Кіріспе

Шындықты жеткізуші - шындықты немесе жалғанды және басқа ештеңе емес деп айтылатын зат. Кейбір нәрселердің шынайы, ал басқалары жалған екендігі туралы тезис осы заттардың табиғаты туралы әртүрлі теорияларға әкелді. Бұл мәселе бойынша пікірлер әртүрлі болғандықтан, әртүрлі теориялар арасында бейтарап болу үшін шындықты жеткізуші деген термин қолданылады. Шындықты жеткізушілерге ұсыныстар, сөйлемдер, сөйлем белгілері, мәлімдемелер, сенімдер, ойлар, интуициялар, сөз сөйлеулер және үкімдер жатады, бірақ әртүрлі авторлар олардың біреуін немесе бірнешеуін алып тастайды, олардың бар екенін жоққа шығарады, олардың тек туынды мағынада ғана шындық екенін айтады, терминдердің синонимдер екенін растайды немесе болжайды немесе олардың айырмашылығын шешуден аулақ болуға тырысады немесе оны нақтыламайды.

Кіріспе

Wolfram 1989-ға (2-тарау, 1-бөлім) негізделген осы мақалада қолданылған кейбір айырмашылықтар мен терминология. Бұл мақалада сипатталған терминология әрқашанда көрсетілген тәсілдермен қолданылмайтынын және тек осы мақалада талқылау мақсатында енгізілгенін түсіну керек. Түрі токен және usemention айырмашылықтары қолданылады. Сандардың пайда болуы туралы ойлану пайдалы болуы мүмкін. Грамматикада сөйлем - мәлімдеме, түсіндірме, сұрақ, бұйрық болуы мүмкін. Логикада декларативтік сөйлем - шындықты жеткізу үшін қолданылатын сөйлем. Грамматикалық жағынан декларативті болып табылатын кейбір сөйлемдер логикалық жағынан декларативті емес. Таңба - бұл типографиялық таңба (басылған немесе жазылған) және т.б. Сөздік белгі - таңбалардың үлгісі. Сөз түрі - таңбалардың бірдей үлгісі. Мағыналы сөз белгісі - таңбалардың мағыналы үлгісі. Екі сөздік белгілер бір мағынаны білдіреді, олар бір мағынаны білдіреді. Мағыналы сөйлем белгісі - мағыналы сөйлем белгісі немесе мағыналы сөз белгілерінің мағыналы үлгісі. Екі сөйлем белгісі бір сөйлем түрінде болады, егер олар сөз белгілерінің бірдей үлгілері болса. Мағыналы декларативтік сөйлем белгісі - мағыналы декларативтік сөйлем белгісі Екі мағыналы декларативтік сөйлем белгісі, егер олар сөз белгілерінің бірдей үлгілері болса, бірдей мағыналы декларативтік сөйлем түріне жатады. Аң-таңсыз декларативтік сөйлем белгісі - мағыналы декларативтік сөйлем белгісі емес декларативтік сөйлем белгісі. Мағыналы декларативтік сөйлем белгісін пайдалану мағыналы декларативтік сөйлем белгісін декларативті түрде қолданған кезде және тек қана кездеседі. Анықтамалық өрнекті белгілі бір тұлғаны таңдау немесе оған сілтеме жасау үшін қолдануға болады. Референциялық табыстылық - бұл белгілі бір тұлғаны анықтаудағы сілтемелі өрнектің табыстылығы. Референциялық қате - сілтеме жасайтын өрнектің белгілі бір тұлғаны анықтамауы. Асылымен сәтті мағыналы декларативтік сөйлемнің таңбалы қолданылуы - белгілі бір тұлғаны анықтауға мүмкіндік бермейтін сілтемелі өрнекті қамтымайтын мағыналы декларативтік сөйлемнің таңбалы қолданылуы.

Классикалық логика тілдеріндегі сөйлемдер

Классикалық логикада сөйлем бір тілде түсініктеме бойынша (және тек қана) дұрыс немесе жалған болып табылады, сондықтан ол шындықты жеткізеді. Мысалы, бірінші реттік предикаттық калькуль тілінде бір немесе бірнеше предикаттық символдар және бір немесе бірнеше жеке константалар және бір немесе бірнеше айнымалылар болуы мүмкін. Мұндай тілдің түсіндірілуі доменді (сөйлеу әлемі) анықтайды; доменнің элементін әр жеке тұрақтыға тағайындаңыз; кейбір қасиеттердің доменіндегі белгісін әр бірлік (бір орын) предикат белгісіне тағайындаңыз. Мысалы, егер L тілі жеке тұрақты a, екі бірлік предикат F және G әріптері мен x айнымалысынан тұрса, онда L-дің I интерпретациясы D доменін жануарлар ретінде анықтап, Сократты a-ға, қасиеттің белгісі F-ге адам болып, ал қасиеттің белгісі G-ге өлімге ұшырауы мүмкін. L-дің I интерпретациясы бойынша Fa дұрыс болады, егер Сократ адам болса ғана, ал x ((Fx Gx) сөйлем дұрыс болады, егер барлық адамдар (домендегі) өлімге ұшыраса ғана. Кейбір мәтіндерде түсіндірме тілдің белгілеріне "мағына" береді. Фа кейбір (бірақ барлық емес) түсіндірмелерде шын мәнінде бар болғандықтан, бұл сөйлемнің түрі емес, тек кейбір сөйлем белгілері ғана белгілі бір түсіндірмелерде. Фаның түсіндірмесіз белгісі не дұрыс, не бұрыс. L сияқты тілдің кейбір сөйлемдері сөйлемнің барлық түсіндірмелері бойынша дұрыс деп айтылады, мысалы, x ((Fx Fx), мұндай сөйлемдер логикалық ақиқаттар деп аталады, бірақ тағы да мұндай сөйлемдер түсіндірме болмаған жағдайда дұрыс та, жалған да емес.

Ойлар

Фреге (1919) индикативті сөйлемде біз бір нәрсені жеткіземіз немесе айтамыз, онда ой да, мәлімдеме де бар, ол ойды білдіреді, ал ой сөйлемнің мағынасы болып табылады деп мәлімдеді.