Кіріспе

Американдық ара шаруашылығының жаңашылы Амос Айвс Рут (1839-1923) - Огайодағы кәсіпкер, 19-шы ғасырдың аяғында ара шаруашылығының жаңашыл әдістерін әзірлеген, бұл практика АҚШ-тың көптеген қауымдастықтарының экономикасында маңызды рөл атқарған. Ол өзінің жеке компаниясын құрды, ол бүгінгі күнге дейін жалғасып келеді. Оның қызығушылығы мен қызығушылығы оны 1904-1905 жылдары Огайода ағайынды Райттар жасаған ұшақтардың сәтті ұшуы туралы мақалалар жариялаған жалғыз куәгерге айналдырды.

Ерте өмір және мансап

Амос Рут 1839 жылы 9 желтоқсанда Огайо штатының Медина қаласында дүниеге келген. Ол зергерлік бұйымдар өндіруші болып жұмыс істей бастады және 20 жасында хобби ретінде ара шаруашылығымен айналысты. Оның ең басты жетістіктері - бал араларын жоймай, бал жинау әдісі. Ол ұлттық және халықаралық деңгейде танымал сарапшы және бай кәсіпкер болды. Рут өзінің компаниясын 1869 жылы туған қаласы Мединада құрды, ол ұялар мен ара шаруашылығы жабдықтарын өндірді. Компанияның ең үздік кезеңінде күніне төрт теміржол вагоны ара шаруашылығына арналған құрал-жабдықтармен тасымалданды. Рут христиандық сенімге берік сенген және өзінің идеялары мен қазіргі қоғамды байқаулары туралы "Бал арасы мәдениетіндегі дәнді өнімдер" атты басылымында жазған. Оның "Бал арасы мәдениетінің ABC" атты кітабы 1879 жылы жарық көрді және қазіргі уақытта "Бал арасы мәдениетінің ABC және XYZ" деп жаңартылып келеді. Рут тұсында фабрикаға фортепиано орнатылды және қызметкерлерге демалыс берілді. Демалыс кезінде ән-жыр айтылып, жұмысшыларға жақын маңдағы мейрамханаға баруға тыйым салынды. 1890 жылдардың соңында Руттың компаниясы Dadant and Sons, Inc. компаниясы өндірген ара шаруашылығы жабдықтарын сата бастады. Бұл жоба сәтсіз аяқталып, тоқтатылды. 1928 жылы жергілікті діни қызметкер жоғары сапалы литургиялық шамдар сұраған кезде компания шам жасаумен айналыса бастады. Соңғы жылдары ара шаруашылығына арналған құрал-жабдықтар өндірісі қысқарды, содан кейін бірте-бірте тоқтатылды. Қазір Root Candles деп аталатын компания әлі күнге дейін Root отбасының меншігінде және оны оның үлкен немересі басқарады. Компанияның туған қаласындағы ықпалы Медина орта мектебінің талисманының атында көрінеді: "Бейбітшілік аралары".

Уайтс залына бару

Жаңа технологияларды үйренуге құштар Рут ағайынды Райттар туралы 1903 жылы Китти Хок ұшулары мен 1904 жылдың басында Огайода жүргізілген эксперименттері туралы газетте жазылған деректерді оқығаннан кейін қатты қызыға бастады. Ол ұшатын машиналарға деген қызығушылығын жаңадан жасалған машинаға деген құлшынысымен біріктіріп, 1903 жылғы "Олдсмобиль" атты қашықтықты Мединадан Огайо штатының Дейтон қаласына дейінгі қатал жолдармен 200 мильге дейін ұшып, ұшатын эксперименттер туралы көбірек білуге үміттенді. 1904 жылы 20 қыркүйекте ол Уилбур Райттың ұшақта тұңғыш рет толық шеңберді ұшқанын көрді. Ол бұл жетістік туралы өзінің "Глеанингс" журналына мақала жазды, бірақ Райттардың өтініші бойынша әңгімені келесі қаңтар айына дейін жариялауды кейінге қалдырды. Ол басқа да бірнеше ұшақтарды көрген. Оның есебі мен жазған қосымшалары ағайынды Райттардың алғашқы ұшақты жасаған Дейтоннан тыс жердегі Хаффман Преридегі сәтті ұшулары туралы жалғыз жарияланған куәгерлік деректер болды. Рут өз баяндамаларын Scientific American журналына ұсынды, бірақ жауап алмады. Оның жазуы Райттердің өнертабысы терең өзгерістерге әкелетінін білдірді: бұл ағайындылар өздерінің ашылуы адам баласына нені әкелетінін тіпті бір сәтке де сезінбеді. Ешкім де өмір сүруші осы сызық бойымен не болатынын болжап бере алмайды, Колумбтың экспериментінің соңғы нәтижесін болжауға болатыннан гөрі әлдеқайда жақсы

Хелен Келлер достығы

Рут соқыр және саңырау балаларды оқытудағы жетістіктерге қызығушылық танытты және осы әрекетке өз үлесін қосты. Оған жауап ретінде Хелен Келлерден төрт беттік хат келіп түсті. Ол өмірінің соңына дейін онымен дос болып қалды.

Кейінгі өмірі

Өмірінің соңғы 25 жылы Рут адал мәсіхші болды. Ол өзінің ұлы Эрнест Роб Руттың ұсынысы бойынша Анти-Салон лигасын құруға 500 доллар берді, ол кейіннен Лиганың негізін қалаушы және дін қызметкері Говард Хайд Расселмен бірге Оберлин колледжінде оқыды.