Trāyastriṃśa

Кіріспе

Буддистік космологиядағы алты аспанның екіншісі (терминнің басқа қолданыстары) Трайастримса (санскрит; пали Таватимса) аспан - буддистік космологиядағы тәңірлердің маңызды әлемі. Трайастримша сөзі - сандық траястримшаттың "33" дегенінен құрылған қосымша сөз. Бұл негізінен буддалық космологиядағы тілек әлемінің алты аспанның екіншісі, ал екінші кезекте онда тұратын девалардың атауы. Траястримшаға Шакра, сондай-ақ Индра деп те аталады.

Сипаттама

Трайастримша көктегі Камадату көктегі екінші көкте, Катумахараджикадан немесе Төрт Көк Патшасының әлемінен жоғары және әлемнің қалған бөлігімен физикалық байланысты сақтайтын көктің ең жоғарысы. Трайастримша әлемнің орталық тауы Сумерудің шыңында 80 йоджана биіктікте орналасқан; аспанның жалпы ауданы 80 йоджана шаршы. Сондықтан бұл аспанды кейбір жағынан гректердің Олимп тауымен салыстыруға болады. Васубандхудің айтуынша, Траястримша тұрғындарының әрқайсысының биіктігі жарты кроша (шамамен 1500 фут) және 1000 жыл өмір сүреді, оның әр күні біздің әлемнің 100 жылына тең: яғни біздің 36 миллион жыл. Трайастримша әлеммен Сумеру арқылы физикалық байланыста болғандықтан, оның үстіндегі аспаннан айырмашылығы, Трайастримша-девалар дүниелік істерге араласпай алмайды. Әсіресе, олар жиі өздерін асуралармен, Трайастримсадан қуылған және қазір Сумеру түбінде тұратын, жоғалған патшалығын қалпына келтірудің жолдарын ойлап тапқан құдайлық жандардың бөлек жиынтығымен ұрыс-керіске түседі. Дегенмен, девалар мен асуралар арасында неке бар, солтүстік мифологиясындағы асирлер мен жотнарлар сияқты. Трайастримша-девалардың басшысы Шакра (пали: Sakka), сондай-ақ Индра деп те аталады. Трайастримшаның жиі аталатын басқа да тәңірлері - бұл Вишвакарман (Виссакамма), тәңірлердің шебері және құрылысшысы; Шакраның күймесін жүргізетін Матали; Шакраның әйелі және Асураның басшысы Вемацитриннің (Вепацитти) қызы Сужа. Трайастримша көгі буддалық әңгімелерде бірнеше рет кездеседі, онда Будда Трайастримшаға көтеріледі немесе (көбінесе) Трайастримшаның құдайлары Буддамен кездесу үшін түседі. Будданың анасы Майя Тусита аспанда қайта дүниеге келді және Трайастримша аспанға барып, ұлы оған абидхарма үйретті. Аспан атауларындағы "отыз үш" деген сан - бұл онда тұратын құдайлардың тізімі емес (оларда әлдеқайда көп), бұл - "құдайлардың бүкіл пантеоны" дегенді білдіретін, Веда мифологиясынан мұра етілген жалпы термин. Тхеравада буддасы аңыздарында Сакканың бастапқы тобында 33 адам болған (олар Синеру тауының басында девалар болу үшін жеткілікті дәрежеде лайықты болды). Буддизмде Трайастримшаның үстінде "Яма дева", "Тушитанам", "Нирманрататая дева" және "Паранирмата вашавартина дева" және төменгі "Катумахараджика" бар. Олар алты аспан деп аталады, олармен бірге Сакро деван (Сакра). Кейде сутраларға байланысты "Суньирмита дева" деген қосымша аспанға қосылады.

The Trāyastriṃśa heaven is the second of the heavens of the Kāmadhātu, just above Catumaharajika or the realm of the Four Heavenly Kings, and is the highest of the heavens that maintains a physical connection with the rest of the world. Trāyastriṃśa is located on the peak of Sumeru, the central mountain of the world, at a height of 80 yojanas ; the total area of the heaven is 80 yojanas square. This heaven is therefore comparable to the Greek Mount Olympus in some respects. According to Vasubandhu, inhabitants of Trāyastriṃśa are each half a krośa tall (about 1500 feet) and live for 1000 years, of which each day is equivalent to 100 years of our world: that is, for a total of 36 million of our years. Since Trāyastriṃśa is physically connected to the world through Sumeru, unlike the heavens above it, the Trāyastriṃśa devas are unable to avoid being entangled in worldly affairs. In particular, they frequently find themselves in quarrels with the asuras, a separate set of divine beings who were expelled from Trāyastriṃśa and who now dwell at the foot of Sumeru, plotting for ways to recover their lost kingdom. There is, however, marriage between the devas and the asuras just as there is between the Æsir and the jötnar in Norse mythology. The chief of the Trāyastriṃśa devas is Śakra (Pāli: Sakka), also known as Indra. Other Trāyastriṃśa devas who are frequently mentioned are Viśvakarman (Vissakamma), the devas' craftsman and builder; Mātali, who drives Śakra's chariot; and Sujā, Śakra's wife and daughter of the Asura chief Vemacitrin (Vepacitti). The Trāyastriṃśa heaven appears several times in Buddhist stories, in which either the Buddha ascends to Trāyastriṃśa, or (more often) deities from Trāyastriṃśa descend to meet the Buddha. The Buddha's mother, Maya, was reborn in the Tusita Heaven, and came down to visit Trāyastriṃśa heaven where her son taught her the abhidharma. The "thirty three" in the name of the heaven is not an enumeration of the gods who live there (there are far more) but a general term inherited from Vedic mythology, implying "the whole pantheon of gods". In Theravada Buddhist legends, there were 33 humans in Sakka's original group (who made enough merit to become devas atop Mount Sineru). In Buddhism, there are "Yāmā devāḥ", "Tushitānāṃ", "Nirmāṇaratayaḥ devāḥ", and "Paranirmita vaśavartinaḥ devāḥ" above Trāyastriṃśa and "Catumaharajika" below. They are called the six heavens together with Śakro devānām (Śakra). More heaven "Sunirmita devāḥ" is sometimes added to these depending on sūtras.