Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2002 жылдан бері Бахрейннің патшасы, ал 1999 жылдан 2002 жылға дейін – эмирі Хамад бин Иса бин Салман Әл Халифа (حمد بن عيسى بن سلمان آل خليفة DIN; 28 қаңтар 1950 жылы туған) 1999 жылдың 6 наурызынан бастап Бахрейннің эмирі болып билік еткеннен кейін 2002 жылдың 14 ақпанынан бері Бахрейннің патшасы. Ол бұрынғы және бірінші эмир Иса бин Салман Әл Халифаның ұлы. Елге 1783 жылдан бері Әл-Халифа әулеті билік етеді.
King of Bahrain since 2002 and Emir from 1999 to 2002
Hamad bin Isa bin Salman Al Khalifa (حمد بن عيسى بن سلمان آل خليفة DIN; born 28 January 1950) is King of Bahrain since 14 February 2002, after ruling as Emir of Bahrain from 6 March 1999. He is the son of Isa bin Salman Al Khalifa, the previous and first emir. The country has been ruled by the Al Khalifa dynasty since 1783.
Ерте өмір және білім
Хамад бин Иса әл-Халифа 1950 жылдың 28 қаңтарында Бахрейннің Риффа қаласында дүниеге келді. Бахрейндегі Манама орта мектебін бітіргеннен кейін Хамад Англияға, Суррейдегі Годалминг қаласындағы Applegarth колледжіне оқуға жіберілді, содан кейін Кембридждегі The Leys мектебіне қабылданды. Одан кейін Хамад әскери оқудан өтті, бастапқыда Ұлыбритания армиясында, Гэмпширдегі Альдершоттағы Монс офицерлік кадет мектебінде, 1968 жылдың қыркүйегінде бітірді. Төрт жыл өткен соң, 1972 жылдың маусымында Хамад Канзастағы Форт Ливенворттағы АҚШ Армиясының Командалық және штаб колледжіне қабылданды және келесі маусымда басшылық саласында дипломмен бітірді.
Hamad bin Isa Al Khalifa was born on 28 January 1950 in Riffa, Bahrain. After attending Manama secondary school in Bahrain, Hamad was sent to England to attend Applegarth College in Godalming, Surrey before taking a place at The Leys School in Cambridge. Hamad then underwent military training, first with the British Army at Mons Officer Cadet School at Aldershot in Hampshire, graduating in September 1968. Four years later, in June 1972, Hamad attended the United States Army Command and General Staff College at Fort Leavenworth in Kansas, graduating the following June with a degree in leadership.
Тақ мұрагері
Хамад ибн Иса ибн Салман Әл Халифа 1964 жылғы 27 маусымда әкесі тарапынан мұрагер болып тағайындалды. 1968 жылы ол суару кеңесінің және Манама қалалық кеңесінің төрағасы болып тағайындалды. 1968 жылғы 16 ақпанда Бахрейн Ұлттық гвардиясына қабылданып, сол жылы оның командирі болып тағайындалды. 1969 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті, содан кейін Бахрейн Қорғаныс күштерінің Бас командирі болып тағайындалды. 1970 жылы Хамад Бахрейн қорғаныс министрлігінің басшысы және әкімшілік кеңесінің төрағасының орынбасары болды, ол 1971 жылға дейін екі лауазымды да атқарды. 1971 жылдан 1988 жылға дейін қорғаныс министрі болды. 1977 жылдың қазан айында шейх Хамад тікұшақ пилотының курсын бастады және 1978 жылдың қаңтарында сәтті аяқтады. Одан кейін Бахрейн Әмірінің Әуе күштерін құруға жұмыс істеді.
Hamad bin Isa bin Salman Al Khalifa was designated as heir apparent by his father on 27 June 1964. In 1968, he was appointed as the chairman of the irrigation council and Manama municipal council. He was commissioned into the Bahrain National Guard on 16 February 1968 and appointed as its commander the same year, remaining in that post until 1969 when he was appointed as the commander in chief of the Bahrain Defence Force. In 1970, Hamad became the head of the Bahraini department of defence and the vice chairman of the administrative council, remaining in both offices until 1971. From 1971 to 1988 he was the minister of state for defence. In October 1977, Sheikh Hamad started learning to fly helicopters, successfully completing the training in January 1978. He then worked to establish the Bahrain Amiri Air Force,
Билік
Әкесі Иса бин Салман Әл Халифаның қайтыс болуына байланысты Хамад 1999 жылғы 6 наурызда Бахрейннің әмірі болды. 2002 жылы ол өзін король деп жариялады. Ол кең атқару билігіне ие, соның ішінде премьер-министрді және оның министрлерін тағайындау, армияға басшылық ету, Жоғары сот кеңесінің төрағасы болу, парламенттің жоғарғы палатасын тағайындау және сайланған төменгі палатасын тарату құқықтарына ие. Әділет министрлігі, Қаржы министрлігі, Мәдениет министрлігі, Сыртқы істер министрлігі, Бахрейн экономикалық даму кеңесі және Әйелдер жоғарғы кеңесі. Бахрейн қорғаныс күштеріндегі маңызды лауазымдардың көп бөлігін сунниттер атқарады.
