Кіріспе

Авал Гүл (1 шілде 1962 - 2 ақпан 2011) - Ауғанстан азаматы. Құрама Штаттардағы Гуантанамо түрмесінде тоғыз жыл бойы айыпсыз қамауда болғаннан кейін қайтыс болды.

Жеке

Қорғаныс министрлігі Авал Гүлдің 1962 жылы 1 шілдеде дүниеге келгенін хабарлады. Савати Гунди, Ауғанстан.

Талибанмен қарым-қатынасы

"Әл-Абади Талибанның қолбасшысы болған деп мәлімдеген болса да, Гүл өзінің 9/11 шабуылдарынан бір жыл бұрын Талибаннан кетіп қалғанын айтып отыр, өйткені, оның адвокатының айтуынша, "Талибанның жемқорлық пен зорлық-зомбылыққа деген құмарлығынан жиренген". Оның адвокаттары Гүлдің өлімінен кейін жазған хатында: "Үкімет Гүлді Талибан мен оның әскерінің көрнекті мүшесі деп айыптады, бірақ біз бұл жалған екенін дәлелдедік. Бізде Ауғанстандағы құжаттар бар, тіпті Мулла Омардың өзі талибандарға хат қағазымен жазған, онда Гүлдің талибандардан бір жыл бұрын немесе одан да бұрын, яғни 9/11/01 оқиғасынан бұрын, кетуге тырысқаны туралы айтылған. Гүл мырза ешқашан АҚШ-тың жауы болған емес. Гүлдің тұтқындалғанына 10 жыл болғанда, біз алғаш рет естідік: 1) ол "Әл-Қаида" мүшелеріне қонақ үй жүргізді; 2) бірнеше рет бен Ладенге операциялық көмек көрсеткенін мойындады. Сотта 3 жылдай уақыт бойы үкімет бұл жалаға ешқандай дәлел келтірмеді. Гүл мырза да, басқа да куәгерлер де мұндай сөздерді айтқан емес. Шын мәнінде, осы себепті үкімет Гүл мырзаны "белгісіз мерзімге қамауға алу" үшін тұтқындар тобының қатарына қосты; ол өзінің күдіктерін сот алдында дәлелдеу үшін ешқандай сенімді дәлелдің жоқтығын мойындады. Үкімет бұл талаптарды қазірге дейін жасаған жоқ, Гүл мырза өзін қорғау үшін тірі емес. 1980 жылдардың басында Гүл мырза жергілікті күштердің мүшесі болды, олар АҚШ-пен одақтасып, кеңестерге қарсы тұрды. 1989-1996 жылдары ол өзінің туған қаласындағы жергілікті қару қоймасын басқаруды жалғастырды, ол полиция командирінен айырмашылығы жоқ, оны ол бейбітшілікті сақтауға қолданды. 1996 жылы Талибан шығыс Ауғанстанды басып алып, оның қаласын қарудың табанынан басып алды. Гүл мырзаға екі таңдау ұсынылды: отбасымен бірге Пакистанға қашу немесе үйде қалып, Талибанның бұйрығы бойынша қойманы басқару. Талибанды бастапқыда көптеген ауғандықтар, тіпті америкалық үкімет те үміт көзі ретінде жылы қарсы алғанын естен шығармаған жөн. Гүл мырза үйде қалды. Талибандар көп ұзамай өзіміздің елестете алатынымыздай жемқорлық пен қатыгездікке белшесінен батты. Г. Гүл бұл өзгерістерді уақыт өте келе байқап, 2001 жылдың 11 қыркүйегінен бір жыл бұрын Талибаннан кетіп қалды. 2001 жылдың желтоқсан айында ол өз еркімен Америка әскери қызметкерлерімен кездесуге барған кезде тұтқындалды. Филипп Смукер "Азия Таймс" газетінде Гүлді Гуантанамодағы әскери комиссия алдында қорғаған адвокат Мэттью Доджпен байланысқа түскенін жазды. Смукердің айтуынша, прокурордың айыптаулары Осама бен Ладеннің Тора-Борадан қалай қашып кеткені туралы жаңа теорияға негізделген. Жаңа теория бойынша, бен Ладен шекарадан шығыс Шураның жемқор қызметкерлерімен келісімге келіп, Пәкістанның тайпалық аймақтарына қашып құтылмаған, керісінше, Авал Гүлдің көмегімен солтүстікке, Конар провинциясына қашып құтылған. Талибан 2009 жылы 30 маусымда тұтқынға алынған әскери тұтқын Боу Бергдалға алмасу үшін Гүлді босатуды талап еткен. Бергдаль 2014 жылдың 31 мамырында Гуантанамода ұсталған Талибанның тағы бес мүшесіне алмасу үшін босатылды.

Гуантанамо

Гүл Гуантанамодағы тұтқындардың бірі, оның медициналық деректері мен келген күні жарияланбаған.

Куәлік

Гүл өзінің 2002 жылы 10 ақпанда бас бостандығынан айырылды деп ойлағанын айтты. Алайда баспасөзде оның 2001 жылдың 25 желтоқсанында тұтқындалғаны туралы хабарланған.

Әскери комиссиялар туралы заң

2006 жылғы әскери комиссиялар туралы заң бойынша Гуантанамо тұтқындары енді АҚШ-тың азаматтық сот жүйесіне кіруге құқылы емес, сондықтан барлық Habeas Corpus өтініштерінің орындалуы тоқтатылды.

Бумдиен Бушқа қарсы

2008 жылдың 12 маусымында АҚШ Жоғарғы Соты Бомдиен Бушқа қарсы іс-қатысында әскери комиссия туралы заң Гуантанамо тұтқындарының АҚШ-тың федералды соты жүйесіне кіру құқығын алып тастай алмайды және Гуантанамо тұтқындарының барлық бұрынғы хабеас арыздары қалпына келтірілуі мүмкін деп шешті. Тұтқындардың арыздарын қарастыратын судьялар ерлер мен балалардың жау жауынгерлері екендігі туралы дәлелдемелерді жинақтауда қолданылған дәлелдемелердің "жау жауынгерлері" деп жіктеуді негіздейтінін қарастыратын болады.

Өлім

БАҚ-та ол эллиптикалық машинада жаттығудан кейін душқа түсіп, қайтыс болғаны туралы хабарлар бар. 2011 жылдың 3 ақпанында жүргізілген аутопсия жүрек соққысы немесе өкпе эмболиясы себеп болуы мүмкін екенін көрсетті. Оның адвокаттары "әкімшілік Гүлдің өлімі туралы шындықты айтып отырғанын білуге ешқандай мүмкіндігіміз жоқ" деп мәлімдеді.