Жаңарулардың іс жүзінде қолданылуы

Жаңалықтар мен технологияны енгізу арқылы қызметтерді жақсарту – инновацияның мағынасы. ISO 56000 стандарты бойынша инновацияның анықтамасы мен ерекшеліктері.

16 мин оқу

100%

Дереккөз: Innovation — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Жақсартуларды іске асыру

Инновация – бұл жаңа тауарлар немесе қызметтерді енгізуге немесе ұсынылып жатқан тауарлар мен қызметтерді жақсартуға әкелетін идеялардың практикалық іске асырылуы. ISO TC 279 стандарты ISO 56000:2020 инновацияны «құндылықты іске асыратын немесе қайта бөлетін жаңа немесе өзгертілген нысан» деп анықтайды. Басқа анықтамалар да бар, бірақ олардың ортақ белгісі – идеялар мен технологиялардың жаңалығына, жақсаруына және таралуына баса назар аудару. Инновация көбінесе инноваторлар нарықтарға, үкіметтерге және қоғамға ұсынатын тиімдірек өнімдерді, процестерді, қызметтерді, технологияларды, өнер туындыларын немесе бизнес-модельдерді жасау арқылы жүзеге асырылады. Инновация өнертабыспен байланысты, бірақ олар бір емес: инновация өнертабыстың нарықта немесе қоғамда мағыналы өзгерістер жасау үшін практикалық қолданылуын (яғни жаңа/жақсартылған мүмкіндікті) қамтиды, ал барлық инновацияларға жаңа өнертабыс қажет емес. Техникалық инновация көбінесе инженерлік процесте, егер шешілетін мәселе техникалық немесе ғылыми сипатта болса, көрініс табады. Инновацияның қарама-қарсысы – эксновация.

Шығармашылық және инновация

Жалпы алғанда, инновация шығармашылықтан экономикалық ортада шығармашылық идеяларды іске асыруға баса назар аудару арқылы ерекшеленеді. 2016 жылы Амабиль мен Пратт әдебиеттерді зерттеп, шығармашылықты ("бірлесіп жұмыс істейтін жеке адам немесе шағын топтың жаңа және пайдалы идеяларын жасауы") және инновацияны ("ұйым ішінде шығармашылық идеяларды табысты жүзеге асыру") деп ажыратады.

Экономика және инновациялар

1957 жылы экономист Роберт Солоу экономикалық өсудің екі құралы бар екенін көрсетті. Бірінші құрал өндірістің өсуіне, оның ішінде жалақылы еңбек пен капиталға байланысты болатын. Екінші құрал – өнімділік екені анықталды. Содан бері экономикалық тарихшылар технологиялық жаңалықтар мен технологиялық прогресс өнімділіктің өсуіне әкеледі деп есептеудің орнына, инновация процесін түсіндіруге тырысып келеді. Инновация тұжырымы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, негізінен Иосиф Шумпетердің (1883–1950) еңбектерінің арқасында қалыптасты, ол инновациялық процестердің экономикалық әсерін «құрылымдық қирату» деп сипаттады. Бүгінде нео-Шумпетерлік ғалымдар инновацияны бейтарап немесе саяси емес процесс ретінде қарастырмайды. Керісінше, инновация – әлеуметтік тұрғыдан құрылған процесс деп қарастырылады. Сондықтан, оның түсінігі инновация жүзеге асырылатын саяси және қоғамдық контекстке байланысты. Бұл инновацияның қазіргі гегемониялық мақсаты капиталды бағалау және пайданы барынша арттыру екенін білдіреді, мысалы, білімді меншіктеп алу (мысалы, патенттеу арқылы), жоспарланған қартаюдың кең таралған тәжірибесі (оның ішінде, конструкциялық тұрғыдан жөндеу мүмкін емеушілік) және Жевсон парадоксы, ол энергияны үнемдеудің салдары энергияны көбейтуге әкелетін механизмдерді іске қосатынын, тиімділіктің кері әсерін сипаттайды.

Түрлері

Инновация түрлерін анықтау үшін бірнеше аялар ұсынылды.

Ашық инновациялар

Жақындағы әдебиеттерде назар аударған инновацияның бір түрі – ашық инновация немесе "көзге көрінетін қатысушылардың күші". Ашық инновация дегеніміз – белгілі бір сала бойынша білімі жоқ, ұйымдық құрылымнан тыс адамдарды күрделі мәселелерді шешу үшін пайдалану.

