Кіріспе

Грек ғибадатханасының колоннадаларының негізі. Классикалық грек сәулетінде стилобат (στυλοβάτης) – крепидоманың ең жоғарғы сатысы, ғибадатхана бағаналарының колоннадалары орналасқан сатылы платформа (ол ғибадатхананың едені болып табылады). Платформа ғибадатхананың тікелей астындағы жерді тегістеу үшін арналған тегістеу қабатының үстіне салынған.

Этимология

Стилобат термині көне грек тіліндегі στυλοβάτης сөзінен келген, ол στῦλος (стилос) – "баған" және βατός (батос) – "жаяу жүруге жарамды, көтерілуге болатын" деген сөздерден тұрады. Ал "батос" сөзі өз кезегінде βαίνω (байно) – "қадам басу, жүру" сөзінен шыққан.

Терминология

Кейбір әдістемелер стилобат сөзін ғибадатхананың негізінің ең жоғарғы сатысын ғана сипаттау үшін қолданады, ал стереобат стилобаттың астындағы және тегістеу қабатының үстіндегі платформаның қалған сатыларын сипаттау үшін қолданылады. Джон Лорд сияқты басқалары бұл терминді бүкіл платформаны білдіру үшін пайдаланады.

Архитектуралық пайдалану

Стилобат көбінесе ғибадатхананың басқа элементтерінің өлшемдерімен тығыз байланыста жобаланған. Грек дориялық ғибадатханаларында стилобаттың ұзындығы мен ені арақатынаста болды, ал кейбір ерте дориялық ғибадатханаларда бағананың биіктігі стилобат енінің үштен бірін құрады. Римдіктер, этрус сәулеттік дәстүрін жалғастыра отырып, стилобатты пайдалануда басқаша тәсіл қолданды – олардың стилобаты әдетте тек алдыңғы жағында ғана сатылары бар, портикке қарай бағытталған, әлдеқайда биік болды. Қазіргі заманғы сәулетте стилобат – ғимараттың баспалдақты жертөлесінің жоғарғы бөлігі немесе бірнеше ғимаратты біріктіретін ортақ жертөле қабаты болып табылады. Бүгінде стилобаттар көкпар ғимараттар салуда кеңінен қолданылады.