Кіріспе

Сауд либералды саяси қозғалысы "Еркін ханзадалар қозғалысы" (حركة الأمراء الأحرار; harikat al umara al ahrar) 1958-1964 жылдары болған Сауд либералды саяси қозғалысы. Оның мүшелері Жас Наджд (араб тілінде Наджд әл Фаттах), Еркін княздер және Либералды княздер деп аталды.

Құру

Бұл қозғалысты Талал бин Абдулазиз Әл Сауд мұрагер ханзада Фейсал мен Сауд патша арасындағы шиеленістерден кейін құрды. Бұл идеяның басты идеясы - Гамаль Абдель Насердің бейнесі және оның панарабтық ұлтшылдығы. Ол саяси реформалар мен конституцияны талап етті. Бұл қозғалысқа Сауд Арабиясының салыстырмалы түрде либералды (және сол кезде салыстырмалы түрде кіші) орта тап қолдау көрсетті, бірақ жалпы алғанда, кеңінен халықтың үлкен қолдауы болмады. Тағы бір ағасы, ханзада Абдул Мүхсин, қозғалысты дауыстап қолдады және конституциялық монархияны ұсынды. Тағы бір маңызды одақтас сол кездегі мұнай министрі Абдулла Тарики болды. Топ өзінің конституциясын жасады, ол кабинеттің қолына көбірек билік берді, корольдің билігін алып тастады және ішінара сайланған кеңесші комитет құрды. Аль Саудтың көпшілігі қозғалысқа қатты қарсы болды, ал Сауд патшасы мен мұрагер ханзада Фейсал оның реформаларын бастапқыда жоққа шығарды. Сауд оны "криптокоммунистік" деп атады.

Мысыр байланысы мен Йемен революциясы

Оның атауы Египет монархиясын құлатып жіберген Насер бастаған еркін офицерлер қозғалысынан шыққан. Насер Сауд Арабиясында Аль Саудты құлатуға шақырғаннан кейін де, "барлық Иерусалимді азат ету үшін араб халықтары алдымен Эр-Риядты азат етуі керек" деп мәлімдегеннен кейін, Талал Мысырдың әскери басшыларымен кездесу үшін Каирге барды. Сауд Арабиясы мен Мысыр арасындағы суық соғысқа айналған Йемен революциясы еркін ханзадалардың билігін арттырды, бұл Сауд Арабиясының монархиясын толығымен құлатуға емес, тек үлкен демократиялық реформаларға шақырды. 1962 жылдың қыркүйегінде Мысыр, Сирия және Йемен радиостанциялары сауилықтарды "сыбайлас жемқор" және "реакциялық" монархияға қарсы көтерілуге және оны "Еркін княздер" мүшелерімен алмастыруға ашық түрде шақырды.

Насермен арадағы алшақтық

Көп ұзамай Йемен радиосы (Мысырдың бақылауындағы орган) Аль Саудты, соның ішінде "Еркін ханзадаларды" өлтіруді талап етті. Бұл - Еркін ханзадалардың Насерге деген ашуының бір себебі болды. 1963 жылдың тамызында Талал өзінің өткендегі "толықтай қателіктері" туралы мәлімдеді және Фейсалдың реформаларын мақтады. 1964 жылдың басында Бостандық ханзадалары Бейруттан елге оралды. Қозғалыс аяқталды.