Пайдаланушы инновациясы

Ашық инновацияларға ұқсас, пайдаланушы инновациясы – компаниялардың өз тауарлары мен қызметтерін пайдаланатын адамдарға жаңа идеяларды ойлап табуға, дамытуға көмектесуге және тіпті оларды іске асыруға сене білуі. Аристотель (б.з.д. 384–322 жж.) ұйымдық жаңалықтарды жақтырмады: ол барлық мүмкін ұйымдық формалар ашылғанына сенді. Римде 4 ғасырға дейін «novitas» және «res nova» / «nova res» сөздері инноваторға қатысты жағымсыз немесе оң баға беру үшін қолданылды. Бұл түсінік «жаңару» мағынасын білдірді және келесі ғасырларда «innovo» («жаңарту» немесе «қалпына келтіру») жаңа латын етістігіне енгізілді. Киелі кітаптың Вулгата нұсқасы (4 ғасырдың соңы) бұл сөзді рухани және саяси контексттерде қолданды. Ол поэзияда да пайда болды, көбінесе рухани мағынада, бірақ саяси, материалдық және мәдени аспектілермен де байланысты болды. 1800 жылдары капитализмді қолдаушылар социализмді инновация ретінде қарастырып, оған қарсы күш жұмсады. Мысалы, Голдвин Смит (1823–1910) әлеуметтік инновациялардың таралуын ақша мен банктерге жасалған шабуыл ретінде қарады. Бұл әлеуметтік жаңалықтар социализм, коммунизм, ұлттандыру және кооперативтік бірлестіктер болды. Инновация экономикасын зерттеуге үлкен үлес қосқан Жозеф Шумпетер (1883–1950) осы терминді танымал еткен адам ретінде танылады. Шумпетер индустриялар экономикалық құрылымды үнемі іштен революциялауға тиіс екенін, яғни жақсырақ немесе тиімдірек процестер мен өнімдермен, сондай-ақ нарықты бөлу арқылы (мысалы, қолөнер шеберханасынан фабрикаға өту) инновация жасауға тиіс екенін айтты. Ол «жаратылысқа қарай қирату капитализмнің ең маңызды ерекшелігі» екенін атап көрсетті. Бизнесте және экономикада инновация кәсіпкерлер тұтынушылардың қажеттіліктерін қанағаттандырудың жақсырақ жолдарын үздіксіз іздегенде, сапаны, беріктігін, қызмет көрсетуді және бағаны жақсартуға ұмтылғанда өсудің катализаторы бола алады – бұл ізденістердің нәтижесі жоғары технологиялар мен ұйымдастыру стратегияларымен инновацияға әкелуі мүмкін. Шумпетердің зерттеулері 20 ғасырдың басында көлік және коммуникация саласындағы жылдам жетістіктермен сәйкес келді, бұл факторлық мүмкіндіктер мен салыстырмалы артықшылықтардың экономикалық түсініктеріне үлкен әсер етті, өйткені ресурстардың немесе өндіріс техникасының жаңа комбинациялары тұтынушылардың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін нарықтарды үнемі өзгертеді. Осылайша инновациялық мінез-құлық экономикалық сәттілікке жету үшін маңызды болады.

Similar to open innovation, user innovation is when companies rely on users of their goods and services to come up with, help to develop, and even help to implement new ideas. Aristotle (384–322 BCE) did not like organizational innovations: he believed that all possible forms of organization had been discovered. Before the 4th century in Rome, the words novitas and res nova / nova res were used with either negative or positive judgment on the innovator. This concept meant "renewing" and was incorporated into the new Latin verb word innovo ("I renew" or "I restore") in the centuries that followed. The Vulgate version of the Bible (late 4th century CE) used the word in spiritual as well as political contexts. It also appeared in poetry, mainly with spiritual connotations, but was also connected to political, material and cultural aspects. In the 1800s people promoting capitalism saw socialism as an innovation and spent a lot of energy working against it. For instance, Goldwin Smith (1823 1910) saw the spread of social innovations as an attack on money and banks. These social innovations were socialism, communism, nationalization, cooperative associations. Joseph Schumpeter (1883–1950), who contributed greatly to the study of innovation economics, is seen as the one who made the term popular. Schumpeter argued that industries must incessantly revolutionize the economic structure from within, that is: innovate with better or more effective processes and products, as well as with market distribution (such as the transition from the craft shop to factory). He famously asserted that "creative destruction is the essential fact about capitalism". In business and in economics, innovation can provide a catalyst for growth when entrepreneurs continuously search for better ways to satisfy their consumer base with improved quality, durability, service and price searches which may come to fruition in innovation with advanced technologies and organizational strategies. Schumpeter's findings coincided with rapid advances in transportation and communications in the beginning of the 20th century, which had huge impacts for the economic concepts of factor endowments and comparative advantage as new combinations of resources or production techniques constantly transform markets to satisfy consumer needs. Hence, innovative behaviour becomes relevant for economic success.