On the death of his father Isa bin Salman Al Khalifa, Hamad became Emir of Bahrain on 6 March 1999. In 2002, he declared himself king. He enjoys wide executive authorities which include appointing the prime minister and his ministers, commanding the army, chairing the Higher Judicial Council, appointing the parliament's upper half and dissolving its elected lower half. Ministry of Justice, the Ministry of Finance, the Ministry of Culture, the Ministry of Foreign Affairs, the Bahrain Economic Development Board and the Supreme Council for Women. The vast majority of significant positions in the Bahrain Defence Force are held by Sunnis.
2011 жылғы Бахрейн көтерілісі
2011 жылдың 14 ақпанында, Ұлттық іс-қимыл хартасына қолдау көрсеткен референдумның он жылдығы және 2002 жылғы Конституцияның жазылғанына тоғыз жыл толуымен, Бахрейнде "Араб көктеміне" шабыттанған, "Бахрейнде ашу күні" деген атпен Facebook желісінде құрылған парақша арқылы үйлестірілген наразылықтар болды. Ол парақша құрылғаннан бір апта өткен соң ондаған мың адам тіркелді. Бахрейн үкіметі наразылықтарға "қатаң" жауап берді, оның ішінде адам құқықтарының бұзылуы ашу-ыза тудырды. Кейін наразылар Хамадтың орнынан кетуін талап етті. Осы "үлкен" жарыс-қарсылықтың нәтижесінде "Foreign Policy" журналы оны "Американың жағымсыз одақтастарының" арасында үшінші орынға қойып, "АҚШ әлі де қолдайтын жаман адамдардың бірі" деп сипаттады. 2011 жылдың 11 ақпанында Хамад патша Ұлттық іс-қимыл хартасы референдумының он жылдығын мерекелеу үшін "әр отбасыға" 1000 Бахрейн динарын (шамамен 2667 АҚШ доллары) беруге бұйрық берді. Agence France Presse агенттігі 1000 динарлық төлемдерді 2011 жылдың 14 ақпанындағы наразылық жоспарларымен байланыстырды. 2011 жылдың 15 ақпанында Хамад сирек телесөйлесуде екі наразылықшының қазасына өліміне кешірім сұрап, оқиғаны тергеуге шақырды. Екі күннен кейін, жергілікті уақыт бойынша сағат 03:00-де Перл алаңында наразылық білдірушілерге шабуыл жасалғанда төрт наразылықшы қаза тауып, жүздеген адам жарақат алды. Перл алаңы эвакуацияланып, Бахрейн армиясымен қоршалды. Екі күннен кейін Хамадтың ұлы, принц Салман, Перл алаңының жанында тірі оқтан қаза тапқан тағы бір наразылықшыдан кейін әскерді кері қайтаруға бұйрық берді. 2011 жылдың наурыз айының ортасында Бахрейндегі көтерілістің қызу шағында Хамад үш айға Ұлттық қауіпсіздік күйін жариялады, содан кейін Салман "Пенисула қалқан күші" әскерлерін Бахрейнге кіруге шақырды. Сауд Арабиясы бронетранспорттық техникамен бірге шамамен 1000 әскерін, Біріккен Араб Эмираттары шамамен 500 әскерін жіберді. Оппозициялық партиялар бұған күшті қарсылық білдіріп, оны "басқыншылық" деп атады. Алайда Хамад әскерлерді "инфрақұрылымды қорғау және маңызды нысандарды қамтамасыз ету" үшін жөнелткенін мәлімдеді. 2011 жылдың маусым айында Хамад Бахрейннің тәуелсіз тергеу комиссиясын құрды, оған құрметті адам құқықтары жөніндегі заңгер М. Шериф Бассиуни төрағалық етті. Комиссияның құрылуын Барак Обама және халықаралық қауымдастық 2011-2012 жылдардағы Бахрейн көтерілісіне байланысты жауапкершілік пен есеп беруді орнатуға жасалған қадам ретінде жоғары бағалады. BICI 2011 жылдың қарашасында өзінің қорытындыларын жариялады, ал АҚШ Мемлекеттік хатшысы Хиллари Клинтон "Хамад бин Иса әл-Халифа патшасының оны құру туралы бастамасын мақтайды" деді. 2012 жылдың тамызында Amnesty International "үкіметтің жауабы осы мәселелердің бетін ғана қағып тастады. Реформалар кезең-кезеңімен жүзеге асырылуда, бәлкім Бахрейннің халықаралық серіктестерін қанағаттандыруға бағытталған, ал құрбандарға нақты жауапкершілік пен әділдік беруге жеткіліксіз" деді.
