Кіріспе

Халықаралық конференциялар сериясы Сыртқы істер министрлері кеңесі 1945 жылы Потсдам конференциясында келісілген және Потсдам келісімінде жарияланған және 1991 жылы Германияға қатысты Ақырғы реттеу туралы шарт күшіне енгеннен кейін таратылған ұйым болды. Потсдам келісімі бойынша Кеңеске Ұлыбритания, Кеңес Одағы, Қытай, Франция және АҚШ сыртқы істер министрлері кіреді. Ол әдетте Лондонда (Ланкастер Хауста) жиналатын және алғашқы кездесу 1945 жылдың 1 қыркүйегінен кешіктірілмей өткізілетін болды. Кеңестің маңызды міндеті ретінде Италия, Румыния, Болгария, Венгрия және Финляндиямен бейбітшілік шарттарын жасасуға және Еуропадағы соғыстың аяқталуымен байланысты аумақ мәселелерін шешуді ұсынуға өкілеттік берілді. Сонымен қатар, Кеңес Германия үшін бейбіт келісімді дайындауы керек, ол "осы мақсатқа сай үкімет құрылғаннан кейін" қабылданады.

Талқылау тақырыптары

Министрлер 1945 жылы екі рет кездесті: алдымен Лондон Сыртқы істер министрлерінің конференциясында, кейін желтоқсанда Мәскеу Сыртқы істер министрлерінің конференциясында және 1946 жылы Париж Сыртқы істер министрлерінің конференциясында. Лондон конференциясы Кеңес Одағы мен АҚШ арасындағы Жапонияны басып алу туралы даумен бүлдірілді және аз нәрсе жасалды. Мәскеу конференциясы нәтижелі болды: Италия, Румыния, Болгария, Венгрия және Финляндиямен бейбітшілік келісімдерін дайындау; он бір мүшеден тұратын Қиыр Шығыс комиссиясын және Жапония үшін төрт мүшеден тұратын одақтас кеңес құру туралы келісімге келді. Сондай-ақ, ол Біріккен Ұлттар Ұйымының атом энергиясын бақылау жөніндегі комиссия құруына, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыстың соңына дейін туындаған басқа да бірқатар кіші мәселелерге келісті. Франция Кеңеске 1946 жылы қосылды және Париж конференциясында 1947 жылғы Париж бейбітшілік келісімдерінің түпкілікті мәтіні келісілді. Триест еркін аумағы туралы мәселе 1946 жылдың қараша-желтоқсанында Нью-Йорктегі Сыртқы істер министрлерінің кездесуінде шешілді. 1947 жылы министрлер екі рет кездесті, алдымен Мәскеуде, көктемде, ал күзде Лондонда, бірақ бұл кезде суық соғыс қарқын алып, Германия мен Австрия үшін бейбітшілік туралы келісімге келе алмады. Алайда олар Пруссияның еркін мемлекетінің таратылуына келісті. 1948 жылдың қыркүйек айында Парижде өткен кездесуде министрлер бұрынғы итальяндық колониялармен не істеу керектігін келісе алмады. Кеңес 1949 жылы қайта құрылып, мамыр мен маусым айларында Парижде кездесті. Онда олар Берлиннің кеңестік блокадасын тоқтатуға келісті, бірақ Германияның қайта бірігуіне келісе алмады. 1954 жылы Берлинде өткен кездесуде ешқандай шешім қабылданбады, бірақ келесі жылы Венада олар Австрия үшін бейбіт келісімге келді (Австрия мемлекетінің келісімшарты). Сыртқы істер министрлерінің Женевадағы кездесулері, біріншісі Женева саммиті кезінде 1955 жылдың шілдесінде және тағы бір жылдан кейін Германияның қайта бірігуі немесе Еуропа қауіпсіздігі мен қарусыздандыру туралы келісімге қол жеткізе алмады. 1959 жылы өткен үшінші кездесуде Германия туралы келісімге қол жеткізілмеді. Батыс мемлекеттері тек Германияның демократиялық үкіметпен қайта бірігуімен ғана жан-жақты бейбіт келісімге келіседі, ал Шығыс және Батыс Германия үкіметтерімен келісімге келмейді. Олар сондай-ақ Берлиндегі статусты басып алынған қаладан әскери емес қалаға ауыстыру туралы кеңес ұсынысына келісуден бас тартты. 1971 жылы төрт державаның сыртқы істер министрлері Берлиндегі Төрт держава туралы келісімге қол қойды (1972 жылдың маусымынан бастап күшіне енді). Ол Батыс Берлин мен Батыс Германия арасындағы сауда және саяхат қатынастарын реттеп, Шығыс Берлин мен Батыс Берлин арасындағы байланысты жақсартуға бағытталған. Алайда Кеңес Одағы Батыс Берлин Батыс Германияға қосылмауын талап етті. Бұл кездесуде сондай-ақ негізгі шарт (қаулы 1973 жылы маусымда күшіне енді) жасалды, онда екі неміс мемлекеті танылды және екі ел бір-бірінің егемендігін құрметтеуге уәде берді. Келісімге сәйкес, дипломатиялық өкілдіктер алмасу, сауда, туризм, мәдениет және байланыс қатынастары орнатылуы тиіс еді. Келісімге және келісімге сәйкес екі неміс мемлекеті де Біріккен Ұлттар Ұйымына қосылды (1973 жылдың қыркүйегінде). Берлин қабырғасы құлағаннан кейін 1990 жылдың 12 қыркүйегінде төрт держава мен екі неміс үкіметі Германияға қатысты түпкілікті келісім туралы шартқа қол қойды, бұл Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы бейбіт келісім шарты және неміс егемендігін қалпына келтіру болды. Бұл Германияның қайта бірігуіне 1990 жылдың 3 қазанында жол ашты және қайта біріккен ел 1991 жылдың 15 наурызында толық егемен болды.