Инновациялық процесс

Алғашқы модельде инновацияның үш кезеңі ғана қарастырылған. Утербек (1971) бойынша бұл кезеңдер: 1) идея тудыру, 2) мәселені шешу және 3) іске асыру. Екінші кезең аяқталған соң, пайда болғаны жаңа өнім, бірақ оны экономикалық әсерге жеткізгенше, инновация деуге болмайды. Таралу инновацияның кезеңі ретінде қарастырылмады. Сол кезде өндіріске баса назар аударылды. Инновацияның жарқын мысалы – Стенфорд индустриалды паркінен өркендеген Силикон алқабындағы стартаптар. 1957 жылы Нобель сыйлығының лауреаты, транзистордың қасиеттерін ашқан Уильям Шоклидің «Шокли Семикондуктор» компаниясының наразы қызметкерлері тәуелсіз «Ферчайлд Семикондуктор» фирмасын құру үшін жұмыстан кетті. Бірнеше жылдан кейін «Ферчайлд» саланың ірі ойыншысына айналды. Соңында, осы негізін қалаушылар өздерінің бірегей идеяларына негізделген жеке компанияларын ашты, содан кейін жетекші қызметкерлер де өз фирмаларын құрды. Келесі 20 жылда бұл процеске байланысты ақпараттық технологиялар саласындағы стартаптардың қарқынды өсуі орын алды. Силикон алқабы Шоклидің бұрынғы сегіз қызметкерінен құрылған 65 жаңа кәсіпорыннан бастау алды. Әрбір ұйым инновация жасай алады, мысалы, ауруханалар, университеттер және жергілікті билік органдары. Ұйымның бәсекеге қабілеттілігін сақтауы үшін тиісті құрылымы болуы керек. Ұйымдар қызметкерлердің негізгі жұмыс міндеттеріне қосымша, жұмыс топтарына инновациялық мүмкіндіктер мен ресурстар ұсыну арқылы табысын және өнімділігін арттыра алады. Жетекшілер мен менеджерлерге дәстүрлі ойлаудан бас тартып, өзгерістерді пайдаға асыру кеңес берілді. Технологияны қолданудың артуымен жұмыс әлемі өзгеріп жатыр, ал компаниялардың бәсекеге қабілеттілігі күшейіп келеді. Компаниялар бәсекеге төтеп беру үшін қызметтерін қысқартуға немесе қайта құруға мәжбүр болады. Бұл жұмыспен қамтуға әсер етеді, себебі кәсіпорындар жұмыс көлемін кемітпей, тіпті арттырып, жұмыс істейтін адамдардың санын азайтуға мәжбүр болады. Мысалы, бұрынғы мэр Мартин О’Мэлли Балтимор қаласын CitiStat жүйесін пайдалануға ынталандырды. Бұл жүйе – өнімділікті өлшеу деректері мен басқару жүйесі, ол қалалық қызметкерлерге қылмыс деңгейінен бастап шұңқырлардың жағдайына дейін бірнеше сала бойынша статистиканы жүргізуге мүмкіндік береді. Бұл жүйе саясат пен процедураларды уақыт және қаржыны тиімді пайдалана отырып, жақсы бағалауға көмектесті. Бірінші жылы CitiStat қалаға 13,2 миллион доллар үнемдеді. Тіпті қоғамдық көлік жүйелері де гибридтік автобустар паркін құрып, автобус аялдамаларындағы жағдайды нақты уақыт режимінде бақылау жүргізіп инновация жасады. Сонымен қатар, көліктердегі ұялы деректер терминалдары көліктер мен басқару орталығы арасындағы байланыс құралы ретінде қызмет етеді және олар орналасқан жері, жолаушылар саны, қозғалтқыштың жұмыс істеуі, жүрілген қашықтық және басқа да ақпарат туралы деректерді автоматты түрде жібереді. Бұл құрал көлік жүйелерін басқаруға және жеткізуге көмектеседі. Басқа инновациялық стратегияларға медициналық ақпаратты электрондық медициналық жазбаларға көшіру кіреді. Мысалы, АҚШ Тұрғын үй және қала құрылысы министрлігінің HOPE VI бағдарламасы қалалардағы қиын жағдайдағы тұрғын үйлерді жандандырылған, әртүрлі табыс деңгейіне ие адамдарға арналған орталарға айналдырды; Гарлем балалар аймағы жергілікті балаларды тәрбиелеу үшін қауымдастыққа негізделген тәсілді қолданды; ал Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің қоңыр алқаптарға арналған гранттары қоршаған ортаны қорғау, жасыл кеңістіктер, қауымдастық және коммерциялық даму үшін қоңыр алқаптарды айналдыруға көмектеседі.

An early model included only three phases of innovation. According to Utterback (1971), these phases were: 1) idea generation, 2) problem solving, and 3) implementation. By the time one completed phase 2, one had an invention, but until one got it to the point of having an economic impact, one did not have an innovation. Diffusion was not considered a phase of innovation. Focus at this point in time was on manufacturing. A prime example of innovation involved the boom of Silicon Valley start ups out of the Stanford Industrial Park. In 1957, dissatisfied employees of Shockley Semiconductor, the company of Nobel laureate William Shockley, co inventor of the transistor, left to form an independent firm, Fairchild Semiconductor. After several years, Fairchild developed into a formidable presence in the sector. Eventually, these founders left to start their own companies based on their own unique ideas, and then leading employees started their own firms. Over the next 20 years this process resulted in the momentous startup company explosion of information technology firms. Silicon Valley began as 65 new enterprises born out of Shockley's eight former employees. All organizations can innovate, including for example hospitals, universities, and local governments. The organization requires a proper structure in order to retain competitive advantage. Organizations can also improve profits and performance by providing work groups opportunities and resources to innovate, in addition to employee's core job tasks. Executives and managers have been advised to break away from traditional ways of thinking and use change to their advantage. The world of work is changing with the increased use of technology and companies are becoming increasingly competitive. Companies will have to downsize or reengineer their operations to remain competitive. This will affect employment as businesses will be forced to reduce the number of people employed while accomplishing the same amount of work if not more. For instance, former Mayor Martin O'Malley pushed the City of Baltimore to use CitiStat, a performance measurement data and management system that allows city officials to maintain statistics on several areas from crime trends to the conditions of potholes. This system aided in better evaluation of policies and procedures with accountability and efficiency in terms of time and money. In its first year, CitiStat saved the city $13.2 million. Even mass transit systems have innovated with hybrid bus fleets to real time tracking at bus stands. In addition, the growing use of mobile data terminals in vehicles, that serve as communication hubs between vehicles and a control center, automatically send data on location, passenger counts, engine performance, mileage and other information. This tool helps to deliver and manage transportation systems. Still other innovative strategies include hospitals digitizing medical information in electronic medical records. For example, the U. S. Department of Housing and Urban Development's HOPE VI initiatives turned severely distressed public housing in urban areas into revitalized, mixed income environments; the Harlem Children's Zone used a community based approach to educate local area children; and the Environmental Protection Agency's brownfield grants facilitates turning over brownfields for environmental protection, green spaces, community and commercial development.

