Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ішкі мазасыздық, алаңдаушылық немесе қорқыныш сезімі.
Intense feeling of apprehension, anxiety, or inner turmoil
Аңқау – бұл қорқыныш немесе алаңдаушылық (ауырсыну – оның латынша баламасы, ал алаңдаушы және алаңдаушылық сөздері ұқсас түбірден шыққан). Сөздікте аңқау – уайым, қорқыныш немесе сенімсіздік сезімі деп анықталған.
Angst is fear or anxiety (anguish is its Latinate equivalent, and the words anxious and anxiety are of similar origin). The dictionary definition for angst is a feeling of anxiety, apprehension, or insecurity.
Этимология
Ангст сөзі ағылшын тіліне дания, норвег және голланд тілдерінен келген angst, сондай-ақ неміс тілінен Angst сөзі арқылы енген. Бұл 19 ғасырдан бері Сорен Кьеркегор және Зигмунд Фрейд еңбектерінің ағылшын тіліне аудармаларында кездеседі. Ағылшын тілінде бұл сөз терең дауылпаздық, алаңдаушылық немесе ішкі толқыма сезімін білдіру үшін қолданылады. Басқа тілдерде (латын тіліндегі "pavor" сөзінен – "қорқыныш" немесе "паника") туындаған сөздер мағынасымен өзгеше; мысалы, француз тіліндегі anxiété және peur. Ангуст сөзі 8 ғасырдан бері неміс тілінде бар, ол прото-үнді-еуропалық түбірден, "шектеу" деген мағынадан шыққан, содан ескі жоғарғы неміс тіліндегі angust сөзі пайда болды. Бұл латын тіліндегі angustia – "қысым, тарлық" және angor – "қысылу, тұншығу" сөздерімен туыс; ежелгі грек тіліндегі ἄγχω (ánkhō) – "мойын қысу" сөзімен салыстырыңыз. Бұл сөз 19 ғасырда психиатрияда қолданылатын мамандық термині ретінде ағылшын тіліне енген, бірақ одан бұрын ange сияқты туыс сөздер де болған.
The word angst was introduced into English from the Danish, Norwegian, and Dutch word angst and the German word Angst. It is attested since the 19th century in English translations of the works of Søren Kierkegaard and Sigmund Freud. It is used in English to describe an intense feeling of apprehension, anxiety, or inner turmoil. In other languages (with words from the Latin pavor for "fear" or "panic"), the derived words differ in meaning; for example, as in the French anxiété and peur. The word angst has existed in German since the 8th century, from the Proto Indo European root , "restraint" from which Old High German angust developed. It is pre cognate with the Latin angustia, "tensity, tightness" and angor, "choking, clogging"; compare to the Ancient Greek ἄγχω (ánkhō) "strangle". It entered English in the 19th century as a technical term used in Psychiatry, though earlier cognates existed, such as ange.
Экзистенциализм
Экзистенциалистік философияда "аң-таң" термині нақты бір ұғымдық мағынаны білдіреді. Бұл терминді алғаш рет Даниялық философ Сёрен Кьеркегор (1813–1855) қолданған. "Қорқыныш тұжырымы" (кейде "Үрей тұжырымы" деп те аталады) атты еңбегінде Кьеркегор терең және ішкі сезімді сипаттау үшін Angest сөзін пайдаланды. Кьеркегордың сөзіне қарағанда, жануарлар тек инстинктпен басшылыққа алса, адам баласы таңдау еркіндігіне ие, бұл еркіндік бізді қызықтыра да, қорқыта да біледі. Бұл – өміріңдегі белгісіз мүмкіндіктерді және оларға қатысты шешім қабылдаудың зор жауапкершілігін ойлағанда, еркін екеніңді түсінудің тудыратын алағайы. Кьеркегордың аң-таң туралы тұжырымы Фридрих Ницше, Жан-Поль Сартр және Мартин Хайдеггер сияқты экзистенциалистік философтардың еңбектерінде де кездеседі, олардың әрқайсысы бұл идеяны өзіндік жолмен дамытты. Кьеркегордың аң-таңы көбінесе діни сенімдер аясындағы моральдық бостандыққа байланысты екіұшты сезімдерді білдірсе, кейінгі экзистенциалистер жеке принциптердің, мәдени нормалардың және өмірлік мағынасыздықпен күресті талқылады.
