Кіріспе

Кемел партиясы немесе Амоситтер - 1490-шы жылдардың аяғында Богемиядағы Бауырластардың бірлігінен бөлінген христиандық топ. Оның мүшелері өздерін Біртұтаслықтың бастапқы нанымдарына берік ұстанатын адамдар деп санайды. Кіші партия қуғын-сүргінге ұшырап, 16 ғасырдың ортасында жойылып кетті.

Бауырластардың бірлігі

Бүгінгі бауырластардың бірлігі құрылған кезден мүлдем өзгеше. Оның бастапқы ілімдерін Петр Челчицкийдің жазбаларының бір бөлігін аударған "Сыбайлас сенім желісі" атты жинақталған кітаптың алғашқы жазбаларында табуға болады. Кітапта Бауырластардың бірлігі қалыптасқан жылдардағы маңызды ілімдер туралы баяндалады. 1490 жылы Брандистің жарлығы қауым мүшелеріне мемлекеттік лауазымдарды атқаруға рұқсат берді және Бауырластардың бірлігінің әлеуметтік саясатын одан әрі реформалауға жол ашты. Оның үстіне, олардың көбісі хуситтермен одақтасып, ақырында қазіргі моравиялықтар деп аталатын ұлт пайда болды. Католик және протестант шіркеулерінің қуғын-сүргінін азайту үшін олардың көптеген ілімдерін өзгертті.

Кіші және ірі партиялар

Алайда, Бірлік бауырластарының ішіндегі азшылық бұл реформаларды жарамсыз деп есептеді.

Нанымдар

Олар "қызметші" деген термин тек теология немесе қызмет курсын бітіргендерге немесе дінбасылар тағайындағандарға ғана қатысты емес, барлық мәсіхшілер де қызметшілер болып саналуы керек деп сенді. Олар саяси және әскери істерге араласпай, мемлекеттік лауазымдарға ие болмады. Олар Құдайдың сөзін үйме-үй уағыздады, бірақ қуғын-сүргін кезінде бұл іс елеусіз қалды. Олар тәңір мүсіндерін ғибадат ету керек деп ойламаған. Олар тазару орнына сенбейтін. Олар Киелі кітапты сенімнің жалғыз негізі деп қарастырды. Бұл партия өз басылымдарында Құдай есімінің тетраграмматонды, яғни еврейше Ехоба немесе Яхве деген есімдерді қолданды. Басқа шіркеулер мен Үлкен партияның қуғын-сүргінінен қысым көрген Кіші партия соңғы басшылары қуғын-сүргіншілер қолынан қаза тапқаннан кейін ыдырап кетті. Олардың кейбіреулері анабаптистердің жаңадан пайда болған қозғалысына қосылды.