Инновацияларды қолдау

Кәсіпорындардың инновациялық дамуы көптеген жолдармен жүзеге асады, қазір «ұзындығынан инновацияларды» іске асыру үшін ресми ғылыми-зерттеу және әзірлеу (ҒЗЗЖ) жұмыстарына көп көңіл бөлінеді. ҒЗЗЖ патенттер мен басқа да ғылыми жаңалықтарды ынталандыруға көмектеседі, бұл өнеркәсіп, медицина, инженерия және мемлекеттік қызмет сияқты салаларда өнімді өсуге әкеледі. Дегенмен, инновацияларды жұмыс тәжірибесін өзгерту арқылы, кәсіби тәжірибені алмасу және біріктіру арқылы және басқа да көптеген жолдармен дамыту мүмкін. Инновация және технологияны беру тұжырымдамаларының арасындағы байланысты зерттеу олардың өзара байланысты екенін көрсетті. Радикалды және революциялық инновациялар ҒЗЗЖ-дан шығады, ал практикадан көбірек ұсынылатын инновациялар пайда болуы мүмкін, бірақ осы үрдістердің әрқайсысына көптеген ерекшеліктер бар. Ақпараттық технологиялар мен бизнес процестер мен басқару стиліндегі өзгерістер инновацияларға қолайлы жұмыс жағдайын туғыза алады. Мысалы, бағдарламалық құралдар компаниясы Atlassian тоқсан сайын «ShipIt Days» өткізеді, онда қызметкерлер компанияның өнімдеріне қатысты кез-келген нәрседе жұмыс істей алады. Google қызметкерлері өз уақытының 20%-ын өздері басқаратын жобаларда (Инновациялық демалыс деп аталады) жұмыс істейді. Екі компания да осы төменнен жоғарыға қарай процестерді жаңа өнімдер мен мүмкіндіктердің негізгі көзі ретінде атайды. Инновацияның маңызды факторы – өнімдерді сатып алатын немесе қызметтерді пайдаланатын тұтынушылар. Нәтижесінде ұйымдар пайдаланушыларды фокус-топтарға енгізе алады (пайдаланушыға бағытталған тәсіл), жетекші пайдаланушылармен тығыз жұмыс істейді (жетекші пайдаланушы әдісі) немесе пайдаланушылар өз өнімдерін өздері бейімдеуі мүмкін. Жетекші пайдаланушы әдісі идеяны қалыптастыруға бағытталған, ол пайдаланушыларды жаңа инновацияларды әзірлеуге жетекшілік етуге негізделген. U STIR – Еуропаның жер үсті көлік жүйесін жаңарту жобасы осындай семинарларды қолданады. Пайдаланушылар инновациясы бойынша көптеген инновацияларды технология мен өнімдерді өздерінің әдеттегі қызметі аясында іске асыратын және қолданатын адамдар жасайды. Кейде пайдаланушы инноваторлар өз өнімдерін сату арқылы кәсіпкер бола алады, олар өз инновацияларын басқа инновацияларға айырбастауды таңдай алады немесе оларды жеткізушілері қабылдауы мүмкін. Қазіргі таңда олар өз инновацияларын ашық кодты пайдалану әдістерін қолдана отырып еркін жариялауды таңдай алады. Мұндай инновациялық желілерде пайдаланушылар немесе пайдаланушылар қауымдастығы технологияларды одан әрі дамытып, олардың әлеуметтік мағынасын қайта табуы мүмкін. Анықталған мәселенің шешімін жаңадан табудың бір әдісі – көптеген мүмкін шешімдермен тәжірибе жасау. Бұл әдісті Томас Эдисонның зертханасы үйде қолдануға арналған ыстық тұтанатын шамның экономикалық тұрғыдан тиімді нұсқасын табу үшін қолданды, бұл көмірленген бамбукқа шешім қабылдамас бұрын мыңдаған ықтимал сүтқұрамдарды іздеуді білдірді. Бұл әдіс кейде дәрілік препараттарды зерттеуде қолданылады. Мыңдаған химиялық қосылыстар аурудың биологиялық маңыздылығы анықталған мақсатты молекулаға қарсы белсенділігі бар-жоғын анықтау үшін жоғары өнімділік скринингінен өтеді. Осылайша болашақ қосылыстарды зерттеуге болады; тиімділігін арттыру және жанама әсерлерді азайту үшін өзгертілуі мүмкін, өндіріс шығындары үшін бағаланады; және егер сәтті болса, емдеуге айналады. A/B тестілеудің осыған байланысты әдісі веб-сайттар мен мобильді қосымшалардың дизайнын оңтайландыруға көмектесу үшін жиі қолданылады. Бұл Amazon сияқты ірі сайттар пайдаланады. com, Facebook, Google және Netflix. Procter & Gamble компьютерлік симуляция өнімдері мен онлайн пайдаланушылар панельдерін тұтыну өнімдерінің дизайнын, таңбалануын және сөреге орналастыруын басқару үшін көптеген тәжірибелер жүргізу үшін қолданады. Capital One осы әдісті несие карталарын сату ұсыныстарын жүргізу үшін қолданады. Өндірістік және қызмет көрсету ұйымдарының үлкен саны бойынша жүргізілген бір зерттеуде ұйымдық инновацияның жүйелі бағдарламалары жиі: сапаны жақсарту, жаңа нарықтарды құру, өнім ассортиментін кеңейту, еңбек шығындарын азайту, өндірістік процестерді жақсарту, материалдардың құнын азайту, қоршаған ортаға зиянды азайту, өнімдерді/қызметтерді ауыстыру, энергияны тұтынуды азайту және ережелерге сәйкес келу арқасында іске асырылады. Екінші жағынан, белсенді бағалық бәсекеге қабілеттілік тиімділік пен икемділікке қадамдар жасауға бағытталған процестік инновацияларға ұмтылады, олар көбінесе нарық үлесін кеңейтуді көздейтін ірі, орнықты фирмалар тарапынан іздестіріледі.

