоқ па, бұл айтарлықтай пікірталас тақырыбы болды. Фирманың білімге негізделген көзқарасының бір көрнекті қолдаушысының (KBV) айтуынша, "фирманың пайда болатын білімге негізделген көзқарасы фирманың ешқандай ресми мағынадағы теориясы емес". Кәсіпорынның білімге негізделген көзқарасы туралы зерттеулер ресурстар мен мүмкіндіктер туралы субдискурстың бөлігі болып табылады, ол стратегия туралы кеңінен зерттеудің бір бөлігі болып табылады.