On 14 February 2011, the tenth anniversary of a referendum in favour of the National Action Charter, and ninth anniversary of the writing of the Constitution of 2002, Bahrain was rocked by protests inspired by the Arab Spring and co ordinated by a Facebook page named "Day of Rage in Bahrain", a page that was liked by tens of thousands just one week after its creation. The Bahrain government responded with what has been described as a "brutal" crackdown on the protests, including violations of human rights that caused anger. Later on, demonstrators demanded that Hamad step down. As a result of this "massive" crackdown, Foreign Policy Magazine classified him as ranking 3rd out of 8 of "America's Unsavory Allies" calling him "one of the bad guys the U. S. still supports". On 11 February 2011, King Hamad ordered that 1,000 Bahraini Dinars (approximately US$2,667) be given to "each family" to celebrate the tenth anniversary of the National Action Charter referendum. Agence France Presse linked the BD1,000 payments to 14 February 2011 demonstration plans. On 15 February 2011, Hamad apologized for the deaths of two demonstrators in a rare TV speech and urged an investigation into the incident. Two days later, four protesters were killed and hundreds wounded when protesters were attacked in Pearl Roundabout at 03:00 am local time. The Pearl Roundabout was evacuated and encircled by the Bahraini army. Two days later, Prince Salman, Hamad's son, ordered the withdrawal of army troops from there after the death of another protester caused by live ammunition next to Pearl roundabout. During the peak of the Bahraini uprising in mid March 2011, Hamad declared a State of National Safety for three months just after Salman summoned Peninsula Shield Force troops to enter Bahrain. Saudi Arabia deployed about 1,000 troops with armoured support, and the United Arab Emirates deployed about 500 troops. Opposition parties reacted strongly, calling it an "occupation". Hamad, however, claimed that he deployed the troops to "protect infrastructure and to secure key installations". In June 2011, Hamad commissioned the Bahrain Independent Commission of Inquiry, headed by respected human rights lawyer M. Cherif Bassiouni, to look into the events surrounding the unrest. The establishment of the BICI was praised by Barack Obama and the international community as a step towards establishing responsibility and accountability for the events of the 2011–2012 Bahraini uprising. The BICI reported its findings in November 2011 and U. S. Secretary of State Hillary Clinton "commend[ed] King Hamad bin Isa al Khalifa's initiative in commissioning it". In August 2012, Amnesty International stated that "the government's response has only scratched the surface of these issues. Reforms have been piecemeal, perhaps aiming to appease Bahrain's international partners, and have failed to provide real accountability and justice for the victims".
Сыртқы қатынастар
Патша британдық соттың шақыруымен ханзада Уильямның үйлену тойына шақырылды, бірақ адам құқықтары жөніндегі белсенділердің наразылықтарына байланысты бас тартты. Олар патшаның наразылық білдіргендерге қатыгездікпен жауап бергені үшін Ұлыбританияда болуын бұзуға уәде берген болатын. 2020 жылдың тамызында Хамад патша АҚШ-тың Мемлекеттік хатшысы Майк Помпеоға Бахрейннің палестиналық мемлекет құруға бейілді екенін, Израильмен қарым-қатынасты нормализациялауды қабылдамайтынын түсіндірді. Алайда 2020 жылдың 11 қыркүйегінде Бахрейн мен Израиль толық дипломатиялық қарым-қатынас орнатуға келіскені жарияланды. 2020 жылдың 15 қыркүйегінде Бахрейн Израильмен мемлекеттік деңгейдегі қарым-қатынасты ресми түрде ашты және Вашингтондағы Ақ үйde өткен салтанатты шарада дипломатиялық келісімдерге қол қойды. 2023 жылдың 2 қарашасында Бахрейн Израиль елшісін қуды да, Газадағы Израильдің әскери қимылдары мен Батыс жағалаудағы қоныс аударушылардың кең таралған зорлық-зомбылығына жауап ретінде экономикалық байланыстарын үзіп тастады. 2022 жылдың 19 қыркүйегінде ол Лондонның Вестминстер аббаттығында Елизавета II патшаның мемлекеттік жерлеу рәсіміне қатысты.
The king was invited by the British court to the wedding of Prince William, but declined amidst protests by human rights activists, who had pledged to disrupt his stay in Britain because of his violent response to demonstrators. In August 2020, King Hamad explained to visiting U. S. Secretary of State Mike Pompeo that Bahrain is committed to the creation of a Palestinian state, implicitly rejecting the normalization of ties with Israel. However, on 11 September 2020, it was announced that Bahrain and Israel had agreed to establish full diplomatic relations. On 15 September 2020, Bahrain officially opened state to state relations with Israel, signing diplomatic agreements at a public ceremony at the White House in Washington, D. C. On 2 November 2023, Bahrain expelled the Israeli ambassador and ceased economic ties in response to Israeli military action in Gaza and pervasive settler violence in the West Bank. On 19 September 2022, he attended the state funeral of Queen Elizabeth II at Westminster Abbey, London.