Innovation by businesses is achieved in many ways, with much attention now given to formal research and development (R&D) for "breakthrough innovations". R&D help spur on patents and other scientific innovations that leads to productive growth in such areas as industry, medicine, engineering, and government. Yet, innovations can be developed by less formal on the job modifications of practice, through exchange and combination of professional experience and by many other routes. Investigation of relationship between the concepts of innovation and technology transfer revealed overlap. The more radical and revolutionary innovations tend to emerge from R&D, while more incremental innovations may emerge from practice – but there are many exceptions to each of these trends. Information technology and changing business processes and management style can produce a work climate favorable to innovation. For example, the software tool company Atlassian conducts quarterly "ShipIt Days" in which employees may work on anything related to the company's products. Google employees work on self directed projects for 20% of their time (known as Innovation Time Off). Both companies cite these bottom up processes as major sources for new products and features. An important innovation factor includes customers buying products or using services. As a result, organizations may incorporate users in focus groups (user centered approach), work closely with so called lead users (lead user approach), or users might adapt their products themselves. The lead user method focuses on idea generation based on leading users to develop breakthrough innovations. U STIR, a project to innovate Europe's surface transportation system, employs such workshops. Regarding this user innovation, a great deal of innovation is done by those actually implementing and using technologies and products as part of their normal activities. Sometimes user innovators may become entrepreneurs, selling their product, they may choose to trade their innovation in exchange for other innovations, or they may be adopted by their suppliers. Nowadays, they may also choose to freely reveal their innovations, using methods like open source. In such networks of innovation the users or communities of users can further develop technologies and reinvent their social meaning. One technique for innovating a solution to an identified problem is to actually attempt an experiment with many possible solutions. This technique was famously used by Thomas Edison's laboratory to find a version of the incandescent light bulb economically viable for home use, which involved searching through thousands of possible filament designs before settling on carbonized bamboo. This technique is sometimes used in pharmaceutical drug discovery. Thousands of chemical compounds are subjected to high throughput screening to see if they have any activity against a target molecule which has been identified as biologically significant to a disease. Promising compounds can then be studied; modified to improve efficacy and reduce side effects, evaluated for cost of manufacture; and if successful turned into treatments. The related technique of A/B testing is often used to help optimize the design of web sites and mobile apps. This is used by major sites such as amazon. com, Facebook, Google, and Netflix. Procter & Gamble uses computer simulated products and online user panels to conduct larger numbers of experiments to guide the design, packaging, and shelf placement of consumer products. Capital One uses this technique to drive credit card marketing offers. One survey across a large number of manufacturing and services organizations found that systematic programs of organizational innovation are most frequently driven by: improved quality, creation of new markets, extension of the product range, reduced labor costs, improved production processes, reduced materials cost, reduced environmental damage, replacement of products/services, reduced energy consumption, and conformance to regulations. On the other hand, active price competitiveness is geared toward process innovations that lead to efficiency and flexibility, which tend to be pursued by large, established firms as they seek to expand their market foothold.

Ұйымның ішкі инновациялық сәтсіздіктері

Ұйымдық инновациялық бағдарламалардың сәтсіздігі кеңінен зерттелді және себептері айқын түрде әртүрлі. Кейбір себептер ұйымның ықпалына бағынбайтын сыртқы факторларға байланысты. Ал қалғандары ішкі себептер болып, ұйымның бақылауында болады. Ішкі сәтсіздіктердің себептерін мәдени инфрақұрылымға және инновациялық процеске байланысты себептерге бөлуге болады. Дэвид О'Салливан көптеген ұйымдардағы инновациялық процестегі сәтсіздіктердің себептерін бес түрге тоғыстыруға болатынын жазды: мақсатты нақты қоймау, іс-қимылдарды мақсаттармен дұрыс келістіре алмау, командалық жұмыстың нашар ұйымдастырылуы, нәтижелерді тиімді бақыламау және ақпарат алу мен байланыстың жеткіліксіздігі.

