Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Интеллектуалдық капитал – экономикалық қызметте қолданылатын және оның иесіне (ұйымға) табыс әкелетін, материалдық емес объектілер жиынтығын құрайтын ақыл-ой процестерінің нәтижесі, оған ұйым қызметкерлерінің біліктілігі (адам капиталы), қарым-қатынастар құндылығы (қарым-қатынастық капитал) және қызметкерлер жұмыстан кеткеннен кейін қалған барлық нәрсе (құрылымдық капитал) жатады, ал интеллектуалдық меншік (ІМ) – мұның тек бір бөлігі ғана. Бұл компаниядағы әрбір адамның білетін нәрселерінің жиынтығы, осы білім компанияға бәсекелестік артықшылық береді. Бұл термин академиялық ортада компанияның балансында тікелей көрсетілмейтін материалдық емес активтердің құнын есепке алу мақсатында қолданылады. Ұлттық деңгейде интеллектуалдық капитал ұлттық материалдық емес капиталды (ҰМЕК) білдіреді. Академияда қолданылатын және ірі корпорацияларда қабылданған тағы бір мағынасы – білімді басқару және интеллектуалдық капиталды басқару (ІКБ) арқылы білімді қайта өңдеуге бағытталған. Интеллектуалдық капиталдың қорларын құру, қалыптастыру және жаңарту үшін стратегиялық көзқарас қалыптастыру қажет, ол зерттеу, пайдалану, өлшеу және ашықтау арқылы ұйымдық контексте интеллектуалдық капиталдың барлық үш өлшемін үйлестіреді. Интеллектуалдық капитал ұйымдардың байлығын бағалауда қолданылады. Кәсіпорынның бухгалтерлік кітаптарында тікелей көрсетілетін капитал – оның материалдық активтері мен қаржылық капиталы, бірақ кәсіпорын құнының негізін осы үш компонент құрайды. Интеллектуалдық капиталдың компоненттерінің нақты құнын және жалпы өнімділігін өлшеу – білім экономикасы мен ақпараттық дәуірде компанияны басқарудың маңызды бөлігі. Кәсіпорынның интеллектуалдық капиталын түсіну оның интеллектуалдық активтерін тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Адам капиталы – ұйымның бизнес мәселелерін шешу және оның интеллектуалдық меншігін пайдалану үшін жинақталған адамдық қабілеттері. Адам капиталы адамдарға тән және ұйым оны меншікке ие бола алмайды. Сондықтан, адам капиталы қызметкерлер кеткен кезде ұйымды тастап кетуі мүмкін, егер басқару олардың білімін игере алатын ортаны қамтамасыз ете алмаса. Адам капиталы сонымен қатар ұйымның адам ресурстарын шығармашылық және инновация арқылы өлшенгендей тиімді пайдалануын қамтиды. Құрылымдық капитал – ұйымның материалдық емес инфрақұрылымы, процестері және деректер базасы, олар адам капиталының жұмыс істеуіне жағдай жасайды. Бизнес серіктестермен, клиенттермен және жеткізушілермен қарым-қатынастардың құны «жақсы ниет» (goodwill) деп аталады, бірақ есептік ережелерге байланысты корпоративтік шоттарда көбінесе дұрыс көрсетілмейді.
Intellectual capital is the result of mental processes that form a set of intangible objects that can be used in economic activity and bring income to its owner (organization), covering the competencies of its people (human capital), the value relating to its relationships (relational capital), and everything that is left when the employees go home (structural capital), of which intellectual property (IP) is but one component. It is the sum of everything everybody in a company knows that gives it a competitive edge. The term is used in academia in an attempt to account for the value of intangible assets not listed explicitly on a company's balance sheets. On a national level, intellectual capital refers to national intangible capital (NIC). A second meaning that is used in academia and was adopted in large corporations is focused on the recycling of knowledge via knowledge management and intellectual capital management (ICM). Creating, shaping and updating the stock of intellectual capital requires the formulation of a strategic vision, which blends together all three dimensions of intellectual capital within the organisational context through exploration, exploitation, measurement, and disclosure. Intellectual capital is used in assessing the wealth of organizations. Directly visible on corporate books is capital embodied in its physical assets and financial capital; however all three make up the value of an enterprise. Measuring the real value and the total performance of intellectual capital's components is a critical part of running a company in the knowledge economy and Information Age. Understanding the intellectual capital in an enterprise allows leveraging of its intellectual assets. Human capital is an organization's combined human capability for solving business problems and exploiting its intellectual property. Human capital is inherent in people and cannot be owned by an organization. Therefore, human capital can leave an organization when people leave, and if the management has failed to provide a setting where others can pick up their know how. Human capital also encompasses how effectively an organization uses its people resources as measured by creativity and Innovation. Structural capital, the supportive non physical infrastructure, processes and databases of the organisation that enable human capital to function The value of the relationships a business maintains with its customers and suppliers is also referred as goodwill, but often poorly booked in corporate accounts, because of accounting rules.
