Кіріспе

Барбар ғибадатханасы (معبد باربار) - Бахрейндегі Барбар ауылында орналасқан археологиялық нысан, Дилмун мәдениетінің бөлігі болып саналады. Барбардың үш ғибадатханасының ең соңғысын 1954 жылы Данияның археологиялық тобы қайтадан тапты. Бұл жерде тағы екі ғибадатхана табылды, олардың ең көнесі б.з.д. Ғибадатханалар Джидда аралынан қазылған деп есептелетін әк тас блоктарынан салынған.

Тарих

Үш ғибадатхана бір-бірінің үстіне салынған, екіншісі шамамен 500 жылдан кейін, ал үшіншісі б.з.д. Ғибадатханалар даналық пен тұщы судың құдайы Энки мен оның әйелі Нанхур Сакқа (Нинхурсаг) табыну үшін салынған деп есептеледі. Ғибадатханада екі құрбандық үстелі мен ғибадат етушілерге рухани мән берген табиғи су көзі бар. Жер қазу кезінде көптеген құралдар, қару-жарақ, қыш бұйымдар мен алтынның ұсақ бөлшектері табылды, олар қазір Бахрейн ұлттық мұражайында орналасқан. Ең танымал табылған - мыс бұқаның басы. Бұл жер ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра орындарының алдын ала тізіміне енгізілген.

І ғибадатхана

Бірінші ғибадатхана 25 м ұзындығы мен 16-18 м ені бар төртбұрышты платформаға салынған. Бұл ғимарат бастапқыда таза құм төбесіне салынған, оны көк балшық қабатпен бекіткен көрінеді. Ғибадатхана таза құммен қапталды. І Ғибадатхананың іргетасында ғибадатхананың террасасының балшық өзегіне ұсыныстар салынған және олар әрқайсысында жеті тостаған бар бөлек топтарда табылған ондаған балшық тостағаннан тұрады, олар террасаның іргетастары ішінде сындырылып, көмілген. Сондай-ақ, мыстан жасалған бұйымдар ұсақ үйірмелермен немесе жеке-жеке қойылатын. Бұл ғибадатхананың оңтүстік-батыс бұрышында баспалдақтармен төменге қарай жақсы салынған алаңға дейін жететін. Орталық терраса 2 метр биіктікте сақталған, орталықта трапеция тәрізді ғибадатхананың қалдықтары және іргелес бөлмелер. Бұл біріншісі жергілікті Бахрейн таспен салынған. Бұл ғибадатханада жер асты ғибадатханасы, ғибадатхана құдығы және овалды құрбандық соты бар.

ІІ ғибадатхана

ІІ ғибадатхана әлі күнге дейін қабырғалар мен террасалардың қатқылдықтарымен ең қолайлы болып табылады, алғашқы кезеңдегі овал терраса жергілікті тастан салынған, бірақ кеңейтілгеннен кейін ол іргетасты таспен салынған, ол жақын маңдағы Джидда аралынан қайықпен әкелінген болуы керек, онда тас қолмен қазылып, өте таза кесінді блоктармен жақсы киінген. Бұл жұмыстың шеберлігі ғибадатхананың қабырғаларынан, әсіресе құдықтың айналасынан анық көрінеді. Қасиетті бөлменің ортасында екі дөңгелек құрбандық үстелі мен құрбандық үстелі тұрды. Оңтүстікте сауда кемелерінің зәкірлеріне ұқсас үш діни тас тұрды. Алайда, орталықта, мөрлерде бейнеленген құрбандық үстелдері сияқты, малдың басы шығып тұрды. Солтүстіктегі бұрыштағы тас қоршаудағы ордада ғибадатхана қазынасы жатыр екен. Ортаңғы террасаның басына тас төселген, кесулі тастан салынған ғибадатхана орнатылған. Оның айналасына шағын ғимараттар жиналып, террасаның қалған бөлігін алып жатыр. Сыртқы сопақша террасада ғимараттар жоқ, бірақ құрбандық үстелдері мен құлшылық рәміздері көрініс тапқан. Солтүстіктегі қабырғаға жақын жерде үш бағаналы тақта орнатылған. Жоғары террасадан баспалдақтың екі жағына ғибадат заттары үшін екі қатарлы тұғырлар орнатылған. Бұл тұғырлардың әрқайсысында екі шаршы ойық бар еді. Бұл жерде, мүмкін, құдайлардың нышандары бар мыс бағаналар немесе ағаш мүсіндер тұрса керек. Ортаңғы террасадан жер асты ғибадатханасына су құлшылық рәсімдері өткізілетін жер асты баспалдағы шығатын. Сатыдан төмен қарай жартылай қақпа ашылып, содан бастап шаты жабылып тұрды. Барбардағы ғибадатхананың орналасқан жеріне су тоғандарының бай табиғи қайнар көзі себеп болған. Су бассейннің маңында орналасқан құрғақ бөлменің табанындағы жартылай дөңгелек тас қақпақтың жанында орналасқан тесілген тас құмырадан ағып жатты. Қасиетті орынның сыртынан тастан қаланған терең арналар суды айналадағы дала мен бақтарға әкелді. Бұл жер асты ғибадатханасы даналық пен тұщы судың құдайы Энкидің мекені ретінде түсіндіріледі. Бұл таңба бүкіл әлемді қамтитын тұщы су мұхиты деп саналады. Мұндай ғибадатханалар Месопотамиядағы сына жазулы жазбаларда да кездеседі. Ғибадатхананың шығысында соғыс кезінде құрбандыққа шалынатын адамдар үшін соғыс алдындағы аула орналасқан. Ауланың едені күлмен, сондай-ақ құрбандыққа шалынған мал мен қойдың сүйектерімен қапталған.

ІІІ ғибадатхана

ІІІ ғибадатхана екінші мыңжылдықтың алғашқы ғасырларына дейін қолданыста болды, ол өзінің алдыңғыларына қарағанда үлкен болды. Ауланың ортасында әлі күнге дейін екі дөңгелек үстел тұр. Бұрыштағы үш тас блокты қараңыз. Бұл жерлер құрбандыққа шалынатын малдарды байлау үшін пайдаланылған деп есептеледі. Үшінші ғибадатхананың террасасы осы жерде болса керек .