Экологиялық және әлеуметтік инновациялардың сәтсіздігі

Инновация көбінесе барлыққа өсім мен гүлденуді сыйлайтын, жақсы күш ретінде қарастырылады және оның міндетті және тоқтатылмайтын нәрсе екені жиі айтылады. Бұл инновацияның нақты тарихи және мәдени контексте түсінілуіне байланысты: Бен Робра және авторлар (2023) көрсеткендей, инновацияға қатысты басым гегемоникалық көзқарас, «жаңару немесе қырылу» деген ұранымен бейнеленген капиталистік өндіріс моделімен тығыз байланысты. Осы көзқарас бойынша, инновацияның басты қозғаушы күші капиталды жинақтау қажеттілігі болып табылады, ол тек пайданы арттыруға бағытталған, ал таза қоршаған орта, әлеуметтік теңдік сияқты қоғамдық қажеттіліктерді, жалпы планетамыздың биофизикалық шектерін ескермейді.

Инновацияны өлшеу

Инновацияны өлшеу өзіндік қиындықтарды тудырады, себебі бұл салыстыруға мүмкіндік беру үшін шамамен бірдей болуын білдіреді, соның арқасында сандық көрсеткіштермен салыстырулар жасауға болады. Бірақ, инновация – анықтамасы бойынша жаңалық. Сондықтан, өнімдер мен қызметтерді салыстыру көбінесе мағынасыз. Дегенмен, Эдисон және авторлар инновациялық басқару туралы әдебиеттерді қарастырғанда 232 инновациялық көрсеткішті анықтады. Олар осы көрсеткіштерді бес өлшем бойынша жіктеді: инновациялық процеске кіріс, инновациялық процестен шығыс, инновациялық шығыстың нәтижесі, инновациялық процестегі іс-әрекеттерге қол жеткізу шаралары және мұндай процесті жеңілдететін факторлардың қолжетімділігі.

Саяси деңгейде

Саяси деңгейде инновациялық шаралар елдің немесе аймақтың инновация арқылы бәсекеге қабілеттілігін арттыруға көбірек бағытталған. Осыған байланысты ұйымдық мүмкіндіктерді әртүрлі бағалау жүйелері арқылы бағалауға болады, мысалы, Еуропалық сапа менеджменті қорының жүйелері. ЭЫДҰ-ның Осло нұсқаулығында (1992) технологиялық өнімдер мен процестердегі инновацияны өлшеу бойынша стандартты нұсқаулар ұсынылады. Кейбіреулер Осло нұсқаулығын 1963 жылғы Фраскати нұсқаулығына толықтыру ретінде қарастырады. 2018 жылғы жаңа Осло нұсқаулығы инновацияға кеңірек көзқарас ұсынады және маркетингтік және ұйымдық инновацияларды қамтиды. Бұл стандарттар, мысалы, Еуропалық қауымдастықтың инновациялық сараптамаларында қолданылады. Инновацияны өлшеудің дәстүрлі әдістерінің бірі – шығындар, мысалы, жалкі ШІЖ-нің (Жалкі ұлттық өнім) пайыздық үлесі ретінде ҒЗТ-ға (ғылыми-зерттеу және дамыту) инвестициялар. Бұл инновацияны дұрыс өлшеудің жақсы тәсілі ме, жоқ па, деген мәселе кеңінен талқыланды және Осло нұсқаулығы бұрынғы өлшеу әдістеріне қатысты сын-пікірлерді қамтыды. Дәстүрлі өлшеу әдістері саясатты қабылдау кезінде де маңызды рөл атқарады. Еуропалық Одақтың Лиссабон стратегиясы ҒЗТ-ға жұмсалатын орташа шығындардың ЖІӨ-нің (Жалкі ішкі өнім) 3%-ын құрауы тиіс деген мақсатты қойды.

Көрсеткіштер

Көптеген ғалымдар "ғылым және технология режиміне" (S&T режимі немесе STI режимі) зор ықпал бар екенін, ал "істеу, пайдалану және өзара әрекеттесу арқылы үйрену" (DUI режимі) назардан тыс қалғанын және оны өлшеу мен зерттеулерге сиректеп келгенін айтады. Мысалы, мекемеде ең соңғы жабдықтармен жабдықталған жоғары технология деңгейі болуы мүмкін, бірақ инновация үшін маңызды іс-әрекет, пайдалану және өзара әрекеттесу тапсырмалары жетіспейді. Өнеркәсіптің кең таралған пікірі (эмпирикалық деректермен дәлелденбеген) – салыстырмалы шығын тиімділігін зерттеу бағаны реттеудің бір түрі болып табылады, ол өнеркәсіпке түсетін пайданы азайтады, соның салдарынан ҒЗТҚ шығындарын шектейді, болашақ инновацияларды тежейді және жаңа өнімдердің нарыққа енуіне кедергі келтіреді. Кейбір ғалымдар шығын тиімділігін зерттеу инновацияның құндылыққа негізделген маңызды өлшемі екенін, ол "нағыз маңызды" терапиялық жетістіктерге (яғни "денсаулықты жақсартуға" әкелетін) еркін нарықтық механизмдерге қарағанда жоғары баға береді деп санайды. Мұндай құндылыққа негізделген бағалау индустрияға мемлекеттік қаражаттан қандай инновациялар марапатталуы керектігін көрсету құралы ретінде қарастырылған. Австралиялық ғалым ұлттық салыстырмалы шығын тиімділігін талдау жүйелерін инновацияны бағалаудың дәлелге негізделген саясаты ретінде қарастыру қажеттігін, бұл бәсекелестік нарықтар арқылы бағалаудан өзгеше, тиімді болу үшін күшті монополияға қарсы заңдарды талап ететін әдіс екенін дәлелдеді, фармацевтикалық инновацияларды бағалаудың екі әдісі де Австралия мен АҚШ арасындағы еркін сауда келісімінің 2C.1 қосымшасында көрсетілген.