Менеджмент
Көптеген білім өнімдері мен процестерінің материалдық емес болуы, олардың корпоративтік баланстардағы құндылығының артуымен байланысты, интеллектуалдық капиталды басқаруға деген қызығушылықты күшейтеді. Интеллектуалдық капитал қорын құру, дамыту және жаңарту үшін стратегиялық көзқарас қалыптастыру қажет, ол ұйымдық аядағы зерттеу және пайдалану, өлшеу және ашып көрсету арқылы интеллектуалдық капиталдың үш өлшемдерін (адамдық, құрылымдық және қарым-қатынастық капиталды) үйлестіреді. Интеллектуалдық капиталды басқару эволюциялық логикамен басқарылатын көп сатылы процесс ретінде қарастырылады. Интеллектуалдық капиталды басқару – стратегиялық үйлесім, зерттеу және пайдалану, өлшеу және интеллектуалдық капиталды есеп беруден тұратын өзара байланысты төрт практика жиынтығының циклі ретінде анықталады.
The intangible nature of many knowledge products and processes, in combination with the increasing importance of their value in corporate balance sheets leads to a growing interest in management of intellectual capital. Creating, shaping and updating the stock of intellectual capital requires the formulation of a strategic vision, which blends together all three dimensions of intellectual capital (human, structural and relational capital) within the organisational context through exploration and exploitation, measurement and disclosure. The management of intellectual capital is conceptualised as occurring via a multiple stage process, governed by an evolutionary logic. Intellectual capital management is defined as a cycle of four inter related sets of practices: strategic alignment, exploration and exploitation, measurement, and reporting of intellectual capital.
Пайдалану
Интеллектуалдық капиталды басқару эволюциялық логикамен реттелетін көп сатылы процесс ретінде қарастырылады. Патенттерге, авторлық құқықтарға және сауда құпияларына ғана назар аударатын зерттеулер оларды бизнесте пайдаланудың артықшылықтарын ескермейді. Басқаша айтқанда, бұл "материалдық емес активтер". Корпоративтік есептерде көбінесе қызметкерлердің құндылығы мен біліміне баса назар берілсе де, бұл маңызды актив мүлік ретінде қарастырылмайды. Компаниялар өз қызметкерлерімен бірге сатып алынған кезде "қалыптасқан жұмыс күші" терминін санат ретінде қолдануға болады. Егер мұндай санат болмаса, сатып алу бағасының артық бөлігі материалдық баланстық құннан асып, гудвилл ретінде ғана көрсетіледі. Интеллектуалдық капиталдан табыс табу үшін білімді басқару басқарушылардың міндетіне айналды. Көбінесе интеллектуалдық капитал, немесе оған құқықтар, пайдалану үшін шетелге көшіріледі, бұл бағалау қиын тәуекелдерге алып келеді.
The management of intellectual capital is conceptualised as occurring via a multiple stage process, governed by an evolutionary logic. Works that focus on the subset, namely the patents, copyrights, and trade secrets, ignore the benefits of their use with the business. Other terms include "intangible assets". While corporate reports often stress the value and the know how of its staff, this crucial asset cannot be considered property. The term "workforce in place" can be used as a category when companies with their staff are purchased. Without that category, most of the excess purchase price over the tangible book value would just appear as goodwill. In order to profit from intellectual capital, knowledge management has become a task for management. Often, intellectual capital, or at least rights to it, are moved off shore for exploitation, which entails risks that are hard to value.
Өлшем
Интеллектуалдық капиталды тексеру – компанияның интеллектуалдық капиталын бағалау және оны тиімді пайдалану, сондай-ақ компанияның интеллектуалдық капиталын арттыру мүмкіндіктерін анықтау мақсатымен компанияның интеллектуалдық капиталына бақылау жүргізу.
An intellectual capital audit is an audit of a company's intellectual capital to monitor and oversee the intellectual capital of a firm in order to capitalize on intellectual capital already within the company, and to identify opportunities to increase the intellectual capital of the company.
Интеллектуалдық капитал және қордың табысының өсуі
Акциялардың табысының өзгеруі негізінен инфляция, валюта бағамдары және әлеуметтік-экономикалық жағдайлар сияқты сыртқы факторлармен анықталады. Интеллектуалдық капитал компания акцияларының ағымдағы кірісіне әсер етпейді. Интеллектуалдық капитал акция табысының өсуіне үлес қосады.
Changes in stock returns are primarily determined by external factors such as inflation, exchange rates, and socioeconomic conditions. Intellectual capital does not affect a company stock's current earnings. Intellectual capital contributes to a stock's return growth.