Кіріспе

Христиандықта тәжірибе (сонымен қатар Христиандықта оқыту) - 19 ғасырдағы теолог Сорен Кьеркегордың еңбегі. Ол 1850 жылы 27 қыркүйекте "Өлімге дейін ауру" кітабының авторы Анти Климак деген псевдониммен жарық көрді. Кьеркегор оны "ең кемелді және ең шынайы кітап" деп санады. Онда теолог өзінің діни тұлға туралы түсінігін, шынайы мәсіхші болу үшін Мәсіхке еліктеудің қажеттілігін және адам тәнінің парадокспен бетпе-бет келгенде ренжіту мүмкіндігі туралы толықтай айтады. Практика әдетте, "Өзін-өзі тексеру және өздеріңіз үшін үкім шығару!" сияқты, христиан әлемінің қалыптасқан тәртібіне және христиан дінінің христиан әлеміне (қайта) енгізілу қажеттілігіне айқын сын ретінде қарастырылады, өйткені оның көп бөлігі оның уақытындағы діни ойшылдарды сынға алудан тұрады.

Тақырыптар

Кітапта "сенімнен секіру" (немесе, нақтырақ айтқанда, "сенімге секіру") және "тұрақсыз қарым-қатынас" сияқты ұғымдар егжей-тегжейлі қарастырылады. Басқаша айтқанда, Кьеркегор Құдайға сену рационалды бола алмайды және болмауы керек деген ойды баса айтады, яғни Құдайдың бар екендігі немесе христиандықтың шынайы екендігі дәлелденбеуі мүмкін. Керкегор жүйелі христиан теологиясы мүмкін деген ойды жоққа шығарады. Осы мағынада Кьеркегор (біз оның кітаптың авторлық атын қолданған автордың пікірін бөліскенін айта аламыз) 18-ғасырдың ықпалды философы Канттың антирационалистік ұстанымын бөлісті. Ол гегельдік мета-тасуысты құруға деген барлық әрекетіне қатты қарсы болды. Кьеркегор протестанттық қоғамдарда кең тараған, оның заманында кең тараған, адам тек қана христиандықтың рационалды дәлелдемелерін ақыл-оймен қабылдап, христиандыққа айналды деген түсінікке шабуыл жасады. Кьеркегор үшін бұл екіжүзділіктің ең басты көрінісі болды. Ол Мәсіхтің сөздері бір-бірімен байланысты емес, түсініксіз мағыналары бар және бірізді жүйеге кірмейтін астарлы әңгімелер жинағы ғана деп түсіндірді. Тіпті суды шарапқа айналдыру сияқты кереметтер де, тіпті оның айтуынша, қайта тірілу де еш нәрсені дәлелдей алмайды, бірақ олар адамның назарын "сенімнің секіруі" негізінде сену керек пе, жоқ па, соны шешуге бағытталған құрал болып табылады. "Иманға секіру" қажет, өйткені Құдай трансцендентті және "басқа" ретінде танылмайды, сондықтан адамзатқа кез келген аян "тұрақсыз байланыс" түрінде ғана болуы мүмкін. Жоғарыда аталған идеялар Батыс мәдениетінде үлкен ықпал етті. Олар 19 ғасырда христиан теологиясында кең тараған рационализмге қатты соққы беріп қана қоймай, сонымен қатар христиандықтың кейбір түрлері (мысалы, дәлелді апологетика) інде әлі де кең тараған, сонымен қатар христиандық экзистенциализм мен постмодерндік христиандықтың дамуында маңызды болды.

Кьеркегордың Карл Барттың ертедегі теологиясына әсері

Кьеркегордың Карл Барттың алғашқы теологиясына әсері Римдіктерге арналған хатта айқын көрінеді. Барт Киркегордың еңбектерінің кем дегенде үш томын оқыды: "Практика в христианстве", "Момент" және "Антология" журналдары мен күнделіктерінен. Римдіктерге арналған хатта маңызды рөл атқарған Кьеркегордың барлық дерлік негізгі терминдерін Практика христиандықта кездестіруге болады. Бейнелестік қарым-қатынас, парадокс және Мәсіхшілікте тәжірибе сәтінің тұжырымдамасы, әсіресе, Барттың қазіргі заманғы христиандық және христиандық өмір туралы идеяларын растады және өткірлендірді. Кьеркегор мен Барт христиан дінінде тікелей қарым-қатынас мүмкін емес деп санайды, өйткені Мәсіх инкогнито болып көрінеді. Олар үшін Мәсіх - парадокс, сондықтан оны тек жанама байланыс арқылы ғана білуге болады. Олар адамның Алла алдында тұрған сәтінің маңыздылығын жақсы біледі, және ол оны уақыттан мәңгілікке, жер бетінен, ол Құдай бар көкке дейін көтереді. Барт Кьеркегордың негізгі тақырыбын қолдайды, сонымен қатар схеманы қайта ұйымдастырады және бөлшектерді өзгертеді. Барт жанама байланыс теориясын христиандық этика саласына кеңейтеді; ол танылмайтындық ұғымын христиандық өмірге қолданады. Ол "сенім парадоксы" деген ұғымды енгізеді, өйткені сенім түрі Құдай мен адамзаттың қарама-қайшылықты кездесуін білдіреді. Ол сондай-ақ, адам баласының дағдарыс кезінде Мәсіхтің қазіргі заманға сай өмір сүруін аңғара бастаған сәтінің заманауилығын суреттеді. Бейнелестік қарым-қатынас, парадокс және сәт туралы түсінік бойынша, ертедегі Барттың Кьеркегоры өнімді катализатор болып табылады. Олай болса, суреткер мен кейіпкердің айырмашылығы неде? Еліктеуші - ол өзі таңдайтын нәрсе немесе болуға тырысады, ал өзін жеке ұстайтын адам, саналы түрде немесе санасыз түрде, өзіне таңдайтын нәрсе оған талап қоюды, немесе кем дегенде, оған таңдайтын нәрсе болуға тырысуды қамтитынын түсінбейді. Сорен Кьеркегордың "Практика христиандықта" кітабындағы негізгі ойлар Кьеркегор, 383 б. 84