Инновация деңгейі

2005 жылы Пентагонның Әскери-теңіз соғыс орталығында жұмыс істейтін физик Джонатан Хьюбнер АҚШ патенттері мен әлемдік технологиялық жетістіктер негізінде, бір адамға шаққандағы адамзаттың технологиялық инновациясы 1873 жылы ең жоғары деңгейге жеткенін және содан бері баяулап келе жатқанын айтты. Ол мақаласында: «Технология деңгейі ең жоғары шегіне жетіп, содан кейін Қараңғы ғасырларда болғандай төмендей ме?» – деп сұрақ қойды. Джон Смарт бұл пікірге қарсы шығып, технологиялық сингулярлықты зерттеуші Рей Курцвейл және басқалар инновациялар тұрғысынан «баяулау емес, үдеудің айқын үрдісін» көрсеткенін мәлімдеді. Оның мақаласы жарияланған журнал Хьюбнерге жауап ретінде Second Life және eHarmony инновацияның үдегенін дәлелдейтін мысалдар ретінде келтірді, бірақ Хьюбнер оған жауап берді. Дегенмен, Хьюбнердің тұжырымдары 2010 жылы АҚШ патент бюросының деректерімен және 2012 жылғы мақаламен расталды.

Инновациялар мен даму

Инновация тақырыбы кедейлік үлгілерін бұзу құралы ретінде 2000 жылдардың ортасынан бері DFID, Гейтс қорының «Үлкен сын-қатер» қаржыландыру моделін пайдалануы және USAID-дің жаһандық даму зертханасы сияқты ірі халықаралық даму ұйымдары арасында үдемелі қарқын алды. Даму саласындағы инновацияларды қолдау үшін желілер құрылды, мысалы MIT-дегі D Lab. Дамушы елдердегі инновацияларды анықтау және дамыту үшін инвестициялық қорлар құрылды, мысалы DFID-тің жаһандық инновациялық қоры, Адам дамуы инновациялық қоры және (USAID-пен серіктестікте) жаһандық даму инновациялық жобалары. АҚШ федералдық зерттеулер саласындағы бәсекелестерімен теңдей жарысуын жалғастыруы керек. Бұл, негізгі ғылыми зерттеулерге және ғылымға инвестиция салу арқылы стратегиялық инновацияға қол жеткізу арқылы мүмкін болады.

Мемлекеттік саясат

Инновация тиімділікке, өмір сапасына және өнімді өсуге тигізетін әсері ескеріле отырып, қоғам мен экономиканы жақсартудың маңызды драйвері болып табылады. Осыған байланысты саясаткерлер инновацияны қолдайтын ортаны құру үшін жұмыс істеп келеді, зерттеулер мен әзірлемелерді қаржыландырудан бастап, инновацияны шектемейтін ережелерді қабылдауға дейін, инновациялық кластерлерді дамытуды қаржыландыруға және инновацияны «тарту» үшін мемлекеттік сатып алулар мен стандарттауды пайдалануға дейін. Мысалы, сарапшылар АҚШ Федералдық үкіметінің Ұлттық инфрақұрылымдық қорын құруды ұсынады – бұл бірлік аясында фрагменттелген бағдарламаларды үйлестіретін, федералды шенеуніктерге инновация көрсеткіштері туралы ақпарат беретін, өнеркәсіп пен университеттер арасындағы серіктестікті күшейтетін және инновациялық экономикалық даму жобаларын, әсіресе аймақтық кластерлерді нығайтуды қолдайтын, икемді, ынтымақтастыққа негізделген стратегиялық ұйым. Кластерлер инновациялық өнімдер мен процестердің географиялық инкубаторлары болғандықтан, кластерлерді дамытуға арналған гранттар бағдарламасын іске асыру да маңызды. Дәлдік өндіріс, ақпараттық технологиялар және жасыл энергетика сияқты салалардағы инновацияларға баса назар аудару арқылы мемлекеттік қарыз, көміртегі ізі және мұнайға тәуелділік сияқты ұлттық мәселелерді де шешуге болады. Сонымен қатар, АҚШ өзінің жабдықтандыру тізбектерін интеграциялап, қолданбалы зерттеулерді және өндіріс процесіндегі инновацияларды жақсартуы керек. Жапонияның Білім, мәдениет, спорт, ғылым және технология министрлігі (MEXT), Германияның Білім және ғылыми-зерттеу федералды министрлігі және Қытай Халық Республикасының Ғылым және технология министрлігі сияқты көптеген елдер инновацияның маңыздылығын мойындайды. Ресейдің инновациялық бағдарламасы – жоғары технологиялар мен инновацияларға негізделген әртараптандырылған экономиканы құруға бағытталған Медведевтің модернизация бағдарламасы. Батыс Австралия үкіметі мемлекеттік мекемелер үшін бірқатар инновациялық стимулдарды енгізді. Landgate Батыс Австралияның инновациялық бағдарламасын құрған алғашқы мемлекеттік агенттік болды. Кейбір аймақтар инновацияны қолдау бойынша белсенді рөл атқарады. Көптеген аймақтық үкіметтер аймақтық әлеуетті күшейту үшін инновациялық агенттіктер құрып жатыр. Бизнес-инкубаторлар алғаш рет 1959 жылы пайда болды және кейіннен әлемнің көптеген елдері тарапынан қолдау табалды. Мұндай «инкубаторлар», көбінесе ғылыми-зерттеуге негізделген университеттер немесе басқа да мемлекеттік орталықтар сияқты білім кластерлеріне жақын орналасқан, аймақтық немесе ұлттық экономикалық өсуді ынталандыру үшін туындаған білімді қолданбалы инновациялық нәтижелерге бағыттайды. 2009 жылы Колумбияның Медельин муниципалитеті қаланы білім қаласына айналдыру мақсатымен Ruta N құрды.