In existentialist philosophy, the term angst carries a specific conceptual meaning. The use of the term was first attributed to Danish philosopher Søren Kierkegaard (1813–1855). In The Concept of Anxiety (also known as The Concept of Dread), Kierkegaard used the word Angest (in common Danish, angst, meaning "dread" or "anxiety") to describe a profound and deep seated condition. Where non human animals are guided solely by instinct, said Kierkegaard, human beings enjoy a freedom of choice that we find both appealing and terrifying. It is the anxiety of understanding of being free when considering undefined possibilities of one's life and the immense responsibility of having the power of choice over them. Kierkegaard's concept of angst reappeared in the works of existentialist philosophers who followed, such as Friedrich Nietzsche, Jean Paul Sartre, and Martin Heidegger, each of whom developed the idea further in individual ways. While Kierkegaard's angst referred mainly to ambiguous feelings about moral freedom within a religious personal belief system, later existentialists discussed conflicts of personal principles, cultural norms, and existential despair.
Музыка
Экзистенциалдық қорқыныш ХХ ғасырдың басында философиялық дамудың нәтижесінде және соғыс салдарынан туындаған уайымдардың көрінісі ретінде классикалық музыкалық композицияларда пайда болды. Бұл ұғыммен байланысты атақты композиторлар: Густав Малер, Рихард Штраус (электра және Саломе опералары), Клод Дебюсси (Пеллас пен Мелисанде операсы, Jeux балеті), Жан Сибелиус (әсіресе Төртінші симфониясы), Арнольд Шенберг (Варшавадан аман қалған), Альбан Берг, Франсис Пуленк (Кармелиттер диалогтары операсы), Дмитрий Шостакович (Мценск леди Макбет операсы, симфониялар мен камерная музыкасы), Бела Барток (Көк бөренің қамалы операсы) және Кшиштоф Пендерэцки (әсіресе Хиросима құрбандарына арналған Тренодия). 1950-ші жылдардың ортасы мен аяғында халықаралық шиеленістер мен ядролық қарудың таралуына байланысты кең таралған алаңдаушылықтар кезінде angst танымал музыка туралы талқылауларда жиі кездесе бастады. Джефф Натталлдың "Бомбалық мәдениет" (1968) кітабындағы айтуынша, бұл қорқыныштың тамыры Хиросимаға дейін жетеді. Боб Диланның "Masters of War" (1963) және "A Hard Rain's a Gonna Fall" сияқты фольк-рок туындыларында үрей мен қайғының сезімі білдірілді. Бұл термин көбінесе панк-рок, гранж, ню-металл және эмо музыкасы туралы сөздерде қолданылады, онда көңіл көтерілмейтін, экзистенциалдық үмітсіздік немесе нигилизм басым болады.
Existential angst makes its appearance in classical musical composition in the early twentieth century as a result of both philosophical developments and as a reflection of the war torn times. Notable composers whose works are often linked with the concept include Gustav Mahler, Richard Strauss (operas [[Elektra (opera) and [[Salome (opera)), Claude Debussy (opera [[Pelléas et Mélisande (opera), ballet Jeux), Jean Sibelius (especially the Fourth Symphony), Arnold Schoenberg (A Survivor from Warsaw), Alban Berg, Francis Poulenc (opera Dialogues of the Carmelites), Dmitri Shostakovich (opera Lady Macbeth of Mtsensk, symphonies and chamber music), Béla Bartók (opera Bluebeard's Castle), and Krzysztof Penderecki (especially Threnody to the Victims of Hiroshima). Angst began to be discussed in reference to popular music in the mid to late 1950s, amid widespread concerns over international tensions and nuclear proliferation. Jeff Nuttall's book Bomb Culture (1968) traced angst in popular culture to Hiroshima. Dread was expressed in works of folk rock such as Bob Dylan's "Masters of War" (1963) and "A Hard Rain's a Gonna Fall". The term often makes an appearance in reference to punk rock, grunge, nu metal, and works of emo where expressions of melancholy, existential despair, or nihilism predominate.