Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Монсеррат экономикасы 1995 жылдың шілдесінде басталған жанартаулық әрекет салдарынан күрт бұзылды. Осы күнге дейін 12 000 халқы бар шағын арал мемлекетінің экономикасы ауыл шаруашылығы, киім-кешек, электрондық бөлшектер және өсімдіктер экспортына негізделген, жан басына шаққандағы жалпы ұлттық өнім 3000-8000 АҚШ долларын құрады. Монсеррат туристік демалыс орны ретінде халықаралық деңгейде танымал болды, сондай-ақ атақты жазба продюсері Джордж Мартин Associated Independent Recording атты маңызды жазба студиясын құрды. 1989 жылы "Уго" дауылынан қираған студия қайта жаңғыртылған жоқ; алайда, Мартин кейіннен 2007 жылы ашылған Монсеррат мәдени орталығын құруға көмектесті. Аталған орталыққа қаражат "Монсерратқа арналған музыка" атты Лондон концертінен (1997 жылдың 15 қыркүйегі) жиналды.
None
The economy of Montserrat was severely disrupted by volcanic activity which began in July 1995. Prior to this date, the small island country of 12,000 had an export economy based on agriculture, clothing, electronic parts and plants, with a per capita gross national product of US$3,000 to 8,000. Montserrat had an international reputation as a tourist getaway, and the record producer George Martin established an important recording studio there, Associated Independent Recording. Destroyed by Hurricane Hugo in 1989, the studio was never reestablished; however, Martin subsequently helped found the Montserrat Cultural Centre, which was opened in 2007. Some of the funds were raised in a London concert called "Music for Montserrat" (September 15, 1997).
Құлау
1997 жылдың маусым айында Суфриер тауларының қатаң жарылысы В. Х. Брамбл әуежайын және Плимут теңіз портын жапты, осының салдарынан экономикалық және әлеуметтік дағдарыс туды. Тұрғындардың үштен екісі аралды тастап кетті. 1998 жылы кейбіреулер қайта орала бастады, бірақ тұрғын үйлердің жетіспеуі олардың санын шектеді. Ауыл шаруашылығы саласы егін өндіруге жарамды жердің жетіспеуінен және егістердің жойылғандығынан зардап шекті. Экономиканың болашағы, көбінесе жанартаудың жағдайына және мемлекеттік сектордағы құрылыс жұмыстарына байланысты. Ұлыбритания экономиканы қайта құруға көмектесу үшін үш жылдық 122,8 миллион долларлық көмек бағдарламасын бастады. Аралдың жартысының тағы он жылға дейін тұруға жарамсыз болады деп күтілді. Бүгінде Монсерраттың негізгі экономикалық қызметі – құрылыс және мемлекеттік қызметтер, олар 2000 жылы ЖІӨ-нің шамамен 50 пайызын құрады, ол 76 миллион EC долларына тең болды. Ал банктік және сақтандыру секторы ЖІӨ-нің 10 пайызынан да аз бөлігін құрады. 1998 жылы жұмыссыздық деңгейі 6 пайызға бағаланды. Монсерраттың ішкі қаржы секторы өте шағын, соңғы жылдары оффшорлық қаржы азайды, қазірде тек 11 оффшорлық банк қалды. 1995 жылы нақты ЖІӨ 122 миллион EC долларынан 1999 жылы 60 миллион EC долларына дейін төмендеді, ал 1996 жылы төмендеудің ең жоғары деңгейі 21,5 пайызды құрады. Экономикалық белсенділіктің төмендеуі, көбінесе жеке және мемлекеттік секторлардағы ірі жобалардың аяқталуымен байланысты болды. Алайда, 2000 және 2001 жылдардан бастап төмендеу қарқыны айтарлықтай баяулады, өйткені ЖІӨ 3 пайыздан кемге төмендеді. 2002 жылы ЖІӨ өсімі 4,6 пайызға жетті, бұл соңғы алты жылғы төмендеу тенденциясын кері қайтарды және мүмкін, одан да ұзаққа созылған. Жыл Нақты ЖІӨ (факторлық құн) +3.3 2003 78.9 0.9 2004 82.4 +4.5 2005 83.7 +1.5
A catastrophic eruption of Soufrière Hills in June 1997 closed the W. H. Bramble Airport and seaport at Plymouth, causing further economic and social dislocation. Two thirds of the inhabitants fled the island. Some began to return in 1998, but lack of housing limited the number. The agriculture sector continued to be affected by the lack of suitable land for farming and the destruction of crops. Prospects for the economy depend largely on developments in relation to the volcano and on public sector construction activity. The UK launched a three year $122.8 million aid program to help reconstruct the economy. Half of the island was expected to remain uninhabitable for another decade. Today, Montserrat's main economic activity is in construction and government services which together accounted for about 50 percent of GDP in 2000 when it was EC$76 million. In contrast, banking and insurance together accounted for less than 10 percent of GDP. The unemployment rate in 1998 was estimated at 6 percent. Montserrat's domestic financial sector is very small and has seen a reduction in offshore finance in recent years with only 11 offshore banks remaining. Real GDP declined from EC$122 million in 1995 to about EC$60 million in 1999, with the rate of decline peaking at 21.5 percent for 1996. The decline in economic activity reflected in large part the completion of major projects in both the private and public sectors. However, the rate of decline slowed markedly since 2000 and 2001, when GDP contracted by less than 3 percent. In 2002, the GDP growth rate reverted to a positive 4.6 percent reversing the declining trend over the past six years and maybe more. Year Real GDP (factor cost) +3.3 2003 78.9 0.9 2004 82.4 +4.5 2005 83.7 +1.5
Жаңа қала
Монсеррат даму корпорациясы 2008 жылы Монсеррат үкіметі және Халықаралық даму департаменті құрған ұйым еді. Компанияның басты мақсаты – аралдағы жеке секторға инвестиция тартуға және дамуына көмектесу. Компания Брэдс пен Дэви Хилл арасындағы Монсерраттың солтүстік-батыс жағалауында Литтл Бей атты жаңа қаланы салу жоспарларын жариялаған, бірақ 2015 жылы өткізілген ішкі тексеру компанияның таратылуына себеп болды. Тексеру барысында компанияның мемлекеттік қаражатты тиімді пайдаланбағаны анықталды. 2020 жылға дейін аяқталуы жоспарланған жаңа қала туризм, сауда және тұрғын үйлердің жаңа орталығына айналады, сондай-ақ үкіметтің резиденциясы да осы қалада орналасады.
The Montserrat Development Corporation was an entity founded by the Government of Montserrat and the Department for International Development in 2008. The company's primary mandate was to help foster private sector investment and development on the island. The company had announced plans to develop the new town of Little Bay on the northwest coast of Montserrat between Brades and Davy Hill, however an internal audit of the company in 2015 led to the company's dissolution. The audit revealed that the company was not being prudent with the government's funds. Slated for completion by 2020, the new town will be the new focus of tourism, trade and housing and will also house the seat of government.