Given its effects on efficiency, quality of life, and productive growth, innovation is a key driver in improving society and economy. Consequently, policymakers have worked to develop environments that will foster innovation, from funding research and development to establishing regulations that do not inhibit innovation, funding the development of innovation clusters, and using public purchasing and standardisation to 'pull' innovation through. For instance, experts are advocating that the U. S. federal government launch a National Infrastructure Foundation, a nimble, collaborative strategic intervention organization that will house innovations programs from fragmented silos under one entity, inform federal officials on innovation performance metrics, strengthen industry university partnerships, and support innovation economic development initiatives, especially to strengthen regional clusters. Because clusters are the geographic incubators of innovative products and processes, a cluster development grant program would also be targeted for implementation. By focusing on innovating in such areas as precision manufacturing, information technology, and clean energy, other areas of national concern would be tackled including government debt, carbon footprint, and oil dependence. The United States also has to integrate her supply chain and improve her applies research capability and downstream process innovation. Many countries recognize the importance of innovation including Japan's Ministry of Education, Culture, Sports, Science and Technology (MEXT); Germany's Federal Ministry of Education and Research; and the Ministry of Science and Technology in the People's Republic of China. Russia's innovation programme is the Medvedev modernisation programme which aims to create a diversified economy based on high technology and innovation. The Government of Western Australia has established a number of innovation incentives for government departments. Landgate was the first Western Australian government agency to establish its Innovation Program. Some regions have taken a proactive role in supporting innovation. Many regional governments are setting up innovation agencies to strengthen regional capabilities. Business incubators were first introduced in 1959 and subsequently nurtured by governments around the world. Such "incubators", located close to knowledge clusters (mostly research based) like universities or other government excellence centres – aim primarily to channel generated knowledge to applied innovation outcomes in order to stimulate regional or national economic growth. In 2009, the municipality of Medellin, Colombia created Ruta N to transform the city into a knowledge city.

Инновация туралы контргегемоникалық көзқарастар

Қазіргі таңда басым гегемоникалық көзқарас бойынша инновация көбінесе «капитал аясындағы инновацияға» сілтеме жасайды, себебі жаһандық экономиканың басым капиталистік сипаты сондай. Керісінше, Robra және авторлар (2023) инновацияға қатысты контргегемоникалық көзқарас ұсынады. Бұл баламалы көзқарас инновацияның басты мақсаты ретінде капитал жинақтаудың орталық ролін қайта қарастырады. Пайда табуға ғана бағытталмай, контргегемоникалық түсінік инновацияны пайдаланушы құндылығын құру құралы ретінде қарастырады, әлеуметтік қажеттіліктерді қанағаттандыруға баса назар аударады. Инновация туралы бұл көзқарас білімге еркін қол жеткізу, бейімделуге қабілеттілік, өнімдерді жөндеу және күтіп ұстау, сондай-ақ экологиялық жеткіліктілікпен негізделген. Прогресс тиімділікпен емес, планетаның шектерінде қалу арқылы анықталады, осылайша шексіз өсуге сенудің гегемоникалық түсінігіне қарсы тұрады. Бұл көзқарас ортақ мүлікке негізделген өріс серіктестік өндірісі (CBPP) арқылы бейнеленеді, бұл инновацияның баламалы көрінісін ұсынады, ол қатал бәсекеге қарағанда ынтымақтастыққа басымдық береді. Қысқасы, бұл контргегемоникалық көзқарас инновацияға әлеуметтік және экологиялық жауапкершілікпен қарауды сипаттайды, технологиялық прогресс пен адамның әл-ауқаты арасында тепе-теңдікке ұмтылады. +Гегемоникалық инновация мен контргегемоникалық инновация (Robra және авторлар, 2023) Гегемоникалық көзқарасКонтргегемоникалық көзқарасМақсатыКапиталды құндыландыру және пайда табу/максималды пайда алуПайдалы құндылықты құру және қоғамның қажеттіліктеріне назар аударуНегізгі ұстанымБілімді қоршау және меншікке алуБілімге еркін қол жеткізуЖоспарлы қартаю (дизайнда жөндеу мүмкіндігінің болмауы) Бейімделуге қабілеттілік, жөндеу және техникалық қызмет көрсетуЭко тиімділікЭко